Baby Buddy Forward

05/09/2026

Δύο ειδήσεις για τις καισαρικές μέσα σε λίγες ημέρες.

Η πρώτη: τα ποσοστά καισαρικής στην Κύπρο εξακολουθούν να βρίσκονται γύρω στο 60% — 62% το 2024, 61% το 2025 και περίπου 58% μέχρι στιγμής το 2026. Σύμφωνα μάλιστα με τα στοιχεία του ΟΑΥ που παρουσιάστηκαν στο ρεπορτάζ, 25 μαιευτήρες-γυναικολόγοι έχουν ποσοστά καισαρικής πάνω από 70% και πέντε πάνω από 90%.

https://www.alphanews.live/health/kaisariki-epilegoun-oi-perissoteres-gynaikes-stin-kypro-diplasia-pososta-apo-ton-meso-oro-tis-evropis/

Η δεύτερη, μόλις μια μέρα μετά (τυχαίο;): το Υπουργείο Υγείας αποφάσισε να αναβάλει, τουλάχιστον προς το παρόν, την καθολική εφαρμογή του μέτρου οικονομικών κινήτρων και αντικινήτρων για μαιευτήρες-γυναικολόγους με πολύ υψηλά ποσοστά καισαρικών. Το μέτρο είχε ήδη εφαρμοστεί πιλοτικά από τον ΟΑΥ και αποτελούσε μέρος των μέτρων που είχαν συμφωνηθεί στο πλαίσιο της Εθνικής Στρατηγικής.

https://www.sigmalive.com/news/dimosia-igeia/1327344/yp-yghias-anesteile-kirwseis-se-ghinaikologhoys-poy-kanoyn-averta-kaisarikes

Και διαβάζουμε: «Δεν μπορούμε να πούμε ότι υπάρχουν συνάδελφοι που όντως προωθούν την καισαρική γιατί έτσι θέλουν ασπούμε. Σίγουρα θα υπάρχει κάποιος λόγος ιατρικός για να πει κάποιος γιατρός ότι πρέπει να προχωρήσει η κοπέλα σε καισαρική.»

Αν όμως σε μια χώρα περίπου 6 στους 10 τοκετούς καταλήγουν σε καισαρική, ίσως το ερώτημα δεν είναι αν υπάρχουν κάποιοι γιατροί που κάνουν αχρείαστες καισαρικές. Ούτε βέβαια αν οι γυναίκες στην Κύπρο είναι διαφορετικές από τις γυναίκες στις υπόλοιπες ευρωπαϊκές χώρες. Ίσως πρέπει να κοιτάξουμε το ίδιο το σύστημα μέσα στο οποίο λαμβάνονται αυτές οι αποφάσεις.

💶 Τα οικονομικά αντικίνητρα

Τα οικονομικά αντικίνητρα ήταν ένα από τα μέτρα που συζητήθηκαν στο πλαίσιο της Εθνικής Στρατηγικής. Ίσως, να έχουν περισσότερο συμβολική και μόνο αξία θα μπορούσε κάποιος να υποστηρίξει: όταν ένας δείκτης βρίσκεται σε τόσο ακραία επίπεδα, το σύστημα οφείλει τουλάχιστον να δείχνει ότι τον παρακολουθεί και ότι περιμένει λογοδοσία.

Αλλά τα ευρήματα από τις συμμετοχικές συναντήσεις με εμπλεκόμενους φορείς στο πλαίσιο του RESPECT δεν μας κάνουν να πιστεύουμε ότι τα οικονομικά κίνητρα αποτελούν τον κύριο μηχανισμό πίσω από τα υψηλά ποσοστά.

Και, άλλωστε, όταν το εθνικό ποσοστό είναι γύρω στο 60%, ποιος ακριβώς έχει «υψηλό» ποσοστό καισαρικών;

Σχεδόν όλοι. Γι' αυτό και το πρόβλημα είναι πολύ βαθύτερο.

