06/08/2026
ทำไม นักท่องเที่ยวบางคนบางเชื้อชาติ
ชอบมาขอซื้อ Pregabalin ขนาดแรงๆ
เค้าเอาไปใช้ทำอะไรกันนะ?
คำถามนี้เป็นสิ่งที่เภสัชกรในหลายประเทศสังเกตเห็นเช่นเดียวกัน ในร้านยาบ้านเรา นักท่องเที่ยวบางชาติ พอมาเมืองไทย เค้าชอบมาเรียกหา ขนาดแรงๆ เช่น 150 mg หรือ 300 mg
เราได้วิจัยข้อมูลพฤติกรรมการใช้ยาตัวนี้ในแหล่งภูมิภาคเป้าหมาย และลองถามคนไข้ร้านยาเราที่มาจากประเทศกลุ่มเหล่านี้ แต่เค้าแต่งกับเมียไทย รู้เรื่องทุกอย่างสำหรับสองโลกนี้ เพราะก่อนมาปักหลักในบ้านเรา เค้าลองมาแล้วทุกๆอย่าง...555 เค้าเลยมาเล่าให้ฟังด้วยสมมุติฐานดังต่อไปนี้
1. #ใช้รักษาโรคจริง
ตอบแบบเภสัชกรผู้อ่อนต่อโลก...555
จริงๆแล้วยานี้ Pregabalin #พรีกาบาลิน เป็นยาระงับปวดทางระบบประสาทและยากันชัก โดยเป็นสารสังเคราะห์ที่มีโครงสร้างคล้ายกับสารสื่อประสาท GABA ในสมอง
โดยมีกลไกการออกฤทธิ์ แม้โครงสร้างจะคล้าย GABA แต่ Pregabalin ไม่ได้จับกับตัวรับ GABA โดยตรง แต่จะเข้าไปจับกับ Alpha-2-Delta subunit ของ Voltage-Gated Calcium Channels ในระบบประสาทส่วนกลาง
ผลที่เกิดขึ้น ช่วยลดการไหลเข้าของแคลเซียมไอออนเข้าสู่ปลายเซลล์ประสาทการยับยั้ง: ส่งผลให้เซลล์ประสาทลดการหลั่งสารสื่อประสาทที่กระตุ้นความปวดและความตื่นตัว เช่น Glutamate, Substance P และ Norepinephrine
#สรุปฤทธิ์ในการรักษาโรค ยาจะเข้าไป "ลดสัญญาณไฟฟ้าและความตื่นตัวที่มากเกินไป" ของเซลล์ประสาท เค้าเหล่านี้ผู้มาจากแดนทะเลทรายแดนไกล จะซื้อไปบำบัด
1.1 #อาการปวดประสาท (Neuropathic Pain) เช่น
ปวดปลายประสาทจากเบาหวาน (Diabetic Neuropathy), ปวดประสาทหลังเป็นงูสวัด (Postherpetic Neuralgia),
1.2 #การบาดเจ็บที่ไขสันหลัง (Spinal Cord Injury), ปวดประสาทอันเนื่องมาจากความเสียหายของระบบประสาทส่วนกลาง,
1. 3 #โรคไฟโบรไมอัลเจีย (Fibromyalgia),
1.4 #ยากันชักร่วม (Adjunctive Therapy for Epilepsy) ใช้ร่วมกับยากันชักตัวอื่นในการรักษา อาการชักเฉพาะที่ (Partial-onset Seizures) ที่ควบคุมยาก
รวมไปถึง 1.5 #โรควิตกกังวลทั่วไป (Generalized Anxiety Disorder - GAD) ช่วยลดอาการวิตกกังวล กังวลเกินเหตุ และความตึงเครียดทางระบบประสาท (นิยมใช้แพร่หลายในยุโรป)
นะ เค้าซื้อไปรักษาอาการโรคที่เค้าเป็นอยู่ จริงๆ
2. #การนำไปใช้ในทางที่ผิดและการเสพติด (Recreational Use & Abuse)
ยอมรับกันเถิดว่าบ้านเรา รายได้จากนักท่องเที่ยวคือเลือดเข้ามาเติมระบบเศรษฐกิจ และหลายเผ่าพันธุ์ที่มาบ้านเราเพราะเค้าสามารถใช้เงินแสวงหาความสุขแบบที่เค้าไม่สามารถหาได้ในบ้านเกิด นักท่องเที่ยวหลายกลุ่มจึงเดินทางมาเสาะแสวงหารสชาติของชีวิตที่เค้าอยากได้ ไม่ใช่แค่ยาตัวนี้...
