18/06/2026
💊การแพ้ยา (Drug allergy)‼️
คือ ปฏิกิริยาไม่พึงประสงค์จากการใช้ยาทีเกิดจากการตอบสนองทาง ระบบภูมิคุ้มกันของร่างกายอย่างจําเพาะต่อยา มักเป็นปฏิกิริยาทีไม่สามารถคาดเดาได้ และไม่เกียวข้องกับขนาดของยา
ในทางการแพทย์จําเป็นต้องแยกกับคําว่า ผลข้างเคียงของยา (Side effect) คือ ฤทธิ์ของยาซึ่งสามารถคาดเดาว่าจะเกิดได้ และมักเกี่ยวข้องกับขนาดยา ยกตัวอย่างเช่น รับประทานยา ไอบูโพรเฟน (ยาแก้ปวด) แล้วมีอาการปวดแสบท้อง เรียกอาการนี้ว่าเป็น “ผลข้างเคียง” เกิดจากฤทธิ์ ของยาแก้ปวดที่ยับยั้งการทํางานของเอนไซม์ชนิดหนึ่งในระบบทางเดินอาหาร
แต่หากเกิดอาการผื่นลมพิษ คัน ความดันโลหิตตํ่าจะเรียกปฏิกิริยาเหล่านี้ว่า “การแพ้ยา” เกิดจาก ยาไอบูโพรเฟนไปกระตุ้นระบบภูมิคุ้มกันให้สร้างสารออกมาต่อต้านจนเกิดเป็นอาการแพ้ขึ้น
ในกรณีที่อาการเกิดจากผลข้างเคียงของยา การปรับลดขนาดยา หรือรักษาอาการข้างเคียงนั้นคู่กันไป ก็มักจะสามารถใช้ยานั้นต่อไป โดยขึ้นอยู่กับดุลยพินิจของแพทย์ผู้รักษา
อาการแพ้ยา สามารถเกิดได้ในหลายระบบ
ได้แก่
1. ระบบผิวหนัง เช่น ผื่นคัน ลมพิษ ตัวแดง ตุ่มนํ้าพองเป็นต้น
2. ระบบทางเดินหายใจ เช่น หายใจเหนื่อย หอบ หลอดลมตีบ ปอดอักเสบ เป็นต้น
3. ระบบหัวใจและหลอดเลือด เช่น หน้ามืด เวียนศีรษะ ความดันตก หมดสติ เป็นต้น
4. ระบบทางเดินอาหาร เช่น ปวดท้อง อาเจียน ตับอักเสบ เป็นต้น
หากมีอาการหลายระบบ และเกิดภายในเวลาอันรวดเร็ว ไม่เกิน 1 ชัวโมงหลังได้รับยา เรียกว่า การแพ้ยารุนแรง (drug anaphylaxis) ซึ่งเป็นอันตรายถึงชีวิตได้ นอกจากนี้ยังมีการแพ้ยาแบบเกิดขึ้นช้า มักเกิดหลังได้รับยาไปแล้วมากกว่า 1 ชั่วโมง โดยมากมักเกิดอาการทางผิวหนัง มักไม่เป็นอันตรายมาก แต่หากมีอาการตุ่มนํ้าพอง ผิวหนังลอก เยื่อบุตา ปาก หรืออวัยวะเพศเป็นแผล มีตุ่มหนอง หน้าบวมแดง มีไข้ อ่อนเพลีย จะถือว่าเป็นสัญญาณอันตรายของการเกิด ผืนแพ้ยารุนแรง (severe cutaneous adverse drug reaction) ซึ่งเป็นอันตรายถึงชีวิตได้
วิธีการรักษาเบืองต้นเมือสงสัยว่าแพ้ยา
1. หยุดยาทีสงสัยทันที
2. หากอาการสงสัยการแพ้รุนแรง หรือผื่นแพ้ยารุนแรง ให้รีบไปโรงพยาบาลทันที พร้อมกับนํายาทั้งหมดทีรับประทานไปด้วย
3. ถ่ายรูปผื่นที่เกิดขึ้น เพื่อให้แพทย์วินิจฉัย เนื่องจากผื่นบางชนิด เช่น ลมพิษ มักหายไปเองได้ อย่างรวดเร็ว
วิธีการปฏิบัติตัวเมือแพ้ยา
1. หลีกเลี่ยงยาที่แพ้ และยาทีมีโครงสร้างคล้ายคลึงกัน
2. พกบัตรแพ้ยา และแสดงบัตรเสมอ เมื่อซื้อยา หรือรับบริการในโรงพยาบาล/คลินิก
3. ใช้ยาเท่าที่มีความจําเป็นโดยเฉพาะยาปฏิชีวนะ
4. ไม่ควรลองใช้ยาทีสงสัยว่าจะแพ้เอง หรือรับประทานยาแก้แพ้ก่อน เนื่องจากไม่สามารถป้องกัน การแพ้ยาได้ และอาจเป็นอันตรายถึงชีวิตได้
5. หากมียาต้องสงสัยหลายชนิด หรือเป็นยาที่มีความจําเป็นทีต้องใช้ในอนาคต เช่น ยาปฏิชีวนะ กลุ่มเพนนิซิลิน (penicillin) ยาชา ยาที่ใช้ในการผ่าตัดดมสลบ เป็นต้น ควรพบแพทย์โรคภูมิแพ้ เพื่อวาง แผนการทดสอบยาต่อไป
ขอขอบคุณข้อมูลจาก ;
ชามาศ วงค์ษา. การแพ้ยา [อินเทอร์เน็ต]. กรุงเทพฯ: คณะแพทยศาสตร์ศิริราชพยาบาล มหาวิทยาลัยมหิดล; [เข้าถึงเมื่อ 18 มิ.ย. 2569]. เข้าถึงได้จาก: Wongsa C. Drug allergy [Internet]. Bangkok: Faculty of Medicine Siriraj Hospital, Mahidol University; [cited 2026 Jun 18]. Available from:https://www.si.mahidol.ac.th/sidoctor/sirirajonline2021/Article_files/1388_1.pdf
--------------------------------------------
⏰ ร้านเปิดให้บริการทุกวัน
จันทร์-อาทิตย์ 10:00 - 22:00 น.
📍พิกัด ร้านอินเตอร์ฟาร์ม่า
https://goo.gl/maps/D1UGdUg4B5bcVQKr9
โทร ☎️ 033-138-362, 092-319-8898
#ร้านยาอินเตอร์ฟาร์มา
#มาตรฐานแห่งการดูแล
#ศรีราชา
#ร้านยา
#อินเตอร์ฟาร์มา
