แพทย์จีนหมิงลี่

21/03/2026

✨การพูดถึง “ผู้สูงอายุ” ใน แพทย์แผนจีน (TCM) มักเชื่อมโยงกับคำว่า “อวัยวะพร่อง” (虚 ) ซึ่งหมายถึงการเสื่อมของพลัง (Qi), เลือด , หยิน และหยาง ตามวัย

✨เมื่ออายุมากขึ้น ร่างกายจะ “พร่อง” มากขึ้น โดยเฉพาะไต แล้วส่งผลต่ออวัยวะอื่น ๆ

14/03/2026

✨สาลี่ตุ๋นเป็นเมนูคลายร้อนที่ยอดเยี่ยมในหน้าร้อน โดยเฉพาะการตุ๋นกับน้ำตาลกรวด หรือสมุนไพรจีน เช่น เห็ดหูหนูขาวและเก๋ากี้ ช่วยบำรุงปอด ลดอาการคอแห้ง แก้ไอ และดับร้อนได้ดีเยี่ยม เพราะสาลี่มีฤทธิ์เย็นและน้ำเยอะ แนะนำให้ทำทานเย็นๆ จะช่วยเพิ่มความสดชื่น

💥ข้อควรระวัง
👉🏻ผู้ที่มีอาการม้าม-กระเพาะอาหารอ่อนแอ คนที่หนาวง่าย ท้องอืด ท้องเสียง่าย หรือมีภาวะหยางพร่อง ไม่ควรรับประทานสด ควรรับประทานแบบตุ๋น
👉🏻ผู้ป่วยเบาหวาน: สาลี่มีน้ำตาลสูง ควรระวัง
👉🏻ภาวะท้องเสีย: ผู้ที่มีอาการปวดท้อง ท้องเสียเป็นประจำ ไม่ควรรับประทาน

07/03/2026

🌙 นอนดึกบ่อย ๆ ทำให้ “หยินพร่อง” จริงไหม?

ตามหลัก แพทย์แผนจีน การนอนดึกเป็นประจำ อาจทำให้เกิดภาวะ“หยินพร่อง (Yin Deficiency)” ได้

🌙 ทำไมการนอนดึกถึงทำให้หยินพร่อง

ช่วงเวลากลางคืนเป็นช่วงที่ร่างกายใช้เวลา ฟื้นฟูหยิน หรือสารหล่อเลี้ยงของร่างกาย

หากนอนดึกหรือพักผ่อนไม่เพียงพอ
ร่างกายจะยังคง ใช้พลังงานต่อเนื่อง ทำให้หยินถูกใช้มาก แต่ฟื้นฟูไม่ทัน

เมื่อเกิดขึ้นบ่อย ๆ อาจทำให้เกิดภาวะ หยินพร่อง

28/02/2026

ไตในมุมมอง แพทย์แผนจีน ถือเป็น “รากฐานของชีวิต” 🌱
ไตถูกจัดเป็นอวัยวะธาตุน้ำ และเป็นแหล่งพลังงานสำคัญที่สุดของร่างกาย เรียกว่า “จิง” (Essence – 精) ซึ่งเปรียบเหมือนพลังชีวิตตั้งต้นที่เราได้รับมาจากพ่อแม่

21/02/2026

ตามทฤษฎีของแพทย์แผนจีน ปอด (Lung) ถือเป็นฐาตโลหะ ซึ่งเป็นฐาตุที่ทำงานเกี่ยวข้องกับระบบทางเดินหายใจเป็นหลัก ปอดจึงเหมือนเจ้าแห่งลมปราณ คอยควบคุมการไหลเวียนลมปราณทั่งร่างกาย และยังมีหน้าที่จัดการการไหลเวียน ของเหลวต่างๆเช่น น้ำ เลือด และสารอาหาร ส่งไปทั่งร่างกายให้ทำงานสมดุล

