14/07/2026
ตะคริวคืออะไร?
ตะคริวคือภาวะที่ กล้ามเนื้อหดเกร็งกะทันหัน โดยไม่สามารถคลายตัวได้ตามปกติ ทำให้เกิดอาการปวดจี๊ดหรือตึงแข็งเป็นพัก ๆ มักเกิดขึ้นเวลากลางคืนหรือหลังใช้งานกล้ามเนื้อมากเกินไป พบได้บ่อยที่ น่อง ต้นขา และเท้า
กลไกการเกิดตะคริว
• การทำงานของเส้นประสาทและกล้ามเนื้อผิดปกติ → ทำให้เกิดสัญญาณกระตุ้นซ้ำ ๆ
• การเสียสมดุลของเกลือแร่ (Sodium, Potassium, Magnesium, Calcium) → ส่งผลต่อการหดและคลายตัวของกล้ามเนื้อ
• การไหลเวียนเลือดไม่เพียงพอ → กล้ามเนื้อขาดออกซิเจนชั่วคราว
สาเหตุที่พบบ่อย
• ออกกำลังกายหนักหรือใช้งานกล้ามเนื้อมากเกินไป
• ขาดน้ำหรือเสียเหงื่อมาก
• ขาดเกลือแร่สำคัญ (แคลเซียม แมกนีเซียม โพแทสเซียม)
• นั่ง/ยืนนานเกินไป
• ท่านอนงอเท้าหรือขาติดต่อกันนาน
• อุณหภูมิร่างกายเปลี่ยน เช่น อากาศร้อนจัด
• มีโรคประจำตัว เช่น เบาหวาน เส้นเลือดส่วนปลายตีบ โรคไต
อาการของตะคริว
• ปวดเกร็งกล้ามเนื้อเฉียบพลัน
• กล้ามเนื้อตึงแข็ง นูนขึ้น คลำได้ชัด
• บางครั้งปวดจนขยับหรือเดินไม่ได้
• ระยะเวลา: ตั้งแต่ไม่กี่วินาทีจนถึงหลาย ๆ นาที
วิธีปฐมพยาบาลเมื่อเกิดตะคริว
• ยืดกล้ามเนื้อทันที เช่น ถ้าเป็นตะคริวน่อง → เหยียดขาและกระดกปลายเท้าขึ้น
• นวดเบา ๆ บริเวณที่เป็นตะคริว เพื่อกระตุ้นการไหลเวียนเลือด
• ประคบอุ่น บริเวณที่เจ็บเพื่อช่วยให้กล้ามเนื้อคลายตัว
• หากเจ็บมาก → ลุกเดินช้า ๆ เพื่อช่วยให้เลือดไหลเวียนดีขึ้น
การป้องกันตะคริว
• ดื่มน้ำเพียงพอ โดยเฉพาะช่วงที่เสียเหงื่อมาก
• รับประทานอาหารที่มีเกลือแร่ เช่น
• กล้วย → โพแทสเซียม
• นม/โยเกิร์ต → แคลเซียม
• ถั่ว/ธัญพืช → แมกนีเซียม
• ยืดเหยียดกล้ามเนื้อก่อน–หลังออกกำลังกาย
• หลีกเลี่ยงการออกแรงเกินกำลัง
• จัดท่านอนให้เหมาะสม ไม่งอเท้าเข้ามากเกินไป
เมื่อใดควรพบแพทย์?
• เป็นตะคริวบ่อยและรุนแรงผิดปกติ
• ตะคริวรบกวนการนอนหลับต่อเนื่อง
• มีอาการชา กล้ามเนื้ออ่อนแรง หรือปวดต่อเนื่องนาน
• มีโรคประจำตัวที่เกี่ยวข้อง เช่น เบาหวาน ไต เส้นเลือดตีบ
ตะคริวไม่ใช่โรคร้ายแรง แต่ทำให้เจ็บปวดและรบกวนการใช้ชีวิตได้ การ ดื่มน้ำให้เพียงพอ, รับประทานอาหารครบหมู่, ออกกำลังกายอย่างเหมาะสม และยืดกล้ามเนื้อสม่ำเสมอ จะช่วยป้องกันได้ หากเป็นบ่อยหรือมีอาการผิดปกติควรพบแพทย์เพื่อตรวจหาสาเหตุที่แท้จริง
#ไอก้าสหคลินิก #คลินิกกายภาพบำบัดปทุมธานี
#แพทย์แผนไทยปทุมธานี #ตะคริว
