13/06/2026
พ่อแม่เคยเป็นห่วงไหมว่าทำไมลูกจึงทำอะไรช้าเหมือนสลอธ คิดอะไรก็ช้า ต้องใช้เวลาในการคิดนาน
เด็กหลายคนอาจจะมีปัญหาทางด้านการเรียน เคยไปตรวจประเมินเชาวน์ปัญญา พบว่า ความเร็วในการประมวลผลของสมอง (processing speed) ซึ่งเกี่ยวกับกระบวนการวิเคราะห์ข้อมูลในสมองช้ากว่าเด็กคนอื่นในวัยเดียวกัน
ความเร็วในการประมวลผลของสมอง (processing speed) คือ ความเร็วในการที่สมองรับรู้ แปลผล ประมวล และตอบสนองต่อข้อมูลที่ได้รับ เป็นระยะเวลาระหว่างการรับรู้สิ่งกระตุ้นกับปฏิกิริยาตอบกลับ หรือเรียกอีกอย่าง คือ จังหวะการทำงานของสมอง ซึ่งไม่ใช่สติปัญญา
การประมวลข้อมูลช้าอาจเกิดจากหลายสาเหตุทางด้านร่างกาย อาจจะเกิดจากเด็กนอนไม่เพียงพอ ขาดสารอาหาร เป็นโรคทางกาย เช่น ภาวะพร่องฮอร์โมนไทรอยด์ โรคลมชัก การได้ยิน หรือการมองเห็นบกพร่อง หรือมีปัญหาพัฒนาการและพฤติกรรม เช่น ภาวะซน สมาธิสั้น ภาวะออทิซึม ภาวะการเรียนรู้บกพร่อง หรือ การเปลี่ยนแปลงทางอารมณ์ เช่น โรควิตกกังวล โรคซึมเศร้า เป็นต้น
เบื้องต้นเด็กที่มีความเร็วในการประมวลผลของสมองช้าควรได้รับการประเมินโรค หรือภาวะทางกาย ประเมินการได้ยินและการมองเห็น ประเมินพัฒนาการโดยรวม และจิตใจ เพื่อหาสาเหตุเพิ่มเติม
ผู้ปกครองและคุณครูสามารถช่วยเด็ก ๆ ที่ต้องใช้เวลาในการประมวลข้อมูลได้อย่างไรบ้าง
ที่บ้าน
• เวลาถามคำถามเสร็จ ให้เวลาเด็กคิดและประมวลคำถามก่อนที่เขาพร้อมจะตอบ รอและฟังคำตอบอย่างตั้งใจ แต่ไม่กดดัน พยายามไม่ถามคำถามซ้ำหลายรอบ เพราะเวลาถามใหม่ เด็กจะต้องประมวลคำถามใหม่ทั้งหมด ซึ่งจะทำให้เสียเวลามากยิ่งขึ้น
• ก่อนอื่นผู้ปกครองต้องเข้าใจว่า การเรียนและทำการบ้านเป็นสิ่งที่ทำให้รู้สึกเหนื่อยและหงุดหงิดสำหรับเด็กที่ประมวลข้อมูลช้า เพราะเด็กต้องใช้เวลามากกว่าคนอื่นที่จะทำการบ้านให้เสร็จ เราสามารถให้เด็กพักสั้น ๆ แล้วกลับไปทำการบ้านต่อเพื่อช่วยลดความเหนื่อยล้าได้
• เด็กควรเน้นทบทวนสิ่งที่เรียนอย่างต่อเนื่อง โดยเฉพาะวิชาที่ยาก เด็กอาจจะยังไม่สามารถเข้าใจ และนำความรู้ คำศัพท์ วิธีการ และหลักการที่สำคัญมาใช้ได้ เนื่องจากครั้งแรกที่ได้รับข้อมูล คุณครูสอนเร็วเกินไป ผู้ปกครองสามารถสังเกต และช่วยปิด “ช่องโหว่” ในความรู้และความเข้าใจของเด็กได้
• เด็กสามารถพัฒนาความรวดเร็วในการวิเคราะห์ข้อมูลได้ ผู้ปกครองควรช่วยสนับสนุนอย่างค่อยเป็นค่อยไป และไม่กดดัน โดยการจัดเวลาให้อ่านบทเรียน 1 บท หรือทำความเข้าใจภาพ หรือแผนภูมิ หรือแก้โจทย์เลขโดยใช้วิธีที่ถูกต้องเป็นตัวอย่าง แล้วค่อยให้เด็กลองทำโจทย์ หรือถามคำถามเกี่ยวกับสิ่งที่อ่านหรือเรียนรู้ในเวลาจำกัด
• ผู้ปกครองสามารถสอนเทคนิคอ่านจับใจความอย่างรวดเร็ว รวมถึงการปิดส่วนที่ยังไม่ได้อ่านอย่างเป็นขั้นตอน เช่น อ่านแบบผ่านตาครั้งแรก ตามด้วยการอ่านอย่างละเอียด และอ่านอีกรอบแบบเร็ว ๆ เพื่อทบทวน
• ในการทำกิจวัตรประจำวัน ผู้ปกครองสามารถช่วยเด็ก ๆ โดยการพูดคำสั่ง และอธิบายหลายครั้ง จังหวะการสนทนาในครอบครัวอาจจะต้องช้าลง เพื่อให้เด็กที่ประมวลข้อมูลช้าสามารถมีส่วนร่วมในการสนทนาได้อย่างเหมาะสม