14/02/2026

✨️ในแพทย์แผนจีน ม้ามถือเป็นอวัยวะที่มีความสำคัญอย่างมากในการดูแลรักษาสุขภาพ โดยม้ามจะมีบทบาทหลักในเรื่องของการสร้างพลังชีวิต (Qi) และการเจริญเติบโตของเลือด นอกจากนี้ยังมีบทบาทในการย่อยและดูดซึมอาหาร เพื่อให้ร่างกายได้รับพลังงานที่เพียงพอจากการกินอาหาร

07/02/2026

ในแพทย์แผนจีน หัวใจ (心) เปรียบเสมือน "จักรพรรดิ" หรือเจ้าแห่งอวัยวะทั้งมวล

มีหน้าที่หลักในการควบคุมการไหลเวียนเลือดและหลอดเลือด (心主血脉) ควบคุมจิตใจ สติปัญญา และการนอนหลับ (心主神明) สะท้อนความสมบูรณ์ที่ใบหน้า และเปิดทวารที่ลิ้น โดยมีความเชื่อมโยงกับธาตุไฟและอารมณ์ความดีใจ

04/02/2026

หน้าที่ตับในแพทย์แผนจีน

👉🏻ควบคุมการไหลเวียนของชี่และเลือด ให้ไหลลื่น ไม่ติดขัด
👉🏻ดูแลอารมณ์ โดยเฉพาะความเครียด โกรธ หงุดหงิด
👉🏻เก็บและควบคุมเลือด มีผลต่อความอ่อนเพลียและประจำเดือน
👉🏻ช่วยการเคลื่อนไหวของกล้ามเนื้อและเส้นเอ็น ให้ยืดหยุ่นไม่ตึง
👉🏻ทำงานร่วมกับม้าม ช่วยเรื่องการย่อยอาหาร

👉 ถ้าตับเสียสมดุล มักเจออาการเครียดง่าย ปวดศีรษะ ท้องอืด ปวดเมื่อย หรือประจำเดือนผิดปกติ

03/02/2026

มาแล่วๆๆ หมอไม่ได้หายไปไหนแค่หายไปทำสื่อให้ดีขึ้น

วันนี้มาให้ความรู้ กลไกการทำงานของการฝังเข็มในมุมมองวิทยาศาสตร์

22/01/2026

ช่วงนี้ฝุ่นเยอะ ดูแลสุขภาพกันด้วยนะคะ 😷

18/06/2025

การเอาชนะอารมณ์ด้วยอารมณ์ในแบบธาตุทั้งห้า
แพทย์จีนในยุคจิน-หยวน “จางจื่อเหอ” ได้อธิบายวิธีนี้ไว้ใน“儒门事亲·九气感疾更 相为治衍》” ว่า:

😣 ความเศร้าสามารถรักษาความโกรธได้ เพราะคำพูดเศร้าสร้อยสามารถระงับความโกรธได้

😊ความดีใจสามารถรักษาความเศร้าได้ เพราะความเบิกบานสามารถคลายความโศกเศร้า

😫ความกลัวสามารถรักษาความดีใจได้ เพราะความหวาดกลัวความตายจะทำให้รู้สึกเกรงกลัวและยั้งตน

😡ความโกรธสามารถรักษาความกลัวได้ เพราะความโกรธจะทำให้ไม่กลัว

🤔ความคิดมากสามารถรักษาความโกรธได้ เพราะใช้ความคิดในการควบคุมอารมณ์โกรธ

ทั้งห้าสิ่งนี้ หากนำมาใช้อย่างเหมาะสม จะสามารถเปลี่ยนแปลงอารมณ์รุนแรงให้สงบลงได้ และจะทำให้ผู้อื่นรับฟังเราได้ง่ายขึ้น