🏥 Η αρχιτεκτονική της μαιευτικής φροντίδας

Στην Κύπρο η μαιευτική φροντίδα εξακολουθεί να είναι σε πολύ μεγάλο βαθμό οργανωμένη γύρω από τον μεμονωμένο μαιευτήρα-γυναικολόγο ως μονάδα παροχής φροντίδας.

Δεν έχουμε αναπτυγμένα μοντέλα midwifery-led care. Η διεπαγγελματική συνεργασία παραμένει περιορισμένη, με σαφείς επαγγελματικές ιεραρχίες. Και πολλές από τις αποφάσεις γύρω από τον τοκετό λαμβάνονται πολύ πριν η γυναίκα φτάσει στην αίθουσα τοκετού.

Γιατί έχει σημασία αυτό;

Γιατί όταν κοιτάξει κανείς τις παρεμβάσεις που προτείνονται διεθνώς για ασφαλή μείωση των καισαρικών, πολλές από αυτές προϋποθέτουν κάτι πολύ βασικό: ομάδα.

Το ACOG, για παράδειγμα, παραπέμπει στο AIM Patient Safety Bundle για ασφαλή μείωση της καισαρικής, οργανωμένο γύρω από τα γνωστά 5 Rs: Readiness, Recognition & Prevention, Response, Reporting & Systems Learning και Respectful, Equitable & Supportive Care.

Ας τα δούμε όμως μέσα από την κυπριακή πραγματικότητα.

1️⃣ Readiness — Ετοιμότητα

Επαρκής στελέχωση. Εκπαίδευση. Μαίες και άλλοι επαγγελματίες με ουσιαστικό ρόλο στην υποστήριξη του φυσιολογικού τοκετού.

Πόσο εύκολα εφαρμόζεται αυτό σε ένα σύστημα όπου η μαιευτική φροντίδα δεν είναι οργανωμένη γύρω από πραγματικά διεπιστημονικές ομάδες και όπου δεν υπάρχει ουσιαστικά ανεπτυγμένο midwifery-led care;

2️⃣ Recognition & Prevention — Αναγνώριση και πρόληψη

Τυποποιημένα κριτήρια εισαγωγής, τεκμηριωμένη διαχείριση του τοκετού, υποστήριξη της κινητικότητας και της εξέλιξης του τοκετού, έγκαιρη αναγνώριση καταστάσεων στις οποίες μπορούν να εφαρμοστούν παρεμβάσεις ώστε να αποφευχθεί μια αχρείαστη καισαρική.

3️⃣ Response — Ανταπόκριση

Κατευθυντήριες οδηγίες και πρωτόκολλα, ναι. Αλλά και multidisciplinary planning, huddles και debriefing. Αυτά γίνονται;

Και εδώ αρχίζει να φαίνεται ακόμη περισσότερο γιατί η δομή του συστήματος έχει σημασία.

Υπάρχει, για παράδειγμα, το TeamBirth, μια καινοτομία του Ariadne Labs — του κοινού κέντρου καινοτομίας συστημάτων υγείας του Brigham and Women’s Hospital και του Harvard T.H. Chan School of Public Health.

Καινοτομία, βέβαια, αν μπορούμε να αποκαλούμε «καινοτομία» κάτι που ακούγεται τόσο φυσικό και αυτονόητο.

Η γυναίκα, ο άνθρωπος που η ίδια επιλέγει να την υποστηρίζει, η μαία/νοσηλεύτρια και ο γιατρός κάνουν σύντομα huddles δίπλα στο κρεβάτι, από την εισαγωγή μέχρι και μετά τον τοκετό. Συζητούν μαζί την εξέλιξη, τις προτιμήσεις της γυναίκας, τις επιλογές που υπάρχουν και το πλάνο φροντίδας — και συμφωνούν πότε θα ξανασυζητήσουν. Ένα απλό whiteboard, ορατό σε όλους, καταγράφει τα μέλη της ομάδας, τις προτιμήσεις και το κοινά συμφωνημένο πλάνο.

Δηλαδή, στην ουσία:

φέρνουμε την ομάδα πίσω δίπλα στο κρεβάτι και βάζουμε τη γυναίκα μέσα στη συζήτηση όπου λαμβάνονται οι αποφάσεις που την αφορούν.

