18/06/2026
https://www.facebook.com/share/p/1DABSwevZp/?mibextid=wwXIfr
หลานเอ๊ย! ป้าไปสืบเรื่องใหญ่ระดับชาติมาให้ฟัง แถวบ้านเราเวลาไปโรงพยาบาลเคยเจอหมอเปลี่ยนหน้าบ่อยไหมลูก? ปัญหาหมอชนบทลาออกเนี่ยเป็นระเบิดเวลาของสาธารณสุขไทยมานานมาก แต่ป้าไปเจองานวิจัยชิ้นนึงที่ชื่อว่า Retention of doctors in rural health services in Thailand: impact of a national collaborative approach (ปี 2017) เขาเปิดเผยสถิติที่ทำให้ป้าต้องร้องว้าว! เพราะมีหมอกลุ่มหนึ่งที่มีอัตราการอยู่ต่อสูงกว่าหมอทั่วไปถึง 2.4 เท่า!
ความลับนี้ซ่อนอยู่ในสองโครงการสำคัญคือ โครงการความร่วมมือผลิตแพทย์เพิ่มเพื่อชาวชนบท หรือ CPIRD และ โครงการกระจายแพทย์หนึ่งอำเภอหนึ่งทุน หรือ ODOD จ้ะ แหล่งข้อมูลน่าเชื่อถือขนาดนี้ อย่ามัวแต่ลังเลลูก มาฟังป้าเล่าด่วนๆ เลยว่าทำไมพวกเขาถึงอึดถึกทนยอมอยู่เคียงข้างชาวบ้านขนาดนี้!
📊 ตัวเลขสุดอึ้ง หมอชนบทเซ็ตนี้เขาอยู่ยาว 2.4 เท่ามาจากไหน?
งานวิจัยเขาเก็บข้อมูลย้อนหลังตั้ง 15 ปี (พ.ศ. 2544–2558) จากคุณหมอกว่า 19,000 คน แล้วพบตัวเลขที่น่าตกใจมากดังนี้เลยลูก
🩺 อัตราการอยู่ต่อในระบบ: หมอจากโครงการพิเศษอยู่ยาวถึง 78.2% ส่วนหมอระบบปกติอยู่ต่อแค่ 52.5% เท่านั้นเอง
📈 โอกาสอยู่ต่ออย่างน้อย 3 ปี: พอคำนวณออกมาแล้ว คุณหมอจากโครงการ CPIRD และ ODOD มีโอกาสปักหลักอยู่ต่อสูงกว่าหมอทั่วไปถึง 2.44 เท่าเลยนะหลาน! ป้าเตือนแล้วนะว่าตัวเลขนี้ไม่ได้มาเพราะโชคช่วย!
🔑 เผย 3 ความลับที่ทำให้หมอชนบทอยู่ต่ออย่างยั่งยืน
ป้าไปแกะรอยมาให้แล้วว่าระบบเขาใช้คาถาอะไรมัดใจคุณหมอไว้ สรุปมาให้ 3 ข้อเน้นๆ อ่านง่ายๆ ตามนี้เลยจ้ะ
📌 1. คัดเลือกจากต้นทุนชีวิต (Rural Background)
ข้อนี้เฉียบมากลูก เขาเลือกเด็กนักเรียนที่มีภูมิลำเนาในชนบทจริงๆ เข้ามาเรียน เพราะคนที่มีพื้นเพดั้งเดิมจะเข้าใจวิถีชีวิตและไม่รู้สึกอึดอัด โดยเฉพาะโครงการ ODOD ที่เจาะจงเลือกเด็กในอำเภอที่ขาดแคลนแพทย์เรื้อรัง ให้กลับมาเป็นหมอรักษาคนในบ้านเกิดตัวเองซะเลย
📌 2. บ่มเพาะในโลกแห่งความเป็นจริง (Early Rural Exposure)
แทนที่จะให้เรียนแต่ในตึกสูงๆ ติดแอร์ในกรุงเทพฯ คุณหมอ CPIRD และ ODOD จะต้องไปฝึกงานชั้นคลินิก (ปี 4-6) ในโรงพยาบาลสังกัดกระทรวงสาธารณสุข 37 แห่งทั่วประเทศ ได้เจอคนไข้จริง เจอระบบจริง เจอความลำบากจริงตั้งแต่ยังเรียนไม่จบ พอจบออกมาเลยพร้อมลุยงานได้ทันทีแบบไม่มีช็อกวัฒนธรรม
📌 3. มีสายใยซัพพอร์ตและพันธสัญญาที่เหนียวแน่น (Supportive & Regulatory Measures)
หลายคนอาจจะคิดว่าที่อยู่เพราะกลัวค่าปรับ 2 ล้านบาท และสัญญาต้องชดใช้ทุน 12 ปีของโครงการ ODOD ใช่ไหมลูก? แต่วิจัยบอกว่าแค่นั้นไม่พอหรอก สิ่งสำคัญคือระบบเขามีไม้อ่อนด้วยการสร้างเครือข่ายซัพพอร์ต ให้หมอจบใหม่ได้ฝึกงานในโรงพยาบาลจังหวัด 1 ปีก่อน เพื่อสร้างกลุ่มเพื่อนและมิตรภาพในที่ทำงาน ช่วยลดความเหงาความโดดเดี่ยวได้ดีมากจ้ะ
💡 สรุปบทเรียนจากใจป้า
ความสำเร็จของตัวเลข 2.4 เท่านั้น เป็นผลมาจากความร่วมมือระดับชาติระหว่างกระทรวงศึกษาธิการและกระทรวงสาธารณสุข ที่ร่วมมือกันตั้งแต่คัดเลือกคน ปรับหลักสูตร ไปจนถึงการดูแลจิตใจหลังจบการศึกษา ทำให้คนไข้ในพื้นที่ห่างไกลได้เข้าถึงการรักษาอย่างเท่าเทียมและยั่งยืน
หลานๆ อ่านแล้วคิดยังไงบ้าง? แถวบ้านหลานมีคุณหมอใจดีจากโครงการ CPIRD หรือ ODOD คอยดูแลอยู่บ้างไหมลูก? มาคอมเมนต์คุยกับป้าใต้โพสต์นี้ได้เลยนะจ๊ะ ป้ารออ่านอยู่จ้า!🧑🦳💬
#หมอคะป้าสงสัย #หมอชนบท #สาธารณสุขไทย #รีวิวงานวิจัย
📖 เอกสารอ้างอิง (Reference)
Arora R, Chamnan P, Nitiapinyasakul A, Lertsukprasert S. Retention of doctors in rural health services in Thailand: impact of a national collaborative approach. Rural and Remote Health 17: 4344. (Online) 2017.
