ABC Dietetyk

03/10/2026

Dieta o zmienionej konsystencji stanowi istotny element postępowania żywieniowego u osób, które z różnych przyczyn mają trudności z przyjmowaniem pokarmów w formie stałej.

▪ Najczęściej stosuje się ją u pacjentów z dysfagią, czyli zaburzeniami połykania. Dysfagia może być następstwem chorób neurologicznych, nowotworowych, urazów, zabiegów chirurgicznych, a także procesu starzenia się organizmu.

▪ Dieta o zmienionej konsystencji jest także czasowo wykorzystywana u pacjentów po operacjach bariatrycznych.

Celem takiej diety jest nie tylko zapewnienie bezpieczeństwa połykania, ale również utrzymanie wartości odżywczej posiłków oraz jak najwyższej atrakcyjności smakowej i wizualnej, co ma istotne znaczenie dla zachowania apetytu.

🔗 Pobierz bezpłatnie zalecenia Diety o zmienionej konsystencji:https://ncez.pzh.gov.pl/wp-content/uploads/2026/06/zalecenia_dietetycy_dieta_o_zmienionej_konsystencji.pdf

25/09/2026

23/09/2026

Przegląd systematyczny obejmujący 73 badania wskazuje, że niezdrowe wzorce żywieniowe w pierwszych trzech latach życia mogą wiązać się z niższym poziomem inteligencji w okresie dojrzewania ‼️

➡️ Dieta bogata w warzywa, owoce i produkty mleczne w pierwszych latach życia wiązała się z wyższym ilorazem inteligencji oraz lepszymi wynikami szkolnymi w okresie dojrzewania. Natomiast częste spożywanie wysoko przetworzonej żywności we wczesnym dzieciństwie było związane z mniej korzystnym rozwojem mózgu. Powodowało również słabsze wyniki poznawcze w późniejszym wieku.
Znaczenie może mieć też suplementacja.

Coraz więcej uwagi poświęca się także okresowi dojrzewania, który stanowi drugie ważne „okno neuroplastyczności”.

👉🏻 Pełne wyniki i omówienie badania znajdziesz na stronie PsychiatraPlus 🔵 pl

27/08/2026

🧊🎒 Cukier w plecaku ucznia
_______________________
​ ​
👧👦 Dziecko wraca ze szkoły głodne, rozdrażnione, a mimo to nie chce zjeść obiadu? Ma problem z koncentracją i zaśnięciem?
​ ​
🧊 Być może winny jest… cukier.
🔎 Warto przyjrzeć się temu, ile słodkich produktów i napojów pojawia się w jego diecie.
​ ​
ℹ️ Zgodnie z zaleceniami Światowej Organizacji Zdrowia (WHO):
👉 cukry proste nie powinny przekraczać 10% wartości energetycznej diety,
👉 cukry dodane – maksymalnie 5%.
​ ​
Przy zapotrzebowaniu 2000 kcal to ok. 10–12 łyżeczek cukru (jedna łyżeczka = ok. 20 kcal = 5 g).
​ ​
🆘 W praktyce? Już 2 batony mogą wyczerpać cały dzienny limit cukru dziecka, a do tego dostarczyć nawet 1/3 dziennego zapotrzebowania na energię!
​ ​
❗ Jak łatwo policzyć, ile cukru kryje produkt?
Wystarczy spojrzeć na etykietę:
🔹 wartość „CUKRY” ➗ 5 = liczba łyżeczek w 100 g produktu,
🔹 wynik ✖️ waga produktu = łyżeczki cukru w całej porcji.
_______________________
​ ​
👉👈 A teraz zajrzyjmy do szkolnych plecaków i porównajmy dwa zestawy drugiego śniadania ⤵️⤵️⤵️
​ ​
🎒 Plecak nr 1️⃣ – słodka pułapka
​ ​
🔸 Jogurt pitny 270–350 g lub owocowy 150 g → 🥄 3–10 łyżeczek
🔸 Napój smakowy 500 ml → 🥄 5 łyżeczek
🔸 Sok 200 ml / mus owocowy 120 g → 🥄 3–5 łyżeczek
🔸 Chipsy owocowe 20 g → 🥄 2–3 łyżeczki
🔸 Owocowe gumy/cukierki do żucia 50 g → 🥄 5–7 łyżeczek
🔸 Lizak 20 g → 🥄 2–4 łyżeczki
​ ​
🆖 Razem: 20–34 łyżeczek cukru
________
​ ​
🎒 Plecak nr 2️⃣ – zdrowa energia
​ ​
🔹 Jogurt naturalny 150 g → 🥄 1,5 łyżeczki
🔹 Woda 500 ml → 🥄 0 łyżeczek
🔹 Jabłko (150–180 g) lub banan (110–130 g) → 🥄 3–4 łyżeczki
🔹 Orzechy (100 g): brazylijskie 0,5, nerkowce 1, włoskie 2 łyżeczki
​ ​
🆗 Razem: 5–7,5 łyżeczek cukru
​ ​
🤔 Czy to oznacza, że trzeba zupełnie zrezygnować ze słodkości i przekąsek?
🤗 Absolutnie nie! To świetny moment, by uczyć się zdrowych nawyków – razem z dziećmi.
​ ​
👩‍🏫 Dołącz do Akademii NFZ i sprawdź materiały na portalu Diety NFZ – znajdziesz tam mnóstwo prostych pomysłów na zdrowsze drugie śniadanie - także na zdrowe słodkie przekąski.
​ ​
👇 Linki czekają w komentarzach 👇
👨‍👩‍👧‍👦 Zapraszamy do wspólnej nauki!
​ ​
Ministerstwo Zdrowia

21/08/2026

Talerz Zdrowego Żywienia to praktyczny wzór, który przedstawia, jak komponować pełnowartościowe i zbilansowane posiłki – nie tylko dania obiadowe, ale również kanapki, owsianki, zupy czy sałatki.

Sałatka często kojarzy się jedynie z lekkim dodatkiem do dania głównego.
✅ Tymczasem odpowiednio skomponowana może stanowić pełnowartościowy, sycący posiłek, który dostarczy energii na dłużej i pomoże uniknąć podjadania między posiłkami.

👉 Na grafice znajdziesz prosty schemat, jak skomponować sycącą sałatkę.

17/08/2026

Lody, obok soczystych owoców i dojrzałych warzyw, to jeden z głównych kulinarnych symboli lata.

▪ Czy można jeść lody na redukcji?
Tak - pod warunkiem zachowania umiaru oraz wybierania produktów o prostym składzie.

▪ Czy można jeść lody chorując na cukrzycę?
Tak - również z zachowaniem umiaru i sięgając po produkty o prostym składzie (najlepiej domowe). Aby wspierać bardziej stabilny poziom glukozy we krwi, warto spożywać lody tuż po posiłku albo jako element dobrze skomponowanego posiłku.

✅ Zachęcamy do samodzielnego przygotowywania deserów lodowych. Wersja domowa może stanowić zdrowszą alternatywę dla wielu produktów dostępnych w sklepach.

🫐 Bogactwo sezonowych owoców, które można wykorzystać do tworzenia letnich deserów, sprawia, że o tej porze roku możemy cieszyć się pełnią smaku, zapachu i koloru, a także - co szczególnie ważne z dietetycznego punktu widzenia - ich wysoką wartością odżywczą.