ชื่นชีวิตจิตใจ - Cheery Chirpy, Bangkok (2026)

04/06/2026

วิธีป้องกันอาการปวดหัวกล้ามเนื้อตึงตัว (stress or tension headache, muscle-contraction headache)
เป็นอาการปวดหัวที่พบบ่อยที่สุด พบได้ถึง 3 ใน 4 ของผู้ใหญ่ทั่วโลกในช่วงหนึ่งของชีวิต

อาการมักจะปวดแค่เล็กน้อยถึงปานกลาง เป็นทั้งสองข้างของศีรษะ และไม่มีอาการตุบๆ ผู้ที่ปวดอาจบอกว่า “รู้สึกมีแรงกดทับ หนักๆแน่นๆ หัวพองโต เหมือนใส่หมวกคับ มีแถบรัดรอบหัว หรือมีน้ำหนักกดทับบนหัวหรือไหล่” แต่มักไม่มีอาการคลื่นไส้อาเจียน และมักไม่มีอาการกลัวแสงหรือเสียง (ต่างจากไมเกรน)

ความเครียดและความตึงเครียดทางจิตใจมักเป็นปัจจัยกระตุ้นอาการ โดยการเคลื่อนไหวของศีรษะและลำคออาจจะกระตุ้นอาการปวดหัวได้ หากกดกล้ามเนื้อรอบๆศีรษะอาจเจ็บเพิ่มขึ้น แต่เวลาทำกิจวัตรประจำวัน เช่น เดิน หรือปีนบันได จะไม่ได้กระตุ้นอาการให้มากขึ้น

“การหาสาเหตุเพื่อการป้องกันสำคัญที่สุด
เชื่อว่าความตึงเครียดที่มากเกินไปทำให้กล้ามเนื้อรอบๆศีรษะหดตัวค้าง จนเป็นต้นเหตุของการปวดหัว ปัจจุบันแม้ไม่ทราบกลไกแน่นอน แต่คาดว่าระบบประสาทส่วนกลางและปลายน่าจะไวต่อความเจ็บปวดเพิ่มขึ้น

ที่น่าสนใจคือ ความเครียดใหญ่ๆ ในชีวิตมักไม่ใช่ตัวการหลัก แต่เป็นความเครียดเล็กๆ น้อยๆ ในชีวิตประจำวันต่างหาก เช่น หาของไม่เจอ รถติด หรืองานกองโต

‘การป้องกันที่ 1’
คืออย่าปล่อยให้ตนเองเหนื่อยจนเกินไป
๐ ไม่ข้ามมื้ออาหาร กินอาหารให้ตรงเวลา อย่าข้ามมื้อโดยเฉพาะมื้อเช้า
๐ นอนหลับให้สม่ำเสมอ และตื่นนอนในเวลาเดิมทุกวัน
๐ ดื่มน้ำให้เพียงพอ
๐ ไม่อดนอน เพื่อให้กายภาพหรือร่างกายของเราไม่ตึงเครียดให้ได้ก่อน

‘ป้องกันที่ 2’
คือการหัดผ่อนคลาย
๐ วิธีการต่างๆเพื่อการผ่อนคลาย มีหลากหลายให้เลือก แต่การจะเลือกวิธีใดมาทำให้ได้ผลนั้น วิธีนั้นควรเป็นวิธีที่สามารถทำได้อย่างสม่ำเสมอ คือทำได้ทุกวัน ทำแล้วรู้สึกดี จะเป็นการหายใจลึกๆ นั่งสมาธิ โยคะ ฟังเพลง หรือออกไปเดินเล่นก็ได้
๐ ออกกำลังกายสม่ำเสมอก็ช่วยได้มาก เพราะร่างกายหลั่งสารต้านความเจ็บปวดออกมาเอง แต่ระวังอย่าออกหนักเกินไปตอนแรก เดี๋ยวจะกลับกระตุ้นให้ปวดหัวแทน

‘ป้องกันที่ 3’
คือทำไดอารี่แห่งการปวดหัว
๐ จะทำให้เห็นรูปแบบของการปวด เช่น จดว่าปวดตอนไหน ทำอะไรอยู่ ปวดนานแค่ไหน และอะไรที่ช่วยให้ดีขึ้น เพื่อหารูปแบบและตัวกระตุ้นอาการปวดของตนเอง
๐ ไดอารี่จะทำให้ท่านคิดได้เองว่า อะไรคือทางเลือกที่ดีกว่าที่จะลดตัวกระตุ้นการปวดหัว แล้วจึงจะป้องกันการปวดหัวครั้งถัดไปได้