Τόσο απλό. Τόσο λογικό.

Και ίσως ακριβώς γι' αυτό τόσο ενδιαφέρον για την Κύπρο.

Γιατί το TeamBirth δεν είναι απλώς ένα ακόμη «εργαλείο επικοινωνίας». Προσπαθεί να αλλάξει τη διαδικασία μέσα από την οποία λαμβάνεται η απόφαση: από παράλληλες ή ιεραρχικές αποφάσεις σε μια κοινή διαδικασία όπου η γυναίκα, ο γιατρός, η μαία/νοσηλεύτρια και το πρόσωπο υποστήριξης αποτελούν την ομάδα. Αναπτύχθηκε ακριβώς ως απάντηση σε προβλήματα επικοινωνίας, teamwork και shared decision-making στη μαιευτική φροντίδα.

Και εκεί ακριβώς βρίσκεται η αντίθεση με ένα σύστημα στο οποίο ο/η γιατρός λειτουργεί σε μεγάλο βαθμό ως αυτόνομη μονάδα παροχής φροντίδας.

Το πιο ενδιαφέρον είναι ότι τα αποτελέσματα από την εφαρμογή του TeamBirth είναι ιδιαίτερα ενθαρρυντικά: καλύτερη επικοινωνία και teamwork, μεγαλύτερη συμμετοχή των γυναικών στις αποφάσεις και θετικότερη εμπειρία φροντίδας, ενώ σε μονάδες όπου εφαρμόζεται παρατηρούνται και μειώσεις στα ποσοστά καισαρικής.

Και ίσως αυτό είναι το σημαντικότερο μάθημα: δεν χρειάζεται κάθε λύση σε ένα σύνθετο πρόβλημα να είναι σύνθετη. Χρειάζεται όμως να αλλάζει το σύστημα που παράγει το πρόβλημα.

4️⃣ Reporting & Systems Learning — Καταγραφή και μάθηση του συστήματος

Εδώ γίνονται βήματα.

Ο ΟΑΥ εισάγει συγκεκριμένες ενδείξεις για την καισαρική, οι οποίες πλέον πρέπει να τεκμηριώνονται ηλεκτρονικά, καθώς και δείκτες στο πλαίσιο της κατευθυντήριας οδηγίας NICE που έχει προσαρμοστεί στην Κύπρο.

Αλλά η καταγραφή δεν είναι από μόνη της μάθηση.

Τι γίνεται με το second opinion — μια παρέμβαση που από τη φύση της προϋποθέτει ότι ο γιατρός δεν λειτουργεί ως απομονωμένη μονάδα αλλά ως μέλος ομάδας;

Τι γίνεται με audit and feedback;

Ποιος θα κάνει το audit; Ο ΟΑΥ; Ποιος θα δώσει το feedback; Πώς θα γίνει benchmarking;

Και πόσο αποδεκτό θα είναι αυτό από τους ίδιους τους επαγγελματίες όταν ακόμη και η επισήμανση ότι κάποιοι γιατροί έχουν εξαιρετικά υψηλά ποσοστά φαίνεται να δημιουργεί αντιδράσεις;

Αν δεν θέλουμε οικονομικό αντικίνητρο, τότε τι;

Feedback; Από ποιον;
Benchmarking; Με ποιον;
Εκπαίδευση; Από ποιον;
Second opinion; Από ποιον;

Και πόσο αποδεκτές θα είναι αυτές οι παρεμβάσεις όταν ξεκινάμε τη συζήτηση από την παραδοχή ότι, εφόσον ο γιατρός λέει πως χρειάζεται καισαρική, «σίγουρα θα υπάρχει κάποιος λόγος ιατρικός»;

Δεν θα ανοίξουμε καν τη συζήτηση για "δημοσιοποίηση των ποσοστών καισαρικής".