• เด็กบางคนที่ประมวลข้อมูลช้าเป็นเด็กที่ทำงานอย่างละเอียดเรียบร้อยมาก เด็กเหล่านี้จะเฝ้าดูรายละเอียดเล็ก ๆ น้อย ๆ จนลืมภาพรวม หรือจุดประสงค์ของงานที่ได้รับมอบหมาย ผู้ปกครองสามารถให้กำลังใจ และฝึกให้เด็กทำงานให้รวดเร็วยิ่งขึ้น และไม่จำเป็นต้องกังวลเกี่ยวกับความผิดพลาดในครั้งแรกที่ทำงานชิ้นนั้น ผู้ปกครองสามารถลองคุยกับเด็กว่า การทำผิดพลาดเล็ก ๆ น้อย ๆ เป็นสิ่งที่ยอมรับได้ และงานไม่จำเป็นต้องสมบูรณ์แบบเพื่อช่วยให้เด็กลงมือทำให้เสร็จก่อน
ที่โรงเรียน
• แค่เด็กรับรู้ว่าคุณครูเห็นใจ ก็สามารถช่วยสนับสนุนให้เด็กมีแรงจูงใจที่จะพยายามทำความเข้าใจกับสิ่งที่เรียนอยู่
• คุณครูควรสังเกตว่าเด็กที่ประมวลข้อมูลช้าอาจจะมีความสับสน หรือ ดู “เหม่อลอย” เวลาที่ไม่สามารถประมวลข้อมูล และสิ่งที่ครูสอนได้อย่างทันท่วงที ในกรณีนี้การสอนซ้ำอาจจะช่วยให้เด็กทำความเข้าใจได้ดียิ่งขึ้น
• คุณครูสามารถแจกเอกสารการสอนที่เด็กจะอ่านทบทวนได้ในเวลาของตนเอง เนื่องจากการจดโน้ต หรือลอกสิ่งต่าง ๆ จากกระดานอาจจะเป็นสิ่งที่ยากมากสำหรับนักเรียนกลุ่มนี้
• นักเรียนที่ต้องใช้เวลาในการประมวลข้อมูลจำเป็นต้องมีเวลาที่เพิ่มขึ้น หรือได้รับโจทย์คำถามที่น้อยลงในการสอบ ครูสามารถสั่งให้นักเรียนทำโจทย์จำนวนน้อยลงในห้องเรียน และให้นำโจทย์ที่เหลือไปฝึกทำเป็นการบ้าน ที่สำคัญคือ นักเรียนควรได้รับความช่วยเหลือให้สามารถทำข้อสอบโดยไม่ต้องจำกัดเวลา เพื่อเข้าใจถึงศักยภาพสูงสุดของนักเรียน
• หากมีนักเรียนที่ต้องใช้เวลาในการประมวลข้อมูล คุณครูสามารถนำเสนอบทเรียนให้ช้าลง การนำเสนอด้วยจังหวะที่ช้าลงไม่น่าจะทำอันตราย หรือทำให้นักเรียนคนอื่นเบื่อการเรียนจนเกินไป
• เมื่อมีบทเรียนหรือบททบทวนที่สำคัญ คุณครูอาจจะแนะนำให้นักเรียนใช้เครื่องอัดเสียงในห้องเพื่อจะมีโอกาสในการฟัง และประมวลข้อมูลซ้ำในจังหวะที่นักเรียนต้องการ
• นักเรียนที่ต้องใช้เวลาในการประมวลข้อมูลอาจจะพยายามทำตัวเหมือนเขาสามารถจัดการสิ่งต่าง ๆ ได้เพื่อไม่ให้รู้สึกขายหน้า แต่พอกลับถึงบ้านแล้ว เด็กเหล่านี้อาจจะไม่เข้าใจว่า ต้องทำงานหรือการบ้านอย่างไร หรือสอบในวันพรุ่งนี้จะเกี่ยวกับอะไร คุณครูควรจะทบทวนกับนักเรียนเพื่อให้แน่ใจว่า นักเรียนเข้าใจสิ่งที่คาดหวังอย่างแท้จริงก่อนที่นักเรียนจะกลับบ้าน เช่น การให้เด็กจดในสมุดจดการบ้านให้ครบว่าจะต้องทำอะไร คุณครูควรจะตรวจสมุดจดการบ้านเพื่อความแน่ใจว่าเด็กเข้าใจสิ่งที่สั่งอย่างถูกต้อง
• คุณครูควรหลีกเลี่ยงที่จะเรียกชื่อนักเรียนที่ต้องใช้เวลาในการประมวลข้อมูลเพื่อตอบคำถามที่ซับซ้อนอย่างรวดเร็วเพื่อจะไม่ทำให้นักเรียนรู้สึกเขินอาย โดยอาจจะใช้วิธีบอกนักเรียนก่อนว่า จะถูกเรียกชื่อเพื่อให้อภิปรายเรื่องที่จำเพาะ และอาจไม่เรียกชื่อนักเรียนจนกว่านักเรียนพร้อมที่จะตอบคำถาม หรือให้นักเรียนยกมือเพื่อจะตอบคำถามด้วยตนเอง
หากยังมีปัญหาในการจัดการกิจวัตรประจำวันอย่างต่อเนื่อง แนะนำให้ปรึกษากุมารแพทย์พัฒนาการและพฤติกรรมเพิ่มเติม
จาก Educational Care: A System for Understanding and Helping Children with Learning Problems at Home and In School. By Dr. Mel Levine (Cambridge, Massachusetts: Educators Publishing Service, Inc., 2002, pp. 125-128.)
#ทุกเรื่องการเลี้ยงลูกตลาดนัดครอบครัวมีคำตอบ
