13/05/2023
Good Night 💤เพราะไซยาไนด์ (Cyanide)! 😲
“ไซยาไนด์ไม่ใช่ยา”
👉 Cyanide (ไซยาไนด์) คือสารเคมีอันตรายที่ออกฤทธิ์ได้รวดเร็ว เมื่อเข้าสู่ร่างกายทั้งการสัมผัส การสูดดม รับประทาน จะทำให้เซลล์ใช้ออกซิเจนไม่ได้ (ยับยั้งการหายใจระดับเซลล์) จนอันตรายถึงชีวิต ความรุนแรงของอาการขึ้นอยู่กับชนิด ปริมาณ และระยะเวลาในการได้รับ
👉 Cyanide ถูกผลิตเพื่อใช้ในงานอุตสาหกรรมและสามารถเกิดขึ้นเองตามธรรมชาติ โดยพบในพืชบางชนิด เช่น มันสำปะหลัง เป็นต้น กระบวนการเผาผลาญในร่างกายมนุษย์ก่อให้เกิดสาร cyanide ได้ แต่ไม่เป็นอันตราย
“โดนไซยาไนด์อันตรายไม่ใช่เล่น”️❗️
👉 อาการเป็นพิษจาก cyanide ปรากฏให้เห็นเป็นนาทีหรือภายใน 1 ชั่วโมงหลังได้รับไซยาไนด์ เนื่องจากสมองทนกับภาวะขาดอ๊อกซิเจน (hypoxia) ได้น้อยที่สุด จึงทำให้มีอาการทางสมองตั้งแต่ระยะแรก หากได้รับในปริมาณน้อยอาการเริ่มต้นอาจมีคลื่นไส้อาเจียน ปวดศีรษะ เวียนศีรษะ ไปจนถึงหมดสติหรือชัก ตามมาด้วยภาวะช็อคและเสียชีวิตในเวลาอันรวดเร็วหากได้รับ cyanide ในปริมาณมาก
👏3G ช่วยได้รอดจากไซยาไนด์แน่ๆ👏
📌 Get away ออกไปจากบริเวณที่มีการรั่วไหลของไซยาไนด์ อยู่ในบริเวณที่มีอากาศถ่ายเท
📌 Get it off เปลี่ยนเสื้อผ้าที่เปื้อนไซยาไนด์ สระผมล้างหน้าก่อนจากนั้นล้างตัวฟอกสบู่ 5-10 นาที หากมีการสัมผัสไซยาไนด์
📌 Get help โทรเรียกรถพยาบาล (ambulance) หรือ โทร 1669 นำส่งรพ.ให้เร็วที่สุด
👨⚕️คุณหมอรู้ได้อย่างไร ใครเกิดพิษจากไซยาไนด์ 👨⚕️
การตรวจระดับไซยาไนด์ในเลือดเพื่อวินิจฉัยยังเป็นข้อจำกัดของโรงพยาบาลหลายแห่งในประเทศไทย จึงวินิจฉัยจากอาการแสดงและการตรวจทางห้องปฏิบัติการเข้าได้กับภาวะ lactic acidosis โดยไม่มีภาวะ hypoxia จาก arterial blood gas ร่วมกับระยะเวลาการเกิดอาการหลังจากรับประทานสารพิษ
🧪พิษไซยาไนด์ รักษายังไง🧪
📌 Supportive treatment (รักษาแบบประคับประคอง)
🔴 Establish airway และ intubate (ใส่ท่อช่วยหายใจ), Oxygen therapy, หลีกเลี่ยงการ CPR ด้วยวิธีผายปอด
🔴Maintain blood pressure (พยุงความดันโลหิต): ให้ IV fluid (สารน้ำทางหลอดเลือดดำ), ให้ vasopressor
🔴 หากมี severe acidosis (ภาวะเลือดเป็นกรดรุนแรง) pH