Ακόμη και η δημοσιοποίηση σε επίπεδο μαιευτηρίου (όχι σε επίπεδο ιατρού) αντιμετωπίστηκε με μεγάλη αντίσταση — και ακούστηκε και το επιχείρημα περί «προσωπικών δεδομένων» (την ίδια στιγμή που για τον ΟΚΥΠΥ τα ποσοστά δημοσιοποιούνται ανά επαρχία)

Προσωπικά δεδομένα ποιου ακριβώς; Το ποσοστό καισαρικών είναι δείκτης απόδοσης και ποιότητας μιας υπηρεσίας.

❤️ 5️⃣ Respectful, Supportive & Patient-Centred Care

Και κάπως έτσι επιστρέφουμε στην αρχή και μας τελειώνουν οι επιλογές.

Στον πυρήνα του πέμπτου R βρίσκεται η συμμετοχική και κοινή λήψη αποφάσεων: η γυναίκα και το δίκτυο υποστήριξης που η ίδια επιλέγει να αποτελούν πραγματικά μέλη της ομάδας φροντίδας και να συμμετέχουν ουσιαστικά στο πλάνο από νωρίς και σε όλη τη διαδρομή. Αυτό ακριβώς προβλέπει και το AIM bundle.

Εδώ έχει σημασία και το νέο μέτρο του ΟΑΥ με βάση την Οδηγία αφού πλέον η ενημέρωση για τα οφέλη και τους κινδύνους των διαφορετικών τρόπων τοκετού αποτελεί δείκτη και πρέπει να καταγράφεται η σχετική διαδικασία στο σύστημα.

Είναι σημαντικό βήμα. Αλλά υπάρχει ένας πολύ πραγματικός κίνδυνος: να γίνει απλώς ακόμη ένα tick στο σύστημα. «Ενημερώθηκε η γυναίκα;» ✔️

Η ενημέρωση όμως δεν είναι το ίδιο πράγμα με την ενημερωμένη επιλογή. Και η ενημερωμένη επιλογή δεν είναι το ίδιο πράγμα με την συμμετοχική και κοινή λήψη αποφάσεων.

Ιδίως σε ένα σύστημα όπου τα birth plans ακόμη αντιμετωπίζονται συχνά με καχυποψία και όπου η απόφαση για καισαρική μπορεί να έχει ουσιαστικά ληφθεί μήνες πριν από τον τοκετό.

🔄 Το σημαντικότερο είναι να προσέξουμε σε ποιον απευθύνονται όλα αυτά τα μέτρα;

Readiness.
Protocols.
Second opinions.
Audit and feedback.
Benchmarking.
Multidisciplinary teams.
Huddles.
Shared decision-making.
Reporting and systems learning.

Κανένα από αυτά δεν είναι παρέμβαση που στοχεύει πρωτίστως στη γυναίκα.

Στοχεύουν στους επαγγελματίες υγείας, στις ομάδες, στα μαιευτήρια και στον τρόπο με τον οποίο είναι οργανωμένη η μαιευτική φροντίδα.

Και αυτό δεν είναι τυχαίο.

Γιατί όταν μια χώρα έχει ποσοστό καισαρικών γύρω στο 60%, το πρόβλημα είναι το σύστημα. Και τα συστημικά προβλήματα χρειάζονται συστημικές λύσεις.

Διαφορετικά, θα εξαντλήσουμε μία-μία τις παρεμβάσεις που απαιτούν αλλαγές στον τρόπο με τον οποίο παρέχεται η φροντίδα, και θα καταλήξουμε πάλι στην ευκολότερη:

Άλλη μία εκστρατεία ενημέρωσης που θα απευθύνεται στις γυναίκες και θα τους ζητά να... «εμπιστευτούν τη φύση».