#ปวดหัว
#ชื่นชีวิตจิตใจ #หมออร

31/05/2026

วันวิสาขบูชา 🪷

วันที่พระพุทธเจ้าประสูติ
ตรัสรู้ และปรินิพพาน
ล้วนเกิดขึ้นในวันเพ็ญเดือนเดียวกัน

เป็นวันสำคัญที่ชวนให้เราหยุดทบทวนใจ
ลดความวุ่นวายภายนอก
แล้วหันกลับมาดูแล “ความสงบภายใน”

บางครั้ง…การใช้ชีวิตอย่างมีสติ
ก็เป็นการทำบุญที่ดีที่สุดในทุกวัน

#วันวิสาขบูชา #มีสติทุกวัน
#ชื่นชีวิตจิตใจ

30/05/2026

เหลืออีก 2 นาที… หาที่นั่งกินก็พอดีละนะ 😆

#คมขำ #คลายเครียด #ออกกำลังทุกวัน
#ชื่นชีวิตจิตใจ

23/05/2026

ยูริค…ของเสียจากเมตาบอลิซึม
ตัวเลขเล็กๆ ที่มีผลต่อข้อ เนื้อเยื่ออ่อน และไต
ค่ายูริคในเลือดควรไม่ถึง 7 mg/dL หากค่าสูงไปถึง 9 mg/dL ยูริคส่วนเกินอาจตกผลึกแล้วกระตุ้นอาการปวดข้อหรือปวดเกาต์เฉียบพลันได้

“เมตาบอลิซึมของร่างกายกับกรดยูริค”
๐ ค่ายูริคในเลือดที่ถือว่าน่าจะปลอดภัยสำหรับคนทั่วไปคือไม่ถึง 7 (

23/05/2026

ปวดข้อแบบไหน…ให้นึกถึงเกาต์
ปวดข้อเฉียบพลัน “ข้อเดียว” ปวดมาก บวม แดง ร้อน จนแทบแตะไม่ได้ อาการแบบนี้…ไม่ใช่ปวดธรรมดา

เกาต์เป็นโรคที่มักเกิดจากกลไกเมตาบอลิซึมภายในของร่างกาย เช่น ไตขับกรดยูริคออกได้น้อยหรือจากพันธุกรรมหรือจากมีการผลิตกรดยูริคในเลือดมากเกิน (80-90%) มากกว่าจะเป็นเหตุจากปัจจัยภายนอกเช่นจากอาหาร (10-20%)

อาการปวดข้อข้อเดียวพบได้จากหลายสาเหตุ แต่มีบางลักษณะที่ชวนให้นึกถึงเกาต์เป็นพิเศษ

เกาต์มักเริ่มแบบเฉียบพลัน ปวดรุนแรงขึ้นเร็วภายในไม่กี่ชั่วโมง ข้อบวม แดง ร้อน และเจ็บมากจนแทบแตะไม่ได้ มักเริ่มตอนกลางคืนหรือช่วงเช้ามืด ฝรั่งเรียกปวดปีศาจ (devil pain)

ตำแหน่งที่พบบ่อยคือโคนนิ้วหัวแม่เท้า รวมถึงข้อเท้าและเข่า แม้อาการจะรุนแรง แต่มักค่อยๆ ดีขึ้นเองภายในไม่กี่วัน

เมื่อเทียบกับปวดข้อเดี่ยวแบบอื่น

ข้ออักเสบติดเชื้อ — ปวด บวม ร้อนเช่นกัน แต่อาการมักต่อเนื่องและแย่ลงเรื่อยๆ ไม่หายเอง และมักมีไข้หรืออ่อนเพลียร่วมด้วย

ข้อเสื่อมกำเริบ — ปวดไม่รุนแรงเท่าเกาต์ ไม่ค่อยมีอาการแดงร้อนชัดเจน และมักสัมพันธ์กับการใช้งานข้อมากกว่าเกิดขึ้นขณะพัก

