17/04/2026
หลังจากห่างหายจากคอนเท้นเน้นวิชาการไปสักพัก แอดกลับมาแล้วค่ะ 😊 วันนี้อยากชวนมาทำความรู้จัก Clinical Chemistry Analyzer – อีกหนึ่งเครื่องมือสำคัญของสัตวแพทย์ ที่ช่วยสนับสนุนการประเมินภาวะทางคลินิก และวินิจฉัยโรคได้มีประสิทธิภาพมากยิ่งขึ้นค่ะ 🔬
การตรวจ Blood Chemistry เป็นการตรวจค่าทางเคมีในกระแสเลือดที่มีบทบาทสำคัญในการช่วยบ่งชี้ความผิดปกติของร่างกายสัตว์เลี้ยง ไม่ว่าจะเป็น
✔ การจำแนกภาวะของโรค
✔ การประเมินความเป็นไปและระยะของโรค
✔ การค้นหาสาเหตุของอาการผิดปกติ
✔ การยืนยันการวินิจฉัย
✔ การติดตามผลการรักษา
Blood Chemistry คืออะไร?
เป็นการตรวจแบบ Quantitative analysis เพื่อวัดความเข้มข้นของสารต่าง ๆ ในเลือด โดยอาศัยเทคนิคทางวิทยาศาสตร์ เช่น
Spectrophotometry
Photometry
Turbidimetry
ในอดีต การตรวจแต่ละค่าจำเป็นต้องใช้วิธีที่แตกต่างกัน ทำให้ต้องใช้เวลานาน และเพิ่มความเสี่ยงต่อความผิดพลาด
ปัจจุบัน Clinical Chemistry Analyzer ช่วยให้สามารถตรวจหลายพารามิเตอร์พร้อมกันได้อย่างรวดเร็ว แม่นยำ และปลอดภัยมากยิ่งขึ้น
การเตรียมตัวอย่างเลือดสำหรับการตรวจ
ชนิดของหลอดเก็บเลือดมีผลต่อผลตรวจ
🟢 หลอดฝาเขียว (Lithium Heparin) - มีสารกันเลือดแข็ง ใช้ตรวจได้ทั้ง Whole blood หรือ Plasma
🔴 หลอดฝาแดง/ใส - ไม่มีสารกันเลือดแข็ง ใช้ตรวจ Serum เท่านั้น
📌 เทคนิคสำคัญ
ควรใช้วิธี Invert mix โดยพลิกหลอด 180° ประมาณ 6–8 ครั้ง
❌ ไม่ควรเขย่าแรง เพราะอาจทำให้เกิด Hemolysis
การแยก Serum และ Plasma
หลังเก็บเลือด ควรนำไปปั่นเหวี่ยง (centrifuge) ประมาณ 4000 rpm 5–10 นาที เพื่อแยกส่วนสำหรับการตรวจเคมีคลินิก
ตัวอย่างเลือดที่ผิดปกติ ซึ่งอาจรบกวนผลตรวจ ได้แก่
🔴 Hemolysis - เม็ดเลือดแดงแตก ทำให้serum/plasmaเป็นสีชมพูถึงแดง
⚪ Lipemia - มีไขมันในเลือดสูง ทำให้serumมีลักษณะขาวขุ่นคล้ายนม
🟡 Icterus - มี Bilirubin สูง ทำให้serumมีสีเหลืองเข้มถึงน้ำตาล
การเตรียมตัวอย่างที่เหมาะสมช่วยลดความคลาดเคลื่อนของผลตรวจได้
ค่าที่สำคัญในการตรวจ Blood Chemistry...
สามารถแบ่งตามการทำงานของอวัยวะได้ เช่น
Liver function: ALT, AST, ALP, GGT, tBil, NH3
Renal function: BUN, Creatinine, Uric acid
Thyroid: T4, TSH
Muscle injury: CK, AST, LDH
Plasma protein: TP, Albumin, Globulin
หรือแบ่งตามชนิดของสาร
Glucose metabolism: Glucose, Fructosamine
Lipid: Cholesterol, Triglyceride, Fatty acid
Enzyme: ALT, AST, CK, GGT, ALP, AMY, LIPA
แล้วทำไม Clinical Chemistry Analyzer จึงสำคัญ?
✔ ตรวจได้หลายรายการพร้อมกัน
✔ ลดความเสี่ยงต่อผู้ปฏิบัติงาน
✔ เพิ่มความแม่นยำของผลตรวจ
✔ ช่วยให้วินิจฉัยและวางแผนการรักษาได้รวดเร็วขึ้น
เครื่องมือที่ดี ช่วยให้สัตวแพทย์ดูแลสัตว์เลี้ยงได้อย่างมีประสิทธิภาพมากยิ่งขึ้นนั่นเอง 🩺🐾
