11/09/2026
🔍 Behind the Port EP.3
สายของ Port-a-Cath จริง ๆ แล้วไปสิ้นสุดอยู่ตรงไหน?
หลายคนจับก้อนพอร์ตที่หน้าอกแล้วจะนึกว่าสายคงอยู่แถว ๆ นั้น
จริง ๆ แล้วไม่ใช่ครับ
ตัวพอร์ตอยู่ใต้ผิวหนังบริเวณหน้าอก แต่จะมีสายเล็ก ๆ ต่อจากพอร์ตเข้าไปในหลอดเลือดดำ และปลายสายจะไปอยู่ในหลอดเลือดดำใหญ่ใกล้หัวใจ
ตำแหน่งที่ต้องการโดยทั่วไปคือบริเวณปลายของ superior vena cava ใกล้กับจุดที่ต่อกับหัวใจ หรือที่เรียกว่า cavoatrial junction
แล้วทำไมต้องไปไกลขนาดนั้น?
เหตุผลหลักคือบริเวณนี้เป็นหลอดเลือดขนาดใหญ่และมีเลือดไหลผ่านมาก ยาที่เราให้ผ่านพอร์ต โดยเฉพาะยาเคมีบำบัดหรือยาที่ระคายเคืองต่อหลอดเลือด จะถูกเจือจางได้เร็วกว่าเมื่อเทียบกับการให้ผ่านเส้นเลือดเล็ก ๆ ที่แขน
ตำแหน่งของปลายสายจึงค่อนข้างสำคัญ
ถ้าสายสั้นเกินไป ปลายสายอาจอยู่สูงเกินตำแหน่งที่เหมาะสม ทำให้การใช้งานไม่ดีเท่าที่ควร และอาจเพิ่มความเสี่ยงของภาวะแทรกซ้อนบางอย่าง
ในทางกลับกัน ถ้าสายยาวเกินไปจนเข้าไปในหัวใจมากเกิน ก็อาจกระตุ้นให้หัวใจเต้นผิดจังหวะได้
เพราะฉะนั้น เวลาผมใส่พอร์ต สิ่งที่ต้องเช็กไม่ได้มีแค่ว่า “สายเข้าเส้นเลือดแล้วหรือยัง”
แต่ต้องดูด้วยว่า ปลายสายไปจบตรงตำแหน่งที่เหมาะสมหรือยัง
วิธีเช็กก็มีหลายแบบ เช่น fluoroscopy, ECG guidance หรือเอกซเรย์ ขึ้นอยู่กับเทคนิคที่ใช้และระบบของแต่ละโรงพยาบาล
ดังนั้น ถึงแม้สิ่งที่คนไข้เห็นจากด้านนอกจะเป็นเพียงก้อนเล็ก ๆ ใต้ผิวหนัง แต่จริง ๆ แล้ว Port-a-Cath มีสายที่ต่อเข้าไปถึงหลอดเลือดดำใหญ่ใกล้หัวใจครับ
และตำแหน่งปลายสายที่ต่างกันเพียงไม่กี่เซนติเมตร ก็มีผลต่อการใช้งานในระยะยาวได้เหมือนกัน
📌 Behind the Port
ตอนต่อไป: ทำไมบางคนใส่พอร์ตแล้วมีแผลเดียว แต่บางคนมี 2 แผล?
