08/08/2026
🌿ขิง
สมุนไพรบรรเทาอาการท้องอืด ขับลม แน่นจุกเสียด 🌬️
📌 ข้อมูลทั่วไป
• ชื่ออื่น ๆ ขิง, กังเกีย, กานเจียง
• ชื่อวิทย์ Zingiber officinale Rosc.
• ชื่อวงศ์ Zingibera ceae
🔹 ฤทธิ์ทางเภสัชวิทยา : ขับลม, บรรเทาอาการท้องอืดเฟ้อ, ลดคลื่นไส้อาเจียน, ต้านการอักเสบ, ต้านอนุมูลอิสระ
🧪 องค์ประกอบสำคัญทางเคมี
• ขิงมีสารเผ็ดร้อนที่ช่วยขับลม และลดอาการท้องอืด : gingerol, shogaol, zingerone
🟢 สรรพคุณ และข้อบ่งใช้
1. ขับลม แก้ท้องอืด แน่นเฟ้อ จุกเสียด
2. ตำราสมุนไพรไทยระบุว่า ขิงมีรสเผ็ดร้อนหวาน ใช้แก้ไอ ขับเสมหะ แก้บิด และเจริญอากาศธาตุ
☑️ การเลือกใช้สมุนไพร
🌿ยาขิง บัญชีรายการยาพื้นฐานตามบัญชียาหลักแห่งชาติ พ.ศ. 2566
▪️ข้อบ่งใช้ บรรเทาอาการท้องอืด ขับลม แน่นจุกเสียด
▪️ขนาด และวิธีใช้ รับประทานวันละ 2 – 4 กรัม
⚠️ข้อควรระวัง
- ควรระวังการใช้ยานี้ร่วมกับสารกันเลือดเป็นลิ่ม (anticoagulants) และยาต้านการ จับตัวของเกล็ดเลือด (antiplatelets)
- ควรระวังการใช้กับผู้ป่วยโรคนิ่วในถุงน้ำดี ยกเว้นภายใต้การดูแลของแพทย์
- ไม่แนะนำให้รับประทานในเด็กอายุต่ำกว่า 6 ขวบ
‼️อาการไม่พึงประสงค์ : อาการแสบร้อนบริเวณทางเดินอาหาร อาการระคายเคืองบริเวณปากและคอ
📖 การศึกษาทางวิชาการ
Effect of Ginger on Gastric Motility and Symptoms of Functional Dyspepsia
▫️รูปแบบศึกษา : การทดลองทางคลินิกแบบสุ่ม (double-blind, placebo-controlled crossover) ในผู้ป่วยที่มีอาการอาหารไม่ย่อย
11 คน
▫️กรอบแนวคิดการวิจัย (PICO)
• Population : ผู้ป่วยที่มีอาการอาหารไม่ย่อย
11 คน
• Intervention : แคปซูลผงขิง 1.2 กรัม
• Comparison : แคปซูลยาหลอก (placebo)
• Outcome :
o เวลาที่กระเพาะอาหารใช้ย่อย และส่งอาหารออกไปครึ่งหนึ่งหลังจากทานอาหาร
o การบีบตัวของกระเพาะอาหารส่วนล่าง
o อาการทางเดินอาหาร (Gastrointestinal Symptom Rating Scale)
📊 ผลการศึกษา
เวลาที่กระเพาะอาหารใช้ย่อย และส่งอาหารออกไปครึ่งหนึ่งหลังจากทานอาหาร
- กระเพาะอาหารของคนที่ทานขิง อาหารย่อยเร็วขึ้นประมาณ 4 นาที เมื่อเทียบกับกลุ่มยาหลอก
- อาการแน่นท้อง และท้องอืดลดลง
- ไม่พบอาการพึงประสงค์ ในอาการทางเดินอาหาร
✅ สรุป
ขิงช่วยให้กระเพาะอาหารทำงานดีขึ้น โดยช่วยให้กระเพาะย่อยอาหารออกเร็วขึ้น
และบีบตัวได้ดีขึ้นในผู้ป่วยที่มีอาการอาหารไม่ย่อยเรื้อรัง ซึ่งอาจช่วยลดอาการแน่นท้อง และท้องอืดได้ แต่ยังไม่พบว่าลดอาการอาหารไม่ย่อยโดยตรง จึงต้องมีการศึกษาต่อเนื่องในระยะยาวเพื่อยืนยันให้ชัดเจน ▪️ขนาด และรูปแบบยาใช้ศึกษา (จากบทความ Effect of ginger on gastric motility and symptoms of functional dyspepsia, World Journal of Gastroenterology, 2011) คือ
• 1.2 กรัม ขิงผง (ginger root powder) บรรจุในแคปซูล 3 เม็ด รับครั้งเดียว หลังอดอาหาร 8 ชั่วโมง
⚠️ ข้อควรระวัง
• ผู้ใช้ยากันเลือดเป็นลิ่ม, ผู้ป่วยนิ่วในถุงน้ำดี, เด็ก