12/08/2026
Terrible Two คืออะไรในมุมพัฒนาการ?
คำว่า Terrible Two เป็นคำเรียกพฤติกรรมที่มักพบในเด็กช่วงประมาณ 18 เดือน–3 ปี เช่น
ต่อต้านหรือพูดว่า “ไม่!” บ่อย
อยากทำอะไรด้วยตัวเอง
โกรธหรือร้องไห้รุนแรงเมื่อไม่ได้ดังใจ
เปลี่ยนใจง่าย
มี tantrum
ทดสอบขอบเขตของพ่อแม่
อยากเลือกเอง เช่น “เอาอันนี้!” / “หนูทำเอง!”
สิ่งที่น่าสนใจคือ พฤติกรรมเหล่านี้ไม่ได้หมายความว่าเด็ก “ดื้อ” อย่างเดียว แต่สะท้อนพัฒนาการหลายระบบที่กำลังเกิดขึ้นพร้อมกัน
1. Erikson: Autonomy vs. Shame & Doubt ⭐
นี่อาจเป็นกรอบที่ตรงกับ Terrible Two ที่สุด
ตามแนวคิดของ Erik Erikson เด็กวัยประมาณ 1–3 ปีอยู่ในขั้น
Autonomy vs. Shame and Doubt
เด็กกำลังพัฒนาแนวคิดว่า
“ฉันทำเองได้” “ฉันเลือกได้” “ฉันมีอำนาจควบคุมตัวเองและสิ่งรอบตัว”
ดังนั้นการพูดว่า “ไม่!” อาจไม่ได้เป็นการต่อต้านผู้ใหญ่เพียงอย่างเดียว แต่เป็นการประกาศว่า
“ฉันเป็นคนหนึ่งที่มีความต้องการของตัวเอง”
นี่ทำให้ Terrible Two เป็นปรากฏการณ์ที่น่าสนใจมากใน developmental psychology เพราะ พฤติกรรมที่ผู้ใหญ่มองว่าเป็นปัญหา อาจเป็นส่วนหนึ่งของพัฒนาการ autonomy
2. Executive function ยังพัฒนาไม่เต็มที่
ตรงนี้ยิ่งน่าสนใจ
เด็กวัย 2 ขวบ อยากควบคุมตัวเองมากขึ้น แต่สมองส่วนที่ใช้ควบคุมอารมณ์และพฤติกรรมยังพัฒนาอยู่
จึงเกิดสถานการณ์ประมาณว่า
“อยากได้มาก → ห้ามไม่ได้ → อารมณ์พุ่ง → ควบคุมตัวเองไม่ได้ → tantrum”
ไม่ใช่เพราะเด็ก “ตั้งใจแกล้ง” เสมอไป
ทักษะอย่าง
inhibitory control
emotional regulation
working memory
cognitive flexibility
ยังอยู่ระหว่างการพัฒนา
ดังนั้นเด็กอาจ รู้ว่าควรหยุด แต่ยังหยุดตัวเองไม่ได้ดีพอ
3. Language development กับ tantrum เกี่ยวกันมาก
อีกประเด็นที่น่าสนใจคือ เด็กมีความต้องการมากขึ้นเร็วกว่าความสามารถในการสื่อสารบางอย่าง
เช่น เด็กอยากได้ของเล่น แต่ยังอธิบายไม่ได้ว่า
“หนูอยากเล่นอันนี้ก่อน แล้วเดี๋ยวจะคืนให้”
จึงอาจออกมาเป็น
“ไม่!!! เอา!!!” 😭
เมื่อภาษาและการสื่อสารพัฒนาขึ้น เด็กสามารถใช้ภาษาแทนการแสดงออกทางอารมณ์ได้มากขึ้น
ดังนั้น Terrible Two จึงน่าสนใจตรงไหน?
ถ้ามองเชิงจิตวิทยาพัฒนาการ เราสามารถมองมันเป็นช่วงที่มีความขัดแย้งระหว่าง
“ฉันอยากเป็นอิสระ”
กับ
“ฉันยังควบคุมตัวเองไม่ได้เต็มที่”
เด็กจึงเหมือนมี
ความต้องการ autonomy ↑
แต่
self-regulation ยังไม่โตพอ
ผลลัพธ์จึงออกมาเป็นพฤติกรรมที่ผู้ใหญ่เรียกว่า “terrible”
แต่ในมุม developmental psychology มันอาจเป็นช่วงที่กำลังเกิดการพัฒนาของ self, autonomy, emotion regulation, language และ executive function อย่างเข้มข้น
ติดตามสาระความรู้เกี่ยวกับเด็กได้ทาง เพจ คลินิกเด็กเดอะคิดส์สายสี่-The Kids Clinic สาย4เฉพาะทางเด็ก/ภูมิแพ้/วัคซีน
