13/08/2026
วันแม่ปีนี้ รู้จัก “ยาหอมเทพจิตร”ผ่านดอกมะลิไทย🩵
จากดอกไม้แทนความรัก สู่ภูมิปัญญาการแพทย์แผนไทย
“มะลิ” ดอกไม้สีขาว กลิ่นหอมละมุนที่เราคุ้นเคยในวันแม่ สื่อถึงความรักอันบริสุทธิ์และความห่วงใยของแม่ที่มีต่อลูก
แต่รู้หรือไม่ว่า… “มะลิ” ไม่ได้เป็นเพียงสัญลักษณ์ของวันแม่ หากยังเป็นสมุนไพรสำคัญในตำรับยาแผนไทย โดยเฉพาะ “ยาหอมเทพจิตร” ซึ่งมีดอกมะลิเป็นตัวยาสำคัญ
“ชวนมารู้จัก มะลิในมุมของยาหอมเทพจิตร ยาหอม ยาใจ สื่อความหมายสายใยรัก”
“ดอกมะลิ” ส่วนที่ใช้ทำเป็นยาคือ ดอกแก่ เป็นตัวยาหลักของยาหอมเทพจิตรตามตำราการแพทย์แผนไทย ดอกมะลิมีรสขมหอมเย็น มีสารสำคัญกลุ่มฟลาโวนอยด์และน้ำมันหอมระเหย ซึ่งช่วยบำรุงดวงจิตให้ชุ่มชื่น ผ่อนคลายความเครียด และช่วยบำรุงหัวใจให้เลือดลมไหลเวียนดี กลิ่นหอมของมะลิในยาหอมเทพจิตรจะกระตุ้นระบบประสาทให้สดชื่น และมีฤทธิ์ส่วนกลางที่ช่วยปรับปรุงคุณภาพการนอนหลับของคุณแม่ให้หลับสนิทมากยิ่งขึ้น
สรรพคุณทางยา แก้อาการ "ลมกองละเอียด"
“ยาหอมเทพจิต” เป็นตำรับยาสามัญประจำบ้านแผนโบราณ และอยู่ในบัญชียาหลักแห่งชาติ จัดเป็นยาสมุนไพรสำหรับกลุ่มอาการทางระบบไหลเวียนโลหิต หรือ “แก้ลมกองละเอียด” ประกอบด้วยตัวยา 48 ชนิด โดยมี ดอกมะลิเป็นตัวยาสำคัญ คิดเป็นครึ่งหนึ่ง ของน้ำหนักทั้งตำรับ
วิธีการใช้ยา
ชนิดผง : รับประทาน 1-1.4 กรัม ละลายน้ำต้มสุกที่ยังอุ่นอยู่ เมื่อมีอาการทุก 3 – 4 ชั่วโมง ไม่ควรเกินวันละ 3 ครั้ง
ชนิดเม็ด : ประทานครั้งละ 1 – 1.4 กรัม เมื่อมีอาการ ทุก 3 – 4 ชั่วโมง ไม่ควรเกินวันละ 3 ครั้ง
🚨ข้อควรระวัง
1.ควรระวังการรับประทานร่วมกับยาในกลุ่มสารกันเลือดเป็นลิ่ม (Anticoagulants) และยาต้านการจับตัวของเกล็ดเลือด (Antiplatelets)
2.ควรระวังการใช้ยาต่อเนื่อง โดยเฉพาะอย่างยิ่งผู้ป่วยที่มีความผิดปกติของตับ ไต เนื่องจากอาจเกิดการสะสมของการบูรและเกิด
3.ควรระวังการใช้ยาในผู้ป่วยที่แพ้ละอองเกสรดอกไม้
การศึกษาที่เกี่ยวข้อง
📋 รูปแบบการศึกษาเป็นการศึกษาวิจัยกึ่งทดลอง (Quasi-experimental research) วัดผล 2 ครั้งก่อนและหลัง (Two Group Pretest - Posttest Design) ณ คลินิกแพทย์แผนไทย โรงพยาบาลสุวรรณภูมิ จังหวัดร้อยเอ็ด
👥 กลุ่มประชากรกลุ่มตัวอย่าง: สตรีวัยหมดประจำเดือน จำนวน 40 คน
แบ่งเป็น :กลุ่มทดลอง: 20 คนกลุ่มควบคุม: 20 คน
🔍 สิ่งที่ต้องการศึกษา:
- ศึกษาประสิทธิผลของการใช้ตำรับยาหอมเทพจิตร
- ประเมินผลกระทบต่อคุณภาพการนอนหลับในสตรีวัยทอง
⚖️ตัวแปรต้น/ตัวแปรตาม
ตัวแปรต้น: การบำบัดรักษาด้วยตำรับยาหอมเทพจิตร (ทานครั้งละ 10 เม็ด ก่อนนอน 30 นาที ต่อเนื่อง 4 สัปดาห์)
ตัวแปรตาม: คุณภาพการนอนหลับ คุณภาพชีวิตใน 4 ด้าน ได้แก่ ร่างกาย จิตใจ สัมพันธภาพ
และสิ่งแวดล้อม
📊 ผลลัพธ์ที่ใช้วัดผลคะแนนคุณภาพการนอนหลับ คะแนนคุณภาพชีวิต ทั้ง 4 ด้าน (ร่างกาย, จิตใจ, สัมพันธภาพ, สิ่งแวดล้อม)ระยะเวลาติดตามผล: วัดผลก่อนทดลอง และหลังทดลองครบ 4 สัปดาห์
📈 ผลการศึกษา
- ผลการศึกษาคุณภาพการนอนหลับของกลุ่มทดลองมีคะแนนลดลงจาก 10.25 เหลือ 3.25 แสดงถึงการนอนหลับที่ดีขึ้น อย่างชัดเจน เมื่อเทียบกับกลุ่มควบคุม (10.00 เหลือ 8.75) อย่างมีนัยสำคัญสถิติ (P < .001)
- ผลการศึกษาด้านคุณภาพชีวิต หลังผ่านไป 4 สัปดาห์ กลุ่มทดลอง มีคะแนนเพิ่มสูงขึ้น อย่างก้าวกระโดดจาก 78.90 เป็น 109.90
Cr.ร้านรักษ์ยาไทย กองนวัตกรรมการแพทย์แผนไทยและการแพทย์ทางเลือก กรมการแพทย์แผนไทยและการแพทย์ทางเลือก