14/05/2026
ครั้งหนึ่ง “ไข่” เคยถูกมองว่าเป็นอาหารอันตรายต่อหัวใจ
แนวทางโภชนาการในช่วงทศวรรษ 1960 เคยแนะนำให้จำกัดคอเลสเตอรอลไม่เกิน 300 mg ต่อวัน ซึ่งไข่เพียง 2 ฟองก็แทบแตะเพดานแล้ว ทำให้คนจำนวนมากลดการกินไข่ลง ทั้งที่ในเวลานั้นเราอาจยังเข้าใจคุณค่าของไข่ได้ไม่ครบทั้งหมด
ล่าสุดมีงานวิจัยขนาดใหญ่จาก Loma Linda University ติดตามผู้สูงอายุกว่า 39,000 คน เป็นเวลานานกว่า 15 ปี โดยเชื่อมข้อมูลอาหารกับข้อมูลการวินิจฉัยโรคในระบบ Medicare พบว่ากลุ่มที่กินไข่มีอัตราการเกิด Alzheimer’s disease ต่ำกว่าอย่างน่าสนใจ
* กินไข่เดือนละ 1–3 ครั้ง → ความเสี่ยงลดลงประมาณ 17%
* สัปดาห์ละ 2–4 ฟอง → ลดลงประมาณ 20%
* มากกว่า 5 ฟองต่อสัปดาห์ → ลดลงประมาณ 27%
กลไกที่นักวิจัยสนใจคือ ไข่เป็นแหล่ง choline สำคัญ ซึ่งเกี่ยวข้องกับการสร้าง acetylcholine สารสื่อประสาทที่ลดลงในผู้ป่วย Alzheimer’s นอกจากนี้ไข่แดงยังมี lutein, zeaxanthin และ DHA ซึ่งอาจเกี่ยวข้องกับสุขภาพสมองเช่นกัน
แต่สิ่งสำคัญที่ต้องระวังคือ
งานนี้เป็น observational study ไม่ใช่ randomized controlled trial ดังนั้น “ยังสรุปเหตุและผลโดยตรงไม่ได้”
อีกประเด็นที่น่าสนใจมากคือเรื่อง reverse causation
เพราะในระยะเริ่มต้นของโรคสมองเสื่อม ผู้สูงอายุจำนวนหนึ่งอาจเริ่มเปลี่ยนพฤติกรรมการกินก่อนถูกวินิจฉัย เช่น กินอาหารน้อยลง ทำอาหารเองลดลง หรือหลีกเลี่ยงอาหารบางชนิด ดังนั้นจึงเป็นไปได้ว่า:
“คนที่สมองยังแข็งแรง อาจยังคงกินไข่ได้ตามปกติ”
ไม่ใช่ว่า “ไข่เป็นสาเหตุโดยตรงที่ป้องกัน Alzheimer’s”
นอกจากนี้ กลุ่มประชากรในการศึกษานี้ยังเป็นกลุ่ม Adventist ซึ่งมีพฤติกรรมสุขภาพเฉพาะตัว หลายคนรับประทานมังสวิรัติ ออกกำลังกาย และดูแลสุขภาพมากกว่าประชากรทั่วไป ทำให้ผลลัพธ์อาจไม่ได้เหมือนในทุกประเทศหรือทุกบริบท
อย่างไรก็ตาม งานวิจัยนี้ก็ช่วยสะท้อนภาพสำคัญว่า
“อาหารธรรมชาติอย่างไข่ อาจถูกประเมินต่ำไปในอดีต”
ที่น่าสนใจคือ ในประเทศไทย ผม และคณะ ได้ศึกษาเรื่องไข่มานานกว่า 15 ปีแล้ว ตั้งแต่งานวิจัยในคนไทยที่พบว่า การรับประทานไข่อย่างต่อเนื่องไม่ได้ทำให้ LDL เพิ่มอย่างมีนัยสำคัญในคนส่วนใหญ่ แต่สัมพันธ์กับการเพิ่มขึ้นของ HDL และการเปลี่ยนแปลงของ lipid profile ที่น่าสนใจ รวมถึงงานในเด็กไทยที่พบว่า การเสริมไข่ช่วยเรื่อง nutritional status โดยไม่ได้ทำให้ lipid profile แย่ลงอย่างที่เคยกังวลในอดีต
* Mayurasakorn K, et al. “High-Density Lipoprotein Cholesterol Changes after Continuous Egg Consumption in Healthy Adults.” J Med Assoc Thai. 2008. ([ResearchGate][1])
* Mayurasakorn K, et al. “Supplement of Three Eggs a Week Improves Protein Malnutrition in Thai Children from Rural Areas.” J Med Assoc Thai. 2010. ([ResearchGate][2])
https://doi.org/10.1016/j.tjnut.2026.101541
สุดท้าย งานนี้ไม่ได้พิสูจน์ว่า “กินไข่แล้วป้องกัน Alzheimer’s ได้แน่นอน”
แต่ก็เป็นอีกหนึ่งข้อมูลที่ทำให้เราเห็นว่า ความสัมพันธ์ระหว่างอาหาร ไขมัน คอเลสเตอรอล และสุขภาพสมอง อาจซับซ้อนกว่าที่เคยเชื่อกันมากครับ