ดังนั้น หากมีอาการปวดข้อแบบเฉียบพลัน ปวดมาก บวม แดง ร้อน โดยเฉพาะที่โคนนิ้วหัวแม่เท้า รูปแบบนี้เป็น “ภาพจำของเกาต์” ที่พบได้บ่อย

อาการปวดข้ออาจดูคล้ายกัน แต่รูปแบบของอาการช่วยแยกโรคได้

#เกาต์ #โรคข้อและรูมาติสซั่ม
#ชื่นชีวิตจิตใจ #หมออร

18/05/2026

เลือดเข้ม เลือดข้น ไม่ได้แปลว่าแข็งแรงเสมอไป
อ่านผลตรวจ CBC ตอนที่ 10
ขั้วตรงข้ามกับภาวะซีดคือ “เลือดที่เข้มหรือข้นเกินไป” ถือเป็นสัญญาณเตือนได้เช่นกัน

Hb หากสูงกว่าปกติ
เช่น ชาย >18 g/dL หญิง >16 g/dL → เรียกภาวะเลือดข้น รวมถึงอาจเข้าข่ายโรคเลือดข้น

สาเหตุที่พบ เช่น
๐ ภาวะขาดน้ำ
๐ การอยู่ในที่สูง
๐ การสูบบุหรี่
๐ ภาวะพร่องออกซิเจนเรื้อรัง เช่น sleep apnea หรือโรคปอด
๐ โรคเลือดข้นหรือโรคของระบบเลือดโดยตรงที่เรียกว่า Polycythemia Vera (PV) ซึ่งไขกระดูกผลิตเม็ดเลือดแดงมากผิดปกติโดยไม่มีสาเหตุชัดเจนจากภายนอก

สิ่งที่ควรรู้คือ “เลือดข้น” ไม่ได้แปลว่าแข็งแรงเสมอไป เพราะเมื่อเม็ดเลือดแดงมากเกิน เลือดจะข้นเหนียวเหมือนน้ำผึ้ง แทนที่จะไหลเวียนได้คล่อง

ส่งผลให้ปวดศีรษะ มึนงง อ่อนเพลียผิดปกติ หน้าแดง ผิวแดง คันตามผิวหนัง โดยเฉพาะหลังอาบน้ำอุ่น ชา เสียว หรือแสบร้อนที่ปลายมือปลายเท้า ตามัว มองภาพซ้อน และที่น่ากังวลที่สุด คือ เลือดข้นเพิ่มความเสี่ยงให้เกิดลิ่มเลือดอุดตัน ซึ่งอาจนำไปสู่โรคหลอดเลือดสมองหรือหัวใจวายได้

“ถ้า Hb สูงเกินเกณฑ์ ต้องทำอะไร?”
๐ ไม่ควรเพิกเฉย
๐ ปรึกษาแพทย์เพื่อหาสาเหตุ เช่น ตรวจเพิ่มเติม หรือดูว่ามีปัจจัยเสี่ยงอื่นไหม
๐ หากสงสัย Polycythemia Vera แพทย์อาจพิจารณาตรวจหาการกลายพันธุ์ของยีน JAK2 ร่วมกับการตรวจไขกระดูก
๐ ที่ทำได้เองทันที: เลิกบุหรี่ เพราะนี่คือหนึ่งในสาเหตุที่แก้ได้โดยตรง

#อ่านผลตรวจ #โรคเลือดข้น
#ชื่นชีวิตจิตใจ #หมออร

13/05/2026

ถ้าพ่อแม่เป็นพาหะทั้งคู่ ลูกจะเป็นอะไร
อ่านผลตรวจ ตอนที่ 9
พาหะธาลาสซีเมียเพียงคนเดียว มักไม่ใช่ปัญหา แต่ถ้าทั้งพ่อและแม่เป็นพาหะ — นี่คือสิ่งที่ควรวางแผนอย่างจริงจัง

“ถ้ามีพาหะแค่คนเดียว”
ลูกอาจเป็นพาหะหรือไม่เป็นเลย และโดยทั่วไปมักไม่มีอาการรุนแรง

“ถ้าทั้งพ่อและแม่เป็นพาหะทั้งคู่”
ในแต่ละการตั้งครรภ์ โอกาสของลูกคือ
๐ 25% — เป็นธาลาสซีเมียชนิดรุนแรง
๐ 50% — เป็นพาหะ (แบบแฝง)
๐ 25% — ปกติ ไม่มีลักษณะนี้เลย

