24/03/2026
#ลูกดื้อหรือแค่กำลังโต
รับมือพฤติกรรมของเด็กวัย 1-3 ปี
(แบบไม่เสียสติ!!!)
#เด็กๆต้องฟังหรือทำซ้ำๆถึง100ครั้ง1000ครั้ง
ถึงจะเข้าใจ วิเคราะห์ ประมวลผล จดจำและทำได้
เพราะฉะนั้น ไม่แปลกเลย ที่เมื่อกี้เพิ่งบอกลูกไปว่า...
#เดินช้าๆกันดีกว่านะ!!!
สักพักลูกก็วิ่งจู๊ดไปโน่น เกือบสะดุดล้มอีกแล้ว
นับ 1-10 วนไป #แล้วท่องคาถาอะไรก็ได้ที่ทำให้ใจสงบ
#เพราะพ่อแม่คือสิ่งแวดล้อมที่มีอิทธิพลที่สุดของลูก
ก่อนที่ลูกจะก้าวเดินออกไป หรือทำอะไรได้นั้น
ลูกต้องมั่นใจก่อนว่ามีคนคนหนึ่งที่รัก
และเขาไว้ใจได้ เขาจึงจะไปต่อได้...
พฤติกรรมและพัฒนาการตามช่วงวัยที่พบบ่อยของลูกวัยเตาะแตะ ตั้งแต่อายุ 12 เดือน - 3 ขวบ
◾️เดือนที่ 12
เตรียมพร้อม...สู่โลกกว้าง
• ก้าวแรกของหนู แม้จะล้มอยู่บ่อย
แต่ก็ยังสนุกไม่มีเบื่อ
• " #เล่นเรื่องใหญ่กินเรื่องเล็ก"
วัยนี้เป็นต้นไปมักไม่สนใจการกิน
เพราะมีกิจกรรมให้ทำมากมาย
• ไม่อยากนอนกลางวัน นอนยาก
เพราะอยากแต่จะเดิน
• กลัวคนแปลกหน้า และติดแม่มาก
• ชอบคลานหนีเวลาใส่แพมเพิร์ส
➜ #พ่อแม่ช่วยได้...
• จัดบ้านให้ปลอดภัย
• ให้ลูกได้ลองเดิน ล้มแล้วลุกใหม่
• ฝึกวินัยการกิน
• สร้างความเชื่อใจให้ลูก
________
◾️เดือนที่ 13
#วัยแห่งการเรียนรู้และเป็นตัวเอง...
• ลูกใช้มือประสานกับสายตาได้ดี
• เข้าใจภาษาแต่ยังพูดไม่คล่อง
• สื่อสารภาษากาย แม่เท่านั้นที่เข้าใจ
• เรียนรู้รอบตัวได้จากการเล่น
• กำลังทดสอบพลังแขนขาของตัวเอง
• กินน้อยลงและเลือกกิน
• จินตนาการล้นเหลือ ซนมากๆ
➜ #พ่อแม่ช่วยได้...
• ฝึกให้ลูกหยิบจับ ฝึกใช้ช้อน
• ชวนคุย อ่านนิทาน
• สร้างวินัยการกิน
• พาเล่น ปล่อยพลัง
________
◾️เดือนที่ 14
#ท้าทายและฝึกฝน...
• เดินได้ เดินดี
• เดินได้คล่องขึ้น ชอบสำรวจ
• ชอบปีนบันไดเป็นที่สุด
• อยากรู้อยากเห็นมาก ชอบสำรวจ
• ต้องการทำสิ่งต่างๆด้วยตัวเอง
• อะไรก็ "ไม่" ไปทุกอย่าง
• พูดว่า "ไม่" หรือ "ส่ายหัว" ทุกครั้ง ที่แม่ถาม
➜ #พ่อแม่ช่วยได้...
• เรียนรู้ผ่านการเล่น
• กำหนดกติกาในบ้าน
• กำหนดเวลาและวางแผน
• บอกลูกล่วงหน้า ให้ลูกเตรียมตัว
• สอนลูกจัดการอารมณ์
________
◾️เดือนที่ 15 #ช่างสำรวจ...
• เป็นนักสำรวจที่ไม่รู้จักเหน็ดเหนื่อย
• รู้จักเล่นของเล่นอย่างมีความหมาย ลองผิดลองถูก
• ใช้คำพูดแสดงความต้องการได้มากขึ้น
• รู้จักแก้ปัญหาอย่างมีแผนการ
• ชอบเสียงเพลง และจังหวะดนตรี
• ฟังนิทานซ้ำๆได้ ไม่รู้จักเบื่อ
• เริ่มเล่นสมมติ กอดตุ๊กตา
➜ พ่อแม่ช่วยได้...
