20/05/2025
20 maja obchodzimy Światowy Dzień Pszczół. To święto zostało ustanowione przez Organizację Narodów Zjednoczonych w 2018 roku z inicjatywy Słowenii, aby podkreślić niezastąpioną rolę pszczół w ekosystemie i produkcji żywności, a także zwrócić uwagę na rosnące zagrożenia dla ich populacji.
Dlaczego pszczoły są tak ważne?
* Zapylanie roślin: Pszczoły są najważniejszymi zapylaczami na świecie. Szacuje się, że około 75% głównych upraw spożywczych na świecie zależy od zapylaczy, w tym w dużej mierze od pszczół. Dzięki nim mamy owoce, warzywa, orzechy i wiele innych produktów spożywczych. W Polsce praca pszczół w zakresie zapylania jest szacowana na ponad 4 mld zł rocznie.
* Bioróżnorodność: Pszczoły przyczyniają się do zachowania różnorodności biologicznej, umożliwiając rozmnażanie się wielu gatunków roślin dziko rosnących.
* Produkty pszczele: Pszczoły dostarczają nam cenne produkty, takie jak miód, propolis, wosk, pyłek i mleczko pszczele, które mają właściwości lecznicze i odżywcze.
Zagrożenia dla pszczół
Pomimo ich kluczowej roli, populacje pszczół drastycznie maleją na całym świecie. Główne przyczyny to:
* Utrata siedlisk: Spowodowana intensyfikacją rolnictwa, urbanizacją i monokulturami, które ograniczają dostępność pożytków dla pszczół.
* Pestycydy: Zwłaszcza neonikotynoidy, które negatywnie wpływają na układ nerwowy pszczół, prowadząc do dezorientacji, osłabienia, a nawet śmierci.
* Choroby i pasożyty: Takie jak roztocza Varroa destructor (warroza), które osłabiają odporność pszczół.
* Zmiany klimatyczne: Nieregularne opady, susze i wzrost temperatury zakłócają cykle rozwojowe roślin miododajnych.
Co możemy zrobić dla pszczół?
Światowy Dzień Pszczół jest okazją, by przypomnieć o konieczności podjęcia działań na rzecz ochrony tych owadów. Każdy z nas może pomóc, podejmując proste kroki:
* Sadzenie roślin miododajnych: W ogrodach, na balkonach czy parapetach sadźmy kwiaty, które dostarczą pszczołom nektar i pyłek przez cały sezon (np. lawenda, nagietki, krokusy, słoneczniki, chabry).
* Tworzenie łąk kwietnych: Pozostawmy część trawnika nieskoszoną lub załóżmy łąkę kwietną, która zapewni pożywienie wielu gatunkom zapylaczy.
* Ograniczenie pestycydów: Zrezygnujmy ze stosowania chemicznych środków ochrony roślin w ogrodach, a w rolnictwie apelujmy o ich odpowiedzialne użycie, zwłaszcza w okresie kwitnienia roślin.
* Zapewnienie wody: W upalne dni wystawmy płytkie naczynia z wodą i kamykami, aby pszczoły mogły bezpiecznie pić.
* Budowanie hoteli dla owadów: Zwłaszcza dla pszczół samotnic, które potrzebują miejsc do gniazdowania.
* Edukacja: Rozmawiajmy z bliskimi o znaczeniu pszczół i zagrożeniach, z jakimi się borykają.
Światowy Dzień Pszczół to moment refleksji i zachęta do działania. Pamiętajmy, że przyszłość pszczół to także nasza przyszłość.