“แล้วธาลาสซีเมียชนิดรุนแรงคืออะไร”
ต่างจากแบบแฝงอย่างสิ้นเชิง — ถ้าแบบแฝงคือเม็ดเลือดแดง “ตัวเล็กกว่าปกติ แต่ทำงานได้” ธาลาสซีเมียชนิดรุนแรงคือเม็ดเลือดแดงที่ผิดรูป เปราะ และแตกสลายเร็วกว่าที่ร่างกายจะสร้างทันได้

ส่งผลให้
๐ ซีดรุนแรง เหนื่อยง่าย ตับม้ามโต
๐ ต้องรับเลือดซ้ำๆ เป็นประจำ บางรายทุก 2–4 สัปดาห์
๐ เหล็กสะสมในอวัยวะสำคัญ เช่น หัวใจ ตับ ต่อมไร้ท่อ
๐ ต้องดูแลรักษาต่อเนื่องตลอดชีวิต
๐ บางชนิด (เช่น Hb Bart's) รุนแรงถึงขั้นทารกเสียชีวิตในครรภ์

พูดง่ายๆ คือ
แบบแฝง = พาหะ ใช้ชีวิตปกติ / ชนิดรุนแรง = ป่วยจริง ต้องรักษาตลอดชีวิต

“ทำไมต้องตรวจก่อนมีลูก”
เพราะพาหะทั้งสองฝ่ายมักดูสุขภาพดี ไม่มีอาการใดๆ การตรวจ Hb typing ก่อนวางแผนครอบครัวช่วยให้ทราบสถานะของทั้งสองฝ่าย และวางแผนเพื่อลดความเสี่ยงของโรครุนแรงในลูกได้

#อ่านผลตรวจ #ธาลาสซีเมียแฝง
#ชื่นชีวิตจิตใจ #หมออร

08/05/2026

ธาลาสซีเมียแฝง: สิ่งที่คนไทยจำนวนมากมี…โดยไม่รู้ตัว
อ่านผลตรวจ ตอนที่ 8
เมื่อพบว่า เม็ดเลือดแดงตัวเล็ก (MCV ต่ำ) และไม่ได้ขาดธาตุเหล็ก หนึ่งสาเหตุที่พบบ่อยในคนไทย คือ “ธาลาสซีเมียแฝง”

“ธาลาสซีเมียแฝงคืออะไร”
ไม่ใช่โรคที่ก่ออาการ และไม่ใช่การติดเชื้อ แต่เป็นลักษณะทางพันธุกรรมของเม็ดเลือดแดงที่ติดตัวมาตั้งแต่เกิด

“ลักษณะที่มักพบ”
๐ เม็ดเลือดแดงตัวเล็ก (MCV ต่ำ)
๐ ค่าฮีโมโกลบิน (Hb) ต่ำเล็กน้อย หรือเกือบปกติ
๐ ไม่มีอาการ ใช้ชีวิตได้ปกติทุกอย่าง
๐ มักพบโดยบังเอิญตอนตรวจสุขภาพประจำปี
๐ บางคนมีประวัติญาติโลหิตจาง หรือเป็นธาลาสซีเมีย

“พบได้บ่อยแค่ไหน”
ในคนไทย พบพาหะหรือแบบแฝงได้สูงถึง 30–40% ซึ่งหมายความว่า ทุก 3 คน อาจมี 1 คนที่มีภาวะนี้โดยไม่รู้ตัว

“ต้องรักษาไหม”
โดยทั่วไปไม่จำเป็นต้องเสริมธาตุเหล็ก หากไม่ได้มีภาวะขาดธาตุเหล็กร่วม เพราะการรับโดยไม่จำเป็น อาจทำให้เหล็กสะสมเกินได้

“แล้วทำไมต้องรู้”
เพราะการรู้สถานะของตัวเองช่วยให้
๐ หลีกเลี่ยงการวินิจฉัยผิด และไม่ได้รับยาที่ไม่จำเป็น
๐ เข้าใจว่าค่าเลือดที่ดู “ต่ำกว่าปกติเล็กน้อย” ของตัวเองนั้น ปกติสำหรับเรา
๐ เตรียมพร้อมสำหรับการวางแผนครอบครัว (ดูต่อตอนที่ 9)

