21/04/2026
กลไกการออกฤทธิ์ของยาระบาย Macrogol 4000
กลไกหลัก: กลไกทางกายภาพ (Osmotic Laxative)
Macrogol 4000 (หรือ polyethylene glycol 4000) เป็นยาระบายกลุ่ม โอสโมติก (Osmotic Laxative) ที่ทำงานโดยไม่ถูกดูดซึมเข้าสู่ร่างกาย ทำให้ไม่ก่อให้เกิดผลข้างเคียงจากระบบประสาทหรือหัวใจ
กลไกการทำงาน:
เพิ่มปริมาณน้ำในลำไส้ใหญ่ (Colonic Water Content)
Macrogol 4000 ไม่ถูกดูดซึมผ่านผนังลำไส้
ดึงน้ำเข้าสู่ลำไส้ใหญ่โดยกลไก ออสโมซิส (Osmosis)
ทำให้เกิดการเพิ่มปริมาตรของอุจจาระ
นิ่มและเพิ่มปริมาตรของอุจจาระ
อุจจาระที่มีน้ำมากขึ้นจะนิ่มและมีปริมาตรมากขึ้น
กระตุ้นการเคลื่อนไหวของลำไส้ (Peristalsis)
กระตุ้นการขับถ่ายโดยธรรมชาติ
ลำไส้ใหญ่ขยายตัวจากปริมาตรอุจจาระที่เพิ่มขึ้น
กระตุ้นกลไกการขับถ่ายตามธรรมชาติ
ไม่กระทบต่อการดูดซึมของสารอาหารหรือเกลือแร่
ไม่เปลี่ยนแปลงค่า pH ของลำไส้
ไม่กระตุ้นการหลั่งของฮอร์โมนลำไส้
ไม่ทำให้เกิดอาการท้องเสียหรือปวดท้องรุนแรง
ข้อดีของ Macrogol 4000:
ปลอดภัยสำหรับการใช้ระยะยาว
ไม่ก่อให้เกิดการติดยา (No dependence)
ไม่ทำให้เกิดการเสียสมดุลของเกลือแร่ (Electrolyte imbalance)
ใช้ได้กับผู้ป่วยที่มีโรคเรื้อรัง เช่น โรคไต หัวใจ หรือเบาหวาน
ใช้ได้ในเด็ก ผู้สูงอายุ และผู้ป่วยที่ต้องการยาระบายที่ไม่รุนแรง
รูปแบบการใช้:
รับประทานวันละ 1–2 ครั้ง
ละลายในน้ำ 100–200 มล. แล้วดื่มทันที
ผลข้างเคียงน้อย: อาจมีท้องอืดเล็กน้อยในช่วงเริ่มต้น
ข้อควรระวัง:
ห้ามใช้ในผู้ป่วยที่มี ลำไส้อุดตัน (Bowel obstruction) หรือ ลำไส้ทะลุ (Perforation)
ใช้กับผู้ป่วยที่มีภาวะขาดน้ำรุนแรงต้องระวัง
ขอบคุณ VegaAI
แหล่งอ้างอิงที่เชื่อถือได้:
British National Formulary (BNF) – ฉบับ 88
European Medicines Agency (EMA) – Summary of Product Characteristics (SmPC) for Macrogol 4000
UpToDate – "Management of constipation in adults"