• จัดบ้านให้ปลอดภัย ปล่อยให้ลูกได้ลองทำ
• คอยช่วยเหลือ เมื่อลูกต้องการ
• ไม่ห้ามเยอะ
________
◾️เดือนที่ 16 #ชอบเลียนแบบ...
• ชอบเก็บของจากนั้นมาสำรวจ
แม้แต่เศษผงเล็กๆก็มองเห็น
• ชอบเคาะ หม้อ ไห จาน ชาม อย่างสนุก
• ชอบเลียนแบบผู้ใหญ่
• อยากพึ่งพาตัวเอง แต่ก็ยังอยากพึ่งพาแม่ด้วย
• ชอบเลือกเสื้อผ้าเอง
• ชอบทำงานบ้าน
➜ พ่อแม่ช่วยได้...
• ชื่นชมพฤติกรรมของลูก ชื่นชมสิ่งที่ลูกกำลังทำ
• สร้างแรงจูงใจในการเรียนรู้ กระตุ้นและตอบสนอง
________
◾️เดือนที่ 17 #ก้าวเดินอย่างมั่นคง...
• ชอบปีนป่ายมากๆ
• ชอบทำอะไรเป็นกิจลักษณะตามลำดับที่ตัวเองกำหนด เช่น ต้องใส่ชุดนอนตัวนี้ ต้องวางแก้วน้ำตรงนี้
• มีความขัดแย้งในตัวเองหลายอย่าง
เช่น อึดอัดที่ทำด้วยตัวเองไม่ได้ แต่ก็ไม่อยากให้พ่อแม่ช่วย
• ชอบพูดว่า "ไม่" ทั้งๆที่ไม่ได้หมายความตามนั้น
• ยังยึดตัวเองเป็นศูนย์กลางของจักรวาล
• มักร้องไห้ งอแง อาละวาด เมื่อไม่พอใจ
➜ พ่อแม่ช่วยได้...
• พ่อแม่มีสติ
• ควบคุมอารมณ์ตัวเอง สอนลูกจัดการอารมณ์
• กอดลูกแน่นๆ
• เพิกเฉยแต่ยังอยู่ใกล้ๆเสมอ
________
◾️เดือนที่ 18 นักสำรวจโลก...
• ชอบปีนป่ายและเล่นผาดโผนมากขึ้น
• ช่างสำรวจ จดจำ รื้อค้นไปทั่ว
• พูดเก่งขึ้น ได้หลายคำ พูดเป็นวลีสั้นๆได้
• ช่างซักช่างถาม โดยการชี้นิ้ว "นี่ๆ"
• ยังเล่นกับเด็กอื่นไม่เป็น ต่างคนต่างเล่น
• ไม่ชอบใส่เสื้อผ้า ชอบเดินตัวเปล่าไปทั่วๆบ้าน
➜ พ่อแม่ช่วยได้...
ปล่อยให้ลูกได้สำรวจ
ภายใต้กติกา 3 ข้อ
1. ไม่ทำร้ายตัวเอง
2. ไม่ทำร้ายคนอื่น
3. ไม่ทำลายข้าวของ
________
◾️เดือนที่ 19 #เจ้าหนูอยู่ไม่นิ่ง...
• พูดเป็นคำๆ วลีสั้นๆ ได้มากขึ้น
• ชอบเลียนแบบการใช้เครื่องมือต่างๆ
• ช่วยเหลือตัวเองได้มากขึ้น
• เริ่มควบคุมการขับถ่ายได้ค่อนข้างดี
• ชอบเลียนแบบ เป็นลุงช่าง เป็นคนขับรถ เป็นรถขยะ
• ชอบช่วยงานบ้าน
➜ พ่อแม่ช่วยได้... #ให้ลูกได้ลองทำ
ภายใต้กติกา 3 ข้อ
1. ไม่ทำร้ายตัวเอง
2. ไม่ทำร้ายคนอื่น
3. ไม่ทำลายข้าวของ
________
◾️เดือนที่ 20-21 ยั่วยุและท้าทาย...