Υπ. Υγείας: Ανέστειλε κυρώσεις σε γυναικολόγους που κάνουν αβέρτα καισαρικές

21/07/2026

and projects travelled to Spain, Toledo as part of a BIP Erasmus programme, with all the MSc Midwifery srudents of Τμήμα Νοσηλευτικής - Τεχνολογικού Πανεπιστημίου Κύπρου , Cyprus University of Technology / Τεχνολογικό Πανεπιστήμιο Κύπρου

Ourania Kolokotroni Emmanouela Manoli Nicos Middleton

21/07/2026

21/07/2026

Πρωτοποριακά δωρεάν εργαστήρια ενδυνάμωσης εγκύων από το «Mind the Mum»

21/07/2026

26/06/2026

🤱 Η γέννηση και ο θηλασμός στην Κύπρο: μια ιστορία χιλιάδων χρόνων

Περιδιαβαίνοντας τις αίθουσες του Κυπριακού Μουσείου, δύσκολα μπορεί κανείς να μη σταθεί μπροστά στα πήλινα ειδώλια που απεικονίζουν σκηνές #τοκετού, #θηλασμού και φροντίδας του νεογέννητου.

Πριν από χιλιάδες χρόνια, οι άνθρωποι της Κύπρου αποτύπωσαν σε πηλό ό,τι θεωρούσαν πολύτιμο: τη γέννηση μιας νέας ζωής, τον δεσμό μητέρας και παιδιού και την παρουσία εκείνων που στήριζαν τη γυναίκα στη διάρκεια του τοκετού.

Οι μορφές αυτές μας θυμίζουν ότι οι μαίες δεν αποτελούν μια σύγχρονη επινόηση. Η γνώση, η εμπειρία και η υποστήριξη των γυναικών στη γέννα αποτελούν αναπόσπαστο κομμάτι της ανθρώπινης ιστορίας και της άυλης πολιτιστικής μας κληρονομιάς — μια παράδοση τόσο παλιά όσο και ο ίδιος ο τοκετός.

Σήμερα, η επιστήμη εμπλουτίζει αυτή τη διαχρονική γνώση. Όμως οι θεμελιώδεις αξίες παραμένουν ίδιες:
💜 σεβασμός,
🤝 υποστήριξη,
🩷 εμπιστοσύνη,
👶 φροντίδα.

Στο Baby Buddy Forward πιστεύουμε ότι η ενημέρωση και η ενδυνάμωση των γονέων αποτελούν τη σύγχρονη συνέχεια αυτής της μακράς παράδοσης. Τιμούμε το παρελθόν, αξιοποιούμε την επιστημονική γνώση του σήμερα και στεκόμαστε δίπλα σε κάθε οικογένεια, από την εγκυμοσύνη μέχρι τις πρώτες μέρες της νέας ζωής.

Γιατί η γέννηση δεν είναι μόνο μια βιολογική διαδικασία. Είναι πολιτισμός. Είναι γνώση. Είναι σχέση. Είναι ανθρώπινη κληρονομιά. ❤️

#Γέννηση #Θηλασμός #Μαιευτική #Μαίες #ΆυληΠολιτιστικήΚληρονομιά

19/06/2026

🇨🇾The project at the ICM Congress: From Dialogue to Action on Respectful Maternity Care

At the International Confederation of Midwives (ICM) Congress, Nicos Middleton presented the Cyprus project and its journey towards promoting Respectful Maternity Care (RMC) through research, stakeholder engagement, and collaborative action.

🎯 The focus of the presentation

The presentation gave an overview of the project and highlighted the participatory and inclusive process used to initiate a national dialogue on maternity care in Cyprus, bringing together a diverse set of stakeholders to identify challenges, co-produce solutions, and take action.

🧩 From barriers to solutions

Among the RESPECT resources presented were:

📍 The stakeholder-generated socio-ecological map of barriers to Respectful Maternity Care

📍 The National Strategy for Respectful Maternity Care, structured around four pillars

📍 Key research findings and the recommendation to institutionalise routine monitoring of women's experiences of maternity care

📍 Professional development programmes focusing on communication skills and shared decision-making

📍 Women's empowerment workshops and online training on rights, informed choice, informed consent, and assertive communication

📍 The WHO-based Respectful Maternity Care checklist for maternity services

📍 The RESPECT public awareness campaign and related educational materials, including the research-informed RMC lexicon, and the animated video "When Standard Practice is not Practicing Standards"

💬 A lively discussion

The presentation generated considerable interest and many questions from the international audience.