金元医家张子和在《儒门事亲·九气感疾更 相为治衍》中具体阐述了这一方法:“悲可以治怒, 以怆侧苦楚之言感之;喜可以治悲,以谑 浪亵狎之言娱之; 恐可以治喜,以恐惧死亡之言怖之; 怒可以治思,以污辱欺罔之言触之; 思 可以治恐, 以虑彼志此之言夺之。凡此五者, 必诡诈谲怪 , 无所不至 , 然后可以动人耳目 , 易人听视。”

05/06/2025

คนไทยล่ะ? 得气เร็วไหม?
ต้องบอกว่า…คนไทยอยู่ตรงกลางครับ
คนที่ร่างกายแข็งแรง–นอนดี–กินดี–ไม่พร่อง → 得气ไว
โดยเฉพาะถ้ามีศรัทธาในแพทย์จีน หรือฝังเข็มมาก่อน
แต่คนไทยบางกลุ่มที่…
- ใช้ยาเยอะ ยาประจำตัวมาก
- ชอบนอนดึก
- มีความเครียด พักผ่อนน้อย
- ไม่รู้จักความรู้สึก得气
→ จะ得气ช้า หรือบางครั้ง “มาแล้ว” แต่เขาไม่รู้ตัว
📍สุดท้ายหมอได้ข้อสรุปว่า…得气ไม่ใช่แค่เรื่องของเชื้อชาติ
แต่มันเป็นเรื่องของ 3 อย่าง:
1. พื้นฐานร่างกาย (体质)
2. ความเข้าใจและประสบการณ์ (认知)
3. ใจเปิดหรือปิดต่อพลังของเข็ม (意念)

มีประโยชน์มากๆเลยค่ะ

EP50**คนทวีปไหนตอบสนองการฝังเข็มดีกว่ากัน?👩🏼‍⚖️

🔬หลายคนคงสนใจว่า ทุกคนจะมีความรู้สึกเมื่อยชาตึงปวด（酸麻胀痛）ขณะฝังเข็ม เท่ากันหรือเปล่า แล้วถ้าไม่เท่ากันเป็นเพราะสาเหตุอะไร?
วันนี้หมอจะพามาเล่าอีกหนึ่งปัจจัย ที่มีผลต่อความรู้สึกตอบสนองต่อการฝังเข็ม (เต๋อชี่:得气）เกี่ยวข้องกับชาติติพันธ์ุกันครับ

得气 กับชาติพันธุ์: ชี่จะมาเร็วหรือช้า…ขึ้นกับแค่เชื้อชาติจริงหรือเปล่า?🤔
หมอจะเล่าให้ฟังจากประสบการณ์สิ่งที่เจอจริง พร้อมงานวิจัยที่น่าสนใจ

หลายคนเคย ตั้งคำถามว่า
“การ…得气 (เต๋อชี่) มัน ความสัมพันธ์ กับเชื้อชาติไหม?”
หมอเคยคิดว่า “คงไม่เกี่ยวมั้ง”
แต่พอฝังเข็มให้คนไข้หลากหลายชาติพันธุ์เข้าเรื่อย ๆ
บอกเลยครับว่า… มันมีความต่างจริง
แต่ไม่ใช่เพราะ “เชื้อชาติ” เพียงอย่างเดียวครับ

เราลองมาดูปัจจัยที่เกี่ยวข้องกับเชื้อชาติกัน

🇨🇳 คนจีน: 得气ชัด เพราะรู้จักคำนี้อยู่แล้ว

หมอเคยฝังเข็มคนไข้ชาวจีนท่านนึง
ขณะฝังยังไม่ทันหมุนเข็มเลย เขาบอกว่า
“มาแล้ว 麻了 酸了 ขึ้นมาถึงข้างหลังเลย”

คือเขา ไม่รอหมอถาม ด้วยซ้ำ เพราะเขารู้ว่า得气คืออะไร
ตั้งแต่เด็กเขาฟังคำนี้จากบ้าน–จากหมอที่จีน
พอเข็มลงนิดเดียว เขา “รู้ตัวทันที” ว่า得气เกิดแล้ว
นี่คือความได้เปรียบของการเติบโตมากับวัฒนธรรม “ชี่”

