ABC Dietetyk

27/08/2026

🧊🎒 Cukier w plecaku ucznia
_______________________
​ ​
👧👦 Dziecko wraca ze szkoły głodne, rozdrażnione, a mimo to nie chce zjeść obiadu? Ma problem z koncentracją i zaśnięciem?
​ ​
🧊 Być może winny jest… cukier.
🔎 Warto przyjrzeć się temu, ile słodkich produktów i napojów pojawia się w jego diecie.
​ ​
ℹ️ Zgodnie z zaleceniami Światowej Organizacji Zdrowia (WHO):
👉 cukry proste nie powinny przekraczać 10% wartości energetycznej diety,
👉 cukry dodane – maksymalnie 5%.
​ ​
Przy zapotrzebowaniu 2000 kcal to ok. 10–12 łyżeczek cukru (jedna łyżeczka = ok. 20 kcal = 5 g).
​ ​
🆘 W praktyce? Już 2 batony mogą wyczerpać cały dzienny limit cukru dziecka, a do tego dostarczyć nawet 1/3 dziennego zapotrzebowania na energię!
​ ​
❗ Jak łatwo policzyć, ile cukru kryje produkt?
Wystarczy spojrzeć na etykietę:
🔹 wartość „CUKRY” ➗ 5 = liczba łyżeczek w 100 g produktu,
🔹 wynik ✖️ waga produktu = łyżeczki cukru w całej porcji.
_______________________
​ ​
👉👈 A teraz zajrzyjmy do szkolnych plecaków i porównajmy dwa zestawy drugiego śniadania ⤵️⤵️⤵️
​ ​
🎒 Plecak nr 1️⃣ – słodka pułapka
​ ​
🔸 Jogurt pitny 270–350 g lub owocowy 150 g → 🥄 3–10 łyżeczek
🔸 Napój smakowy 500 ml → 🥄 5 łyżeczek
🔸 Sok 200 ml / mus owocowy 120 g → 🥄 3–5 łyżeczek
🔸 Chipsy owocowe 20 g → 🥄 2–3 łyżeczki
🔸 Owocowe gumy/cukierki do żucia 50 g → 🥄 5–7 łyżeczek
🔸 Lizak 20 g → 🥄 2–4 łyżeczki
​ ​
🆖 Razem: 20–34 łyżeczek cukru
________
​ ​
🎒 Plecak nr 2️⃣ – zdrowa energia
​ ​
🔹 Jogurt naturalny 150 g → 🥄 1,5 łyżeczki
🔹 Woda 500 ml → 🥄 0 łyżeczek
🔹 Jabłko (150–180 g) lub banan (110–130 g) → 🥄 3–4 łyżeczki
🔹 Orzechy (100 g): brazylijskie 0,5, nerkowce 1, włoskie 2 łyżeczki
​ ​
🆗 Razem: 5–7,5 łyżeczek cukru
​ ​
🤔 Czy to oznacza, że trzeba zupełnie zrezygnować ze słodkości i przekąsek?
🤗 Absolutnie nie! To świetny moment, by uczyć się zdrowych nawyków – razem z dziećmi.
​ ​
👩‍🏫 Dołącz do Akademii NFZ i sprawdź materiały na portalu Diety NFZ – znajdziesz tam mnóstwo prostych pomysłów na zdrowsze drugie śniadanie - także na zdrowe słodkie przekąski.
​ ​
👇 Linki czekają w komentarzach 👇
👨‍👩‍👧‍👦 Zapraszamy do wspólnej nauki!
​ ​
Ministerstwo Zdrowia

21/08/2026

Talerz Zdrowego Żywienia to praktyczny wzór, który przedstawia, jak komponować pełnowartościowe i zbilansowane posiłki – nie tylko dania obiadowe, ale również kanapki, owsianki, zupy czy sałatki.

Sałatka często kojarzy się jedynie z lekkim dodatkiem do dania głównego.
✅ Tymczasem odpowiednio skomponowana może stanowić pełnowartościowy, sycący posiłek, który dostarczy energii na dłużej i pomoże uniknąć podjadania między posiłkami.

👉 Na grafice znajdziesz prosty schemat, jak skomponować sycącą sałatkę.

17/08/2026

Lody, obok soczystych owoców i dojrzałych warzyw, to jeden z głównych kulinarnych symboli lata.

▪ Czy można jeść lody na redukcji?
Tak - pod warunkiem zachowania umiaru oraz wybierania produktów o prostym składzie.

▪ Czy można jeść lody chorując na cukrzycę?
Tak - również z zachowaniem umiaru i sięgając po produkty o prostym składzie (najlepiej domowe). Aby wspierać bardziej stabilny poziom glukozy we krwi, warto spożywać lody tuż po posiłku albo jako element dobrze skomponowanego posiłku.

