19/07/2026
🫁 HOW TO ACHIEVE ASTHMA REMISSION
From Asthma Control to Clinical Remission
ปัจจุบัน “Asthma Remission” หรือ “ภาวะโรคหืดสงบ” กำลังกลายเป็นเป้าหมายสำคัญของการดูแลผู้ป่วยโรคหืดในยุคปัจจุบัน โดยไม่ใช่เพียงการควบคุมอาการ แต่เป็นการมุ่งสู่ภาวะที่ผู้ป่วยไม่มีอาการ ไม่มีการกำเริบ ไม่ต้องใช้ยาสเตียรอยด์ชนิดรับประทาน และมีคุณภาพชีวิตใกล้เคียงคนปกติ
Asthma remission หมายถึง ภาวะที่ผู้ป่วยโรคหืดไม่มีอาการ ไม่มีการกำเริบ ไม่ต้องใช้ systemic corticosteroids และมีสมรรถภาพปอดคงที่ต่อเนื่องอย่างน้อย 12 เดือน โดยอาจยังได้รับยาควบคุมโรคอยู่ (Clinical Remission on Treatment)
เกณฑ์ Clinical Remission
✅ ACT ≥ 20 หรือ ACQ < 0.75
✅ ไม่มี asthma exacerbation
✅ ไม่ต้องใช้ systemic corticosteroids
✅ FEV₁ ≥ 80% predicted และสมรรถภาพปอดคงที่
✅ คงอยู่ต่อเนื่อง ≥ 12 เดือน
📌 STEP 1: Confirm Diagnosis & Assess Severity
เริ่มต้นจากการยืนยันการวินิจฉัยโรคหืดอย่างถูกต้อง โดยอาศัยประวัติ อาการทางคลินิก และการตรวจสมรรถภาพปอด (Spirometry with bronchodilator test) พร้อมทั้งประเมิน phenotype, endotype และระดับความรุนแรงของโรคตามแนวทาง GINA
เป้าหมาย:ยืนยันการวินิจฉัยและวางแผนการรักษาที่เหมาะสม
📌 STEP 2: Optimize Basic Asthma Care
การรักษาพื้นฐานที่ถูกต้องยังคงเป็นหัวใจสำคัญของการดูแลผู้ป่วยโรคหืด
• ใช้ ICS-containing therapy ตามแนวทาง GINA
• ประเมิน inhaler technique ทุกครั้ง
• ส่งเสริม adherence
• หลีกเลี่ยงการใช้ SABA มากเกินไป
• ติดตามอาการและ ACT score อย่างสม่ำเสมอ
เป้าหมาย:ควบคุมอาการและลดการกำเริบของโรค
📌 STEP 3: Identify and Treat Treatable Traits
ผู้ป่วยจำนวนมากยังควบคุมโรคได้ไม่ดีเนื่องจากมีปัจจัยร่วมที่สามารถรักษาได้ (Treatable Traits) ตัวอย่างที่พบบ่อย
🔹 Upper airway disease ได้แก่ Allergic rhinitis, Chronic rhinosinusitis, Nasal polyps
🔹 Comorbidities: Obesity, Obstructive sleep apnea, GERD, Anxiety / Depression
🔹 Environmental factors: Smoking, E-cigarette, Air pollution, Allergen exposure
เป้าหมาย: กำจัดปัจจัยที่ขัดขวางการเข้าสู่ภาวะ remission
📌 STEP 4: Monitor Airway Inflammation, Lung Function and Airway Hyperresponsiveness
การติดตามเฉพาะอาการเพียงอย่างเดียวอาจไม่เพียงพอ ควรประเมินร่วมกับ
🧪 Biomarkers
• Blood eosinophils
• Fractional exhaled nitric oxide (FeNO)
• Sputum eosinophils (ถ้ามี)
🫁 Lung Function / Airway Hyperresponsiveness
• Spirometry
• Peak flow
• Impulse Oscillometry (IOS)
• Bronchoprovocation testing
เป้าหมาย: ลดการอักเสบของหลอดลม รักษาสมรรถภาพปอด และลดความไวเกินของทางเดินหายใจ
📌 STEP 5: Precision Medicine & Disease Modification
แนวคิดสำคัญของโรคหืดในปัจจุบัน คือการเลือกการรักษาแบบเฉพาะบุคคล (Personalized Medicine)
🔹 Allergic Asthma: เป็นการรักษาที่ทำให้เกิด Disease Modification โดยขึ้นกับชนิดสารก่อภูมิแพ้ที่ sensitized รายบุคคล แนะนำให้เริ่มรักษาในช่วงที่โรคหืดเริ่มคุมอาการได้ หรือ สมรรถภาพปอดชนิด FEV1 ร้อยละ 70 ขึ้นไป วิธีการได้แก่
• SCIT (Subcutaneous Allergen Immunotherapy)
• SLIT (Sublingual Allergen Immunotherapy)
หลักฐานสำคัญ: PAT Study, GAP Study, MITRA Trial
🔹 Severe Asthma: พิจารณาการใช้ Biologic therapy ควรเลือกตาม phenotype, biomarkers และโรคร่วมดังตาราง ซึ่ง Biologics แต่ละชนิดจะมี predictor of response ต่างกัน และประโยชน์ต่อโรคร่วมต่างกัน ตัวอย่าง Biologics ในปัจจุบัน Omalizumab, Mepolizumab, Benralizumab, Dupilumab, Tezepelumab
เป้าหมาย: เพิ่มโอกาสการเข้าสู่ Clinical Remission และลดการพึ่งพา Oral Corticosteroids
📌 STEP 6: Lifestyle Modification & Long-term Follow-up
การดูแลระยะยาวมีบทบาทสำคัญต่อการคงสภาพ remission เช่น Weight management, Regular exercise, Adequate sleep, Smoking cessation, Environmental control
ติดตามทุก 3–6 เดือน: ACT score, Exacerbation, OCS use, Lung function, Biomarkers, Quality of life
เป้าหมาย: รักษาภาวะ remission ให้ยาวนานที่สุด
💡 TAKE-HOME MESSAGE
“Treat the whole airway, not just the asthma.”
การเริ่มรักษาตั้งแต่ระยะแรก ควบคู่กับการจัดการ Treatable Traits การติดตาม biomarkers การปรับเปลี่ยนพฤติกรรม และการใช้ Precision Medicine อย่างเหมาะสม จะช่วยเพิ่มโอกาสให้ผู้ป่วยเข้าสู่ภาวะ Asthma Remission ได้มากขึ้น
📚 References
1. Global Initiative for Asthma (GINA). Global Strategy for Asthma Management and Prevention 2026.
2. Chiewchalermsri C, Kanjanawasee D, Saiphoklang N, et al. Asthma remission: A path to cure? Asian Pac J Allergy Immunol. 2025;43(2):135–150.
✍️ ผู้ประพันธ์
อาจารย์ นพ.จิรวัฒน์ เชี่ยวเฉลิมศรี
อายุรแพทย์โรคภูมิแพ้และภูมิคุ้มกันทางคลินิก, ศูนย์โรคภูมิแพ้ โรคหืด อิมมูโนวิทยา และระบบทางเดินหายใจ (AAIRC), ศูนย์การแพทย์ปัญญานันทภิกขุ ชลประทาน มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ
Thai Asthma Council (TAC)