“ยืนยันได้อย่างไร”
ด้วยการตรวจ Hb typing ซึ่งเป็นการตรวจเพิ่มเติมจาก CBC และในบางกรณี (เช่น สงสัย α-thalassemia) อาจต้องใช้การตรวจทางพันธุกรรม (PCR) เพื่อแยกชนิดให้ชัดเจนขึ้น

การรู้ว่าตัวเองมีธาลาสซีเมียแฝง ไม่ใช่เรื่องน่ากลัว — แต่เป็นการรู้จักร่างกายของตัวเองให้ถูกต้องมากขึ้น

#อ่านผลตรวจ #ธาลาสซีเมียแฝง
#ชื่นชีวิตจิตใจ #หมออร

30/04/2026

🌿 อุลตราซาวด์เจอ “ติ่ง” หรือ “นิ่ว” ในถุงน้ำดี
“ขนาด” บอกได้ว่า...แค่ดูต่อ หรือควรคุยเรื่องผ่าตัด

🟡 Gallbladder polyp (ติ่งเนื้อในถุงน้ำดี; GBP)

ลักษณะ
ก้อนติดผนัง และมักไม่มีเงาด้านหลัง

ตัวตัดสินหลัก = ขนาด + รูปแบบ

แบบมีก้าน (thin stalk / ball-on-the-wall)
≤9 mm → มักไม่ต้องติดตาม
10–14 mm → ติดตาม Ultrasound (6, 12, 24 เดือน)
≥15 mm → ควรปรึกษาศัลยแพทย์

แบบแบน หรือก้านหนา (sessile / broad-based)
≤6 mm → มักไม่ต้องติดตาม
7–9 mm → ติดตามที่ 12 เดือน
10–14 mm → ติดตามที่ 6, 12, 24, 36 เดือน
≥15 mm → ควรปรึกษาศัลยแพทย์

จุดที่ต้องขยับแผนเร็วขึ้น
– โต ≥4 mm ภายใน 1 ปี
– ผนังถุงน้ำดีหนาเฉพาะจุด ≥4 mm
และถ้าติ่ง ≥7 mm → ควรส่งศัลย์

⚫ Gallstone (นิ่วในถุงน้ำดี; GS)

ลักษณะ
ก้อนกลิ้งได้ในถุงน้ำดี และมีเงาด้านหลัง

ตัวตัดสินหลัก = อาการ
แต่ “ขนาด” ช่วยชี้ความเสี่ยง

ไม่มีอาการ (ทุกขนาด)
→ ส่วนใหญ่ยังไม่ต้องผ่าตัด

3 cm (แม้ไม่มีอาการ)
→ อาจพิจารณาปรึกษาแพทย์เรื่องผ่าตัด
เพราะสัมพันธ์กับความเสี่ยงมะเร็งถุงน้ำดีที่เพิ่มขึ้น

ความเสี่ยงอื่นที่ควรรู้
– นิ่วเล็กหลายก้อน อาจเพิ่มโอกาสหลุดไปอุดท่อ
และสัมพันธ์กับตับอ่อนอักเสบจากนิ่วได้

ถ้ามีอาการ เช่น ปวดชายโครงขวา ไข้ หรือดีซ่าน
→ ควรพบแพทย์ เพราะหลายรายอาจต้องรักษาหรือผ่าตัดตามสาเหตุ

#ติ่งเนื้อถุงน้ำดี #นิ่วถุงน้ำดี
#ชื่นชีวิตจิตใจ #หมออร

20/04/2026

วิธีช่วยคนทุกข์เศร้าอย่างหนัก
ทำอย่างไร เราจึงจะสามารถช่วยผู้ที่กำลังตกอยู่ในอารมณ์ทุกข์อย่างแสนสาหัส (severe distress) และซึมเศร้ามากได้

1. ทำใจให้สงบเย็น
ก่อนจะช่วยใคร สิ่งสำคัญคือ “ตัวเรา” ต้องนิ่งพอ ความสงบของเราจะเป็นเหมือนพื้นที่ปลอดภัยให้เขาได้พัก หากเราตื่นตระหนกหรือรีบแก้ปัญหาเกินไป จะยิ่งทำให้สถานการณ์ตึงเครียดขึ้น การมีอยู่ของคนที่นิ่ง อบอุ่น และไม่ตัดสิน มีความหมายมากกว่าคำพูดจำนวนมาก