🟢งานวิจัยของ Zhao, L. et al. (2012)
เปรียบเทียบคนจีนกับชาวอเมริกัน พบว่า:
- คนจีนส่วนใหญ่ รู้ศัพท์ และ เข้าใจความรู้สึกแบบ得气
- ขณะที่ชาวตะวันตกใช้คำอธิบายแบบ “warm”, “electric”, “dull” ซึ่งไม่แม่นยำแบบแพทย์จีน

🇺🇸 ในขณะที่ฝรั่ง: 得气ช้า เพราะไม่เข้าใจว่าต้องรู้สึกยังไง

หมอได้มีโอกาสฝังให้คนไข้ชาวอเมริกันคนหนึ่ง
เข็มลงไปได้ 2 นาที หมอยังไม่หมุน เขาก็ถามว่า
“หมอครับ นี่คือ supposed to feel painful ใช่ไหมครับ?”

หมอต้องอธิบายเลยว่า “เจ็บกับ得气ไม่เหมือนกันนะครับ”
แต่เขาก็ยังงงอยู่ดี เพราะเขา ไม่เคยได้ยินคำว่า 得气
ไม่รู้ว่าต้อง “สังเกต” ความรู้สึกแบบไหน

🔵ตามงานวิจัยของ NIH-USA (2005–2020)
เมื่อทดลองฝังเข็มในคนเอเชีย vs. คนยุโรป/อเมริกัน พบว่า:
- คนเอเชียตอบสนอง limbic system และ insula ชัด
- คนตะวันตกตอบสนองความเจ็บก่อน limbic–insula ตอบสนองน้อยกว่า มักตีความ “ชา” เป็น “เจ็บ”
- บางคนรู้สึกเจ็บแต่ไม่รู้ว่าคือชี่เคลื่อน

🌍 ในขณะที่คนแอฟริกา: 得气เร็วแบบน่าประหลาดใจ

เคสนี้หมอจำแม่นมาก
ตอนฝึกงานอาจารย์แพทย์จีนได้ฝังให้คนไข้หญิงซึ่งเป็นเพื่อนต่างชาติชาวแอฟริกาใต้
ยังไม่ทันหมุนเข็มดี เธอบอกว่า
“I feel something moving inside already. It’s warm but not painful.”

ตอนแรกหมอคิดว่าเธออาจคิดไปเอง
แต่พอดีอาจารย์ท่านฝังอีกจุดหนึ่งต่อ เธอพูดว่า
“It’s like a line of energy going up.”

ชัดเจนเลยครับ ว่าเธอ “รับรู้走气” ได้ดีมาก
และ ไม่มีความกลัวต่อเข็มเลยแม้แต่นิดเดียว

🟠อันนี้ตรงกับงานวิจัยของ Zhou, K. et al. (2013)
ที่ตีพิมพ์ใน Journal of Alternative and Complementary Medicine เทียบ得气ในคนแอฟริกาและเอเชีย พบว่า:
- คนแอฟริกา (โดยเฉพาะในแถบตะวันออกและใต้ทะเลทรายซาฮารา)
✅ 得气ไว เฉลี่ยแค่ 10–20 วินาที
✅ รู้สึก酸麻胀重 ได้ชัด
✅ บางคนรู้สึก 走气 ไปยังจุดปวดได้เลย

โดยนักวิจัยเสนอทฤษฎีว่าเพราะ…
1. กล้ามเนื้อของคนแอฟริกาแน่น และตอบสนองแรงกดไว
2. ระบบ Aδ-fiber และ C-fiber บางกลุ่มไวมาก
3. เป็นชาติพันธุ์ที่ใกล้ชิดกับธรรมชาติและมีจิตที่เชื่อมโยงกับธรรมชาติ → เข้าใจ “พลังชีวิต” แบบ instinctive

🇹🇭 แล้วถ้าถามว่าคนไทยล่ะ? 得气เร็วไหม?