✅ Zachęcamy do samodzielnego przygotowywania deserów lodowych. Wersja domowa może stanowić zdrowszą alternatywę dla wielu produktów dostępnych w sklepach.

🫐 Bogactwo sezonowych owoców, które można wykorzystać do tworzenia letnich deserów, sprawia, że o tej porze roku możemy cieszyć się pełnią smaku, zapachu i koloru, a także - co szczególnie ważne z dietetycznego punktu widzenia - ich wysoką wartością odżywczą.

14/08/2026

Sezon grillowy w pełni!

✅ Chcąc wzbogacić wartość odżywczą grillowanych dań oraz zwiększyć sytość po ich spożyciu, warto przygotować lekkie i orzeźwiające sałatki na bazie różnorodnych, sezonowych warzyw i owoców.

✅ Do sałatek świetnie sprawdzą się dodatki, takie jak świeże zioła, nasiona czy lekkie sosy na bazie jogurtu lub oliwy, które podkreślą smak potraw z grilla. Dzięki temu posiłek będzie nie tylko smaczny, ale również dobrze zbilansowany i pełen wartości odżywczych.

👉 Przedstawiamy 3 propozycje lekkich sałatek.

07/08/2026

Zastąpienie mięsa w posiłkach w placówkach oświatowych może być wyzwaniem. Podpowiadamy dziś, jak zwiększyć różnorodność posiłków roślinnych w żywieniu zbiorowym.

✅Dobrym przykładem są kotlety, które można przygotować z wielu różnorodnych składników - warzyw, nasion roślin strączkowych czy kasz.

Przedstawiamy 3 propozycje kotletów wegetariańskich, które stanowią wartościową alternatywę dla potraw mięsnych. Wykorzystanie strączków, warzyw i kasz sprawia, że są one bogatsze w błonnik pokarmowy, a dzięki temu bardziej sycące.

▪ To praktyczne rozwiązanie do codziennego menu - zarówno w domu, jak i w żywieniu zbiorowym.

🌱 Przepisy na kotlety roślinne znajdziesz na naszej stronie w zakładce „Dania główne”: https://ncez.pzh.gov.pl/przepisy/dania-glownerzepisy
oraz w najnowszym e-booku "Strączki da się lubić!":https://ncez.pzh.gov.pl/wp-content/uploads/2026/07/Straczki-da-sie-lubic_broszura.pdf

01/08/2026

29/07/2026

Jeśli jesteś pacjentem z rozpoznaną chorobą Leśniowskiego-Crohna i masz zdrowego krewnego pierwszego stopnia (rodzeństwo lub dziecko) w wieku 18-35 lat, to

29/07/2026

📣 Od 14 września ruszamy z kolejną edycją warsztatów edukacyjno-kulinarnych Lekcja Zdrowia!

▪ Do udziału zapraszamy uczniów szkół podstawowych oraz realizatorów żywienia zbiorowego w przedszkolach i szkołach (intendentów, pracowników kuchni) z terenu całej Polski.

✅ Wspólnie będziemy odkrywać nowe smaki, przygotowywać proste, zdrowe i pyszne potrawy oraz miło spędzimy czas.
Nowy rok szkolny to dobry moment na wprowadzenie wartościowych działań, które realnie mogą wpłynąć na codzienne nawyki dzieci i młodzieży.

📩 Szczegóły organizacyjne znajdziecie tutaj:https://ncez.pzh.gov.pl/zywienie-w-placowkach/zaproszenie-na-warsztaty-lekcja-zdrowia-2026/

Zapraszamy do kontaktu i rezerwacji terminów.

23/07/2026

🌞Latem nasz układ pokarmowy działa nieco inaczej - wysokie temperatury, zmiana rytmu dnia i wakacyjne wyjazdy mogą wpływać na trawienie i samopoczucie.

To dobry moment, żeby przyjrzeć się codziennym nawykom i zadbać o jelita bardziej świadomie.

Warto pamiętać, że duże znaczenie ma nie tylko co jemy, ale też jak funkcjonujemy na co dzień. Odpowiednie nawodnienie, różnorodna dieta oraz ruch na świeżym powietrzu wspierają naturalną równowagę organizmu i pomagają zachować lekkość nawet w upalne dni.

👉Jeśli zmagasz się z problemami jelitowymi, Twoja dieta może wymagać indywidualnego podejścia. Umów się na bezpłatną konsultację dietetyczną w Centrum Dietetycznym Online: https://cdo.pzh.gov.pl