• ชอบถามว่า "อะไร"
• เริ่มพูดได้พรั่งพรู แต่บางคนยังพูดไม่มาก
ขอเก็บข้อมูล เต็มคลังคำศัพท์
• เบื่อของตัวเอง อยากเล่นของคนอื่น
• ชอบ "ต่อรอง" และ "ลองใจ"
• ชอบพูดว่า "ไม่" ตลอดเวลา
• ชอบตี ชอบกัด ชอบทำลาย
➜ พ่อแม่ช่วยได้ ให้ลูกได้ลองทำ
ภายใต้กติกา 3 ข้อ
1. ไม่ทำร้ายตัวเอง
2. ไม่ทำร้ายคนอื่น
3. ไม่ทำลายข้าวของ
________
◾️เดือนที่ 22-23
#วุ่นวายได้ทั้งวัน...และยังอ่อนไหวง่าย
• ลูกเคลื่อนไหวอยู่ตลอดเวลา ไม่รู้จักเหนื่อย
• เมื่อทำอะไรไม่ได้ จะชอบพูดว่า "ยาก"
• เป็นผู้ช่วยงานบ้านที่ดี
• ช่างสังเกต ช่างจดจำ
• ชอบเล่นน้ำมากๆ
• ช่างเจรจาเป็นที่สุด
• ถ้ามีพี่จะติดพี่มาก
➜ พ่อแม่ช่วยได้...
ให้ลูกได้ลองทำภายใต้กติกา 3 ข้อ
________
◾️เดือนที่ 24
#วัยทองสองขวบ...มาแล้วจ้า
• ก้าวเดิน วิ่ง อย่างมั่นใจและมั่นคง
• พูดมาก พูดเก่ง พูดชัดขึ้น
• รู้เวลาจากกิจวัตรประจำวัน
• รู้สึกอย่างไร แสดงออกอย่างนั้น
• #พยายามเชื่อฟังพ่อแม่ เริ่มทำตามกติกาได้
• เวลาเล่น ชอบพูดไปด้วย
• ชอบของเล่นที่เคลื่อนไหวได้ เช่น รถ รถไป
➜ พ่อแม่ช่วยได้...
#เข้าใจลูก พ่อแม่ใจเย็น มีสติ
ชวนลูก "อ่าน เล่น ทำงานบ้าน"
________
◾️2 ขวบ - 2 ขวบครึ่ง #จอมยุ่งประจำบ้าน...
• ชอบทำตามผู้ใหญ่
• ใช้มือได้คล่อง ร้อยลูกปัด หมุนลูกบิดประตู
• พูดมาก ถามทั้งวันทั้งคืน
• ต้องการอิสระ แต่ไม่อยากห่างแม่
• หวงของ แบ่งให้แค่บางอย่างกับบางคน
• ยังชอบพูดว่า "ไม่ๆๆ"
• ยังอาละวาดได้เรื่อยๆ สัปดาห์ละ 1-2 ครั้ง
➜ พ่อแม่ช่วยได้...
เข้าใจลูก พ่อแม่ใจเย็น มีสติ
ไม่ควร ดุ ด่า หรือตี #บอกในสิ่งที่อยากให้ลูกทำ
________
2 ขวบครึ่ง - 3 ขวบ
#ฉันเป็นฉันเอง...
• เคลื่อนไหวได้คล่องแคล่วและไปได้ไกลขึ้น
• ชอบอ่านหนังสือ อ่านตามภาพ การจดจำ
• พูดมาก ชอบพูดให้คนอื่นฟังมากกว่าฟังคนอื่นพูด
• ของในบ้านล้วนเป็น "ของหนู"
• แสดงอารมณ์ได้หลายหลาย ทั้งสีหน้า แววตา และคำพูด
• ชอบเล่นบทบาทสมมติ และยังชอบการเลียนแบบ
➜ พ่อแม่ช่วยได้...
เข้าใจลูก พ่อแม่ใจเย็น มีสติ ไม่ควร ดุ ด่า หรือตี
บอกในสิ่งที่ " #อยากให้ลูกทำ"
________
📕ข้อมูลอ้างอิงจาก:
หนังสือกระตุ้นพัฒนาการสร้างลูกรักฉลาดล้ำ
==============================
•••พฤติกรรมของลูก ที่ดูเหมือนดื้อ เหมือนซน
เหมือนเอาแต่ใจ ต่างเป็นพฤติกรรมตามวัยที่เราต้องรับมือ ... เป็นพัฒนาการตามลำดับขั้นของลูก
#ปล่อยให้ลูกได้ลองทำ ภายใต้กติกา 3 ข้อ
(ไม่ทำร้ายตัวเอง ไม่ทำร้ายผู้อื่น ไม่ทำลายข้าวของ)
พ่อแม่ไม่ห้ามเยอะ ให้เขาดื้อให้เสร็จ
#แล้วเขาจะพัฒนา ...
หมอรวงข้าว
กุมารแพทย์
(ผู้เชื่อว่าลูกเป็นเด็ก วิ่งซนแบบนี้อีกไม่กี่ปีหรอก
แป๊บๆ ก็ 1 ขวบ 2 ขวบ 3 ขวบ 4 ขวบ....10 ขวบ
ถึงตอนนั้นเราคงจะนั่งนึกถึงช่วงเวลาวัยซนเหล่านี้)