มีรายงานวิจัยจากประเทศซาอุดีอาระเบียและประเทศในภูมิภาคตะวันออกกลางว่า pregabalin ถูกนำไปใช้ในทางที่ผิดมากขึ้น โดยเภสัชกรจำนวนมากรายงานว่าพบผู้มาซื้อยาด้วยพฤติกรรมน่าสงสัย เช่น ขอซื้อโดยไม่มีใบสั่งแพทย์ หรือเป็นลูกค้าที่ไม่เคยใช้บริการมาก่อน
แหล่งข้อมูลมาจาก https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/34682961
เหตุผลที่มีการใช้ในทางที่ผิด ได้แก่
- ต้องการความรู้สึกผ่อนคลาย
- ต้องการความเคลิบเคลิ้ม (euphoria)
- ใช้ร่วมกับสารเสพติดหรือยากดประสาทอื่นเพื่อเพิ่มฤทธิ์
- บางรายใช้เพื่อบรรเทาอาการถอนจากสารเสพติดบางชนิด
แหล่งข้อมูลมาจาก
https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC13375660
3. #ทำไมจึงนิยมขนาด150และ300mg
ขนาดเหล่านี้เป็นขนาดที่ใช้รักษาทางการแพทย์ได้จริง แต่ในผู้ที่ใช้ในทางที่ผิดก็อาจเลือกเพราะได้รับปริมาณยาต่อแคปซูลง่ายกว่า ไม่จำเป็นต้องรับประทานหลายเม็ด งานวิจัยในซาอุดีอาระเบียพบว่าขนาดที่ถูกขอซื้อบ่อยในกลุ่มที่เภสัชกรสงสัยว่ามีการใช้ผิดวัตถุประสงค์คือ 75 mg และ 150 mg ส่วน 300 mg ก็พบเช่นกัน แม้จะน้อยกว่า
แหล่งข้อมูล https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC8535499/
ถ้าให้เราตอบแบบเภสัชกรร้านยา ยาตัวนี้ในขนาดสูงๆ จะส่งผลดังต่อไปนี้
3.1. #ฤทธิ์ต่อระบบประสาท: ในขนาดสูง (เช่น 150–300 mg ขึ้นไป) Pregabalin จะฤทธิ์กดระบบประสาทคล้ายแอลกอฮอล์หรือยากลุ่ม Benzodiazepines ช่วยลดความวิตกกังวล ทำให้รู้สึกผ่อนคลาย รู้สึกเคลิ้มสุข (Euphoria) และลดความเกร็ง/ประหม่าในสังคม
3.2. #สารทดแทนแอลกอฮอล์: ในบรรดากลุ่มประเทศอาหรับหลายแห่ง แอลกอฮอล์เป็นสิ่งผิดกฎหมาย เข้มงวด หรือหาซื้อยากตามหลักศาสนาและกฎหมาย Pregabalin จึงกลายเป็นทางเลือกยอดนิยมในกลุ่มวัยรุ่นและผู้ใช้สารเสพติดเพราะพกพาง่าย ไม่มีกลิ่น
3.3 #ใช้ร่วมกับยาเสพติดอื่น (Synergistic Effect): มักนำไปใช้ร่วมกับยาทรามาดอล (Tramadol), แคปตากอน (Captagon/Amphetamine) หรือกัญชา เพื่อเสริมฤทธิ์ให้ยามีความแรงและอยู่นานขึ้น
3.4. #ขนาดยาตอบโจทย์การออกฤทธิ์ทางจิต ขนาด 150-300 mg: เป็นขนาดยาต่อเม็ดที่ค่อนข้างสูง (High Dosage) ซึ่งหากกินเพียง 1–2 เม็ด จะสามารถออกฤทธิ์ทางจิตหรือทำให้เกิดอาการ "เคลิ้ม/เมา" ได้ทันที โดยไม่ต้องกินยาทีละหลายๆ เม็ดเหมือนขนาด 25 หรือ 75 mg
4. #การควบคุมทางกฎหมายและปัญหายาหิ้ว (Black Market)
ในหลายประเทศ เช่น สหรัฐอาหรับเอมิเรตส์ (UAE) หรือ ซาอุดีอาระเบีย มีการจัดให้ Pregabalin เป็นวัตถุออกฤทธิ์ต่อจิตและประสาทที่ต้องมีใบสั่งแพทย์อย่างเข้มงวด การซื้อขายในตลาดมืดจึงมีราคาสูง ทำให้มีการกว้านซื้อจากประเทศที่หาซื้อง่ายกว่า (เช่น ประเทศท่องเที่ยวหรือประเทศที่มีระบบการจ่ายยาผ่อนคลายกว่า) เพื่อนำกลับไปใช้หรือลักลอบขายต่อ
#สุดท้ายแล้ว
นี่คือเรื่องเล่าจากปากลูกค้าเรา และ ข้อมูลจากแหล่งวิจัยที่เราได้ลง Reference ไว้แล้ว ตามไปดูรายละเอียดกันเองนะครับ
ในฐานะเภสัชกรร้านยา หากเราพบลูกค้า
* ขอซื้อ Lyrica 150 หรือ 300 mg หลายกล่อง (จริงๆแล้วราคามันแพงมากครับ เค้าไปเสพอย่างอื่นราคาถูกกว่าอีก)
* ไม่มีใบสั่งแพทย์ถือมาด้วย
* ตอบคำถามเรื่องโรคหรืออาการไม่ได้
* เปลี่ยนร้านซื้อบ่อย
* มักมาซื้อช่วงกลางคืนหรือให้รีบขาย
#ควรเพิ่มความระมัดระวัง เนื่องจากเป็นพฤติกรรมที่อาจสัมพันธ์กับการใช้ยาในทางที่ผิด แต่ ไม่ควรสรุปจากเชื้อชาติหรือสัญชาติของผู้ซื้อเพียงอย่างเดียว การประเมินควรอาศัยประวัติการใช้ยา อาการทางคลินิก และความเหมาะสมของข้อบ่งใช้เป็นหลัก
สำหรับประเทศไทย Pregabalin มีสถานะทางยาเป็นยาควบคุมที่ควรจ่ายตามใบสั่งแพทย์ และเภสัชกรมีบทบาทสำคัญในการคัดกรองการใช้ยาอย่างเหมาะสม เพื่อป้องกันการใช้ผิดวัตถุประสงค์และลดความเสี่ยงต่อการพึ่งพายานะครับ
#เภสัชกรอุทัย