ต้องบอกว่า…คนไทยอยู่ตรงกลางครับ
คนที่ร่างกายแข็งแรง–นอนดี–กินดี–ไม่พร่อง → 得气ไว
โดยเฉพาะถ้ามีศรัทธาในแพทย์จีน หรือฝังเข็มมาก่อน

แต่คนไทยบางกลุ่มที่…
- ใช้ยาเยอะ ยาประจำตัวมาก
- ชอบนอนดึก
- มีความเครียด พักผ่อนน้อย
- ไม่รู้จักความรู้สึก得气

→ จะ得气ช้า หรือบางครั้ง “มาแล้ว” แต่เขาไม่รู้ตัว

📍สุดท้ายหมอได้ข้อสรุปว่า…得气ไม่ใช่แค่เรื่องของเชื้อชาติ
แต่มันเป็นเรื่องของ 3 อย่าง:
1. พื้นฐานร่างกาย (体质)
2. ความเข้าใจและประสบการณ์ (认知)
3. ใจเปิดหรือปิดต่อพลังของเข็ม (意念)

🍀เหมือนคำโบราณที่ว่า
“意到气到，神随针行”
“ใจไปก่อน ชี่จะตามมา เทพจะพาเข็มไปถึงจุดป่วย”

ไม่ว่าเขาจะเป็นคนชาติไหน…
ถ้าชี่เปิด ใจเปิด และร่างกายไม่พร่อง
得气…ย่อมมาแน่นอนครับ

🔬จากทั้งประสบการณ์จริงและงานวิจัยจึงสรุปได้ว่า…
🟣ชาติพันธุ์มีผลต่อความไวในการเกิด得气จริง โดยคนเชื้อสายแอฟริกา โดยเฉพาะแถบแอฟริกาตะวันออกและใต้ทะเลทรายซาฮารา มัก得气ได้เร็วที่สุด ภายในเวลาไม่ถึง 20 วินาที
🟢รองลงมาคือคนจีน เกาหลี ญี่ปุ่น ที่เติบโตมากับคำว่า得气จึงสังเกตได้ไว
🟠ส่วนคนไทยและชาติในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้得气ได้ดีหากร่างกายไม่พร่อง แต่จะขึ้นอยู่กับความเชื่อและสุขภาพเป็นหลัก
🔵ขณะที่คนยุโรปและอเมริกาเหนือมัก得气ช้าหรือไม่รู้ตัวเลย เพราะไม่เข้าใจศัพท์เฉพาะของแพทย์จีน และมักแยกไม่ออกระหว่างความรู้สึก得气และเจ็บ และจะรู้สึกเจ็บเร็วกว่า得气

สรุปเรียงลำดับ得气ไวมากไปน้อย:
แอฟริกา > จีน/เกาหลี/ญี่ปุ่น > ไทย/อาเซียน > ยุโรป/อเมริกา

เล่าจากคลินิกจริง ๆ หมอแมนแพทย์จีนครับ ✨

🥸หมายเหตุ:
บทความนี้อาจมีการอ้างอิงข้อมูลจากงานวิจัยในช่วงระยะเวลาหนึ่ง หรือพิจารณาเพียงบางมิติของปัญหาเท่านั้น ซึ่งอาจส่งผลให้ไม่สามารถสะท้อนความเป็นจริงได้อย่างครบถ้วนหรือแม่นยำในทุกบริบท ดังนั้น ข้อมูลที่นำเสนอจึงควรใช้เพื่อการวิเคราะห์หรือสันนิษฐานเบื้องต้น โดยมีหลักการทางวิจัยและวิทยาศาสตร์เป็นแนวทางประกอบการพิจารณา

#หมอแมนแพทย์จีน
#เต๋อชี่
#การตอบสนองต่อการฝังเข็ม