29/07/2026
🚨 รู้ทันการแพ้ยาชนิดรุนแรง (SCARs: Severe Cutaneous Adverse Reactions)
การแพ้ยาชนิดรุนแรงเป็นภาวะฉุกเฉินทางการแพทย์ที่อาจเป็นอันตรายถึงชีวิต หากสงสัยควร หยุดยาที่เป็นสาเหตุทันที และรีบส่งต่อเพื่อรับการรักษาอย่างเหมาะสม
🔴 SJS/TEN (Stevens-Johnson Syndrome/Toxic Epidermal Necrolysis)
• มีไข้ ปวดแสบผิว ผื่นแดง → ตุ่มน้ำ → ผิวหนังลอก
• มีแผลที่เยื่อบุปาก ตา หรืออวัยวะเพศร่วมด้วย
• มักเกิดภายใน 1–3 สัปดาห์หลังเริ่มยา
• ยาที่พบได้บ่อย ได้แก่ Allopurinol, Carbamazepine, Lamotrigine, Phenytoin และ Sulfonamides
🟠 DRESS (Drug Reaction with Eosinophilia and Systemic Symptoms)
• ไข้สูง ผื่นทั่วตัว หน้าบวม ต่อมน้ำเหลืองโต
• อาจมีตับ ไต ปอด หรือหัวใจอักเสบ
• มักเกิดภายใน 2–8 สัปดาห์หลังเริ่มยา
• จุดเด่นคือ Eosinophilia และการอักเสบของอวัยวะภายใน
🟡 AGEP (Acute Generalized Exanthematous Pustulosis)
• ไข้ร่วมกับผื่นแดงและตุ่มหนองเล็กจำนวนมาก
• เกิดเร็วที่สุด โดยมากภายใน 1–3 วันหลังได้รับยา
• มักพบ Neutrophilia และอาการดีขึ้นอย่างรวดเร็วหลังหยุดยา
🟢 EM (Erythema Multiforme)
• ลักษณะเด่นคือ Target lesion (ผื่นรูปเป้ายิง)
• มักเกิดจากการติดเชื้อ HSV มากกว่าการแพ้ยา
• หากเกิดจากยา มักไม่รุนแรงเท่า SJS/TEN
📌 จำง่าย
✅ SJS/TEN = Skin detachment + Mucosal involvement
✅ DRESS = Eosinophilia + Organ involvement
✅ AGEP = Acute pustules + Rapid onset
✅ EM = Target lesions + HSV
💊 การวินิจฉัยและการหยุดยาที่เป็นสาเหตุอย่างรวดเร็ว มีความสำคัญต่อการลดอัตราการเสียชีวิตและภาวะแทรกซ้อนของผู้ป่วย
#เภสัชกร #การแพ้ยา #ความปลอดภัยด้านยา