❓️ One topic that attracted particular attention was Cyprus' very high section rate. Many participants were surprised by the figures and asked what measures are being taken to address the issue.

❗️The discussion highlighted that Cyprus now has a National Strategy for the promotion of physiological birth but it is too soon to see impact; and perhaps, too optimistic too, since caesarean section rates are not simply a clinical problem to be solved in isolation.

They are closely connected to wider issues including:
🔹 Models of care and the absence of midwifery-led care options
🔹 Medicalisation of birth within a decentralised and fragmented maternity care system
🔹 Weak interprofessional collaboration
🔹 Loss of skills related to physiological birth and VBAC
🔹 Liability concerns and defensive medical practices

Many of these factors were identified directly by stakeholders through the RESPECT project.

🤝 The question we enjoyed most

❓️One participant asked: "How did you manage to bring so many stakeholders together?"

❗️The answer was that bringing people together was only the first step.

The real challenge was keeping them in the room 🤣 and engaged throughout a project that required talking not only about respectful maternity care, but also about experiences of disrespectful maternity care.

It was not easy! Of course, there was resistance. There was pushback. There were difficult conversations. At times there was even confrontation and backlash.

The session chair (from the USA) wondered whether this was partly due to the social capital and personal connections that exist in a small country like Cyprus.

Certainly, being a small country helped. But trust, persistence, transparency, and a willingness to continue the conversation, especially when it became uncomfortable were equally important.

🏡 Home birth, freebirth, and trust

❓️The questions also touched on home birth and freebirth (as there was a presentation in the same session on the topic from the UK on a study undertaken by the Midwifery Council)

❗️Home birth remains extremely rare in Cyprus and in the margins as it is not currently supported or integrated into the maternity care system, like in orher countries.

Participants from other countries (UK, US, Australia) described growing rates of freebirth as one possible symptom of declining trust in maternity services.

Cyprus is not facing this phenomenon. Yet the discussion served as an important reminder that Respectful Maternity Care is ultimately about trust.

Trust between women and professionals.
Trust in services and institutions.
And trust that every woman will be heard, respected, informed, and supported throughout her maternity journey.

🔗 All RESPECT project resources, reports, training materials, videos, and tools are freely available at:

https://birthforward.com/our-work/projects/respect/

17/06/2026

"Cross-country comparison of Respectful Maternity Care: Insights from Cyprus and Croatia Using the Person-Centered Maternity Care (PCMC) tool"

Irakledia Papairaklediou presenting, to the global Midwifery community, some of the key findings of the cross-country survey in and , at the 34th International Confederation of Midwives International Triennial Congress. 👏👏👏

17/06/2026

🇮🇸 ICM Congress: Learning from Iceland

☆ Plenary session 3: Midwifery models of care – Improving outcomes shaping the future

One of today's plenary speakers was Emma Swift, Associate Professor of Midwifery at the University of Iceland, researcher, clinical midwife, and CEO of the Reykjavik Birth Center.

■ Despite being a small, high-resource welfare state with excellent maternal and newborn outcomes and caesarean section rates of around 15%, Iceland continues to invest in midwifery-led models of care.

■ Birth centres were introduced gradually—one, then another—and over time became a normal part of the maternity care system.

■ A particularly important message was that a transfer from a birth centre to a hospital is not a failed birth centre birth. Rather, it is an indicator of a well-integrated system, where women can move seamlessly to higher levels of care when needed.

■ Assoc Prof Swift also highlighted the importance of . Trust in maternity services is strengthened when care is continuously monitored and evaluated.

■ By partnering with the University, birth centres systematically collect and analyse data on outcomes, interventions, transfers, and women's experiences, allowing services to demonstrate quality, learn, improve, and remain accountable.

■ Perhaps the most telling sign of success is change. She described how families visiting birth centres today sometimes ask: "What do you mean this is new? What did women do before?"

A reminder that even countries with excellent outcomes continue to innovate, evaluate, and invest in better choices for women and families.