2. ฟังอย่างตั้งใจ
การฟังคือหัวใจของการช่วยเหลือ ไม่ใช่แค่ได้ยิน แต่คือการ “อยู่กับเขา” โดยไม่รีบสรุป ไม่รีบแนะนำ และไม่รีบเปลี่ยนเรื่อง ผู้ที่กำลังทุกข์อย่างรุนแรงมักไม่ได้ต้องการคำตอบทันที แต่ต้องการคนที่เข้าใจความรู้สึกของเขาจริงๆ การฟังอย่างตั้งใจและยอมรับความรู้สึก จะช่วยให้เขาค่อยๆ สงบลงได้

3. ปลอบโยนและให้ข้อมูลที่เขาทำได้จริง
การปลอบใจไม่ใช่การพูดว่า “ไม่เป็นไร” หรือ “สู้ๆ นะ” เสมอไป เพราะบางครั้งอาจทำให้เขารู้สึกว่าเราไม่เข้าใจ สิ่งที่ช่วยได้มากกว่าคือ ‘การยืนยันความรู้สึก’ เช่น “สิ่งที่เกิดขึ้นมันหนักจริงๆ” และค่อยๆ ชวนกลับมาที่สิ่งเล็กๆ ที่เขาพอทำได้ในตอนนี้ เช่น การพักผ่อน การกินน้ำ การหายใจลึกๆ หรือจัดการเรื่องจำเป็นทีละขั้น WHO (Psychological First Aid) เน้นการช่วยในสิ่งที่ “เป็นไปได้จริง ณ ตอนนั้น” มากกว่าคำแนะนำเชิงนามธรรม

4. ขอรับการสนับสนุนช่วยเหลือจากผู้เชี่ยวชาญ
หากสังเกตว่าเขาทุกข์มากจนดูแลตัวเองไม่ได้ มีความคิดทำร้ายตนเอง หรือสถานการณ์เกินกำลังของเรา การเชื่อมต่อไปยังผู้เชี่ยวชาญเป็นสิ่งสำคัญ ไม่ใช่ความล้มเหลวของผู้ช่วย แต่เป็นส่วนหนึ่งของการช่วยอย่างถูกต้อง การ “พาไปหา” หรือ “อยู่เป็นเพื่อนระหว่างติดต่อความช่วยเหลือ” มีคุณค่ามากและอาจเป็นสิ่งที่ช่วยชีวิตได้ หรือโทรไปถามได้ที่ เบอร์ 1323 ฟรี 24 ชม.

“สิ่งที่ควรระวัง”
บางคำพูดที่ตั้งใจดี อาจกลายเป็นการทำร้ายโดยไม่รู้ตัว เช่น การเปรียบเทียบ (“คนอื่นแย่กว่าอีก”) การเร่งให้เข้มแข็ง (“ต้องสู้สิ”) หรือการพยายามแก้ปัญหาเร็วเกินไป แนวทางสากลจึงเน้นว่า อย่าตัดสิน อย่าปฏิเสธความรู้สึก และอย่าสัญญาในสิ่งที่ทำไม่ได้

ในท้ายที่สุด การช่วยคนที่กำลังทุกข์อย่างสาหัส ไม่ใช่แค่การ ‘พูดให้ถูก’ แต่คือการ ‘อยู่ให้ถูก’

อยู่เป็นเพื่อน ด้วยความเข้าใจ ความนิ่ง และการเคารพในความรู้สึกของเขา

อ้างอิงจาก: World Health Organization; WHO (Psychological First Aid)

#อารมณ์ #ซึมเศร้า
#ชื่นชีวิตจิตใจ #หมออร

ชื่นชีวิตจิตใจ - Cheery Chirpy

04/06/2026

31/05/2026

30/05/2026

23/05/2026

23/05/2026

18/05/2026

13/05/2026

08/05/2026

30/04/2026

20/04/2026

ที่อยู่

เบอร์โทรศัพท์

เว็บไซต์

แจ้งเตือน

ทางลัด

แชร์

ประเภท