18/01/2026
สมุนไพรสู้โรค | กระเจี๊ยบแดง ลดความดันโลหิต ลดไขมันในเลือด
กระเจี๊ยบแดง (Roselle) เป็นสมุนไพรที่ถูกนำมาบริโภคเป็นเครื่องดื่มในหลายประเทศทั่วโลก รวมถึงประเทศไทย และยังถูกนำมาใช้เป็นยาสมุนไพรสำหรับการรักษาโรคความดันโลหิตสูง โรคไขมันในเลือดสูง ภาวะอ้วน ซึ่งเป็นปัจจัยเสี่ยงที่ทำให้เกิดโรคหลอดเลือดและหัวใจต่างๆ
🧪สารสำคัญในกระเจี๊ยบแดง
กระเจี๊ยบแดงมีสารสำคัญ คือ สารกลุ่มโพลีฟีนอล (polyphenols) ได้แก่
▪️ฟลาโวนอยด์ (flavonoids)
▪️กรดโพลีฟีโนลิก/ฟีโนลิก (polyphenolic/phenolic acids)
▪️แอนโธไซยานิน (anthocyanins) ซึ่งเป็นสารที่ทำให้กระเจี๊ยบมีสีแดง พบมากในกลีบเลี้ยง รองลงมาคือดอก/กลีบดอก และอาจพบได้ในใบ มีฤทธิ์ในการต้านอนุมูลอิสระ ช่วยกำจัดสารพิษ ช่วยให้หลอดเลือดแข็งแรง ช่วยขับปัสสาวะ รวมทั้งสามารถลดความดันโลหิต ลดไขมันในเลือด (คลอเรสเตอรอล)
🚫ผลข้างเคียงและข้อควรระวัง
กระเจี๊ยบแดง เป็นสมุนไพรที่มีความปลอดภัยมากในการนำมาใช้ อย่างไรก็ตาม การบริโภคขนาดสูงมากเป็นระยะเวลานาน อาจทำให้คาเอนไซม์ตับสูงผิดปกติ รวมถึงการเพิ่มกรดยูริกที่เมื่อสูงขึ้น จะสัมพันธ์กับอาการเกาต์ที่แย่ลง หรือทำให้มีความเสียงเป็นเกาต์ได้
นอกจากนี้ ไม่ควรรับประทานกระเจี๊ยบแดง ระหว่างที่กำลังได้รับ
• ยาลดความดันโลหิต HCTZ เพราะทำให้ระดับยาเพิ่มขึ้น
• ยาลดไข้ Paracetamol เพราะทำให้ยาหมดฤทธิ์เร็ว
🔬การศึกษาที่เกี่ยวข้อง
จากการตรวจสอบหลักฐานทางวิชาการเกี่ยวกับประสิทธิภาพของกระเจี๊ยบแดง ต่อปัจจัยเสี่ยงต่อโรคหัวใจและหลอดเลือด พบว่า
🔻ลดความดันโลหิต
- การรับประทานชาชงกระเจี๊ยบแดง* ในคนเป็นโรคความดันโลหิตสูง วันละ 3 ครั้ง เป็นเวลา 42 วัน สามารถลดความดันโลหิตได้ดีกว่าคนเป็นโรคที่ไม่ได้รับประทาน
- การรับประทานสารสกัดจากกลีบเลี้ยงใบกระเจี๊ยบแดงที่มีสาร Anthocyanins 9.62 กรัม วันละ 1 ครั้ง ติดต่อกัน 4 สัปดาห์ ให้ผลการลดความดัน เทียบเท่าการได้รับยาลดความดัน captopril 25 มิลลิกรัม วันละ 2 ครั้ง แต่ให้ผลแย่กว่าเมื่อเทียบกับยา lisinopril
🔻ลดไขมันในเลือด
- การรับประทานสารสกัดจากกลีบเลี้ยงกระเจี๊ยบแดง 100 มิลลิกรัม/วัน เป็นเวลา 30 วัน สามารถเพิ่มระดับไขมันดี HDL-C ได้ โดยถ้าคนปกติรับประทานจะช่วยลดระดับไขมันไตรกลีเซอไรด์ แต่ถ้าคนที่มีภาวะอ้วนลงพุง หรือ metabolic syndrome รับประทานจะได้ผลลดระดับไขมัน LDL-C แทน
- ในคนที่ภาวะไขมันในเลือดสูง (Hyperlipidemia) การรับประทานสารสกัดจากใบกระเจี๊ยบแดง ขนาด 500 มิลลิกรัม และในคนที่เป็นเบาหวาน การรับประทานชาชงกระเจี๊ยบแดง* วันละ 2 ครั้ง เป็นเวลา 90 วันและ 30 วัน ตามลำดับ ช่วยลดระดับไขมัน LDL-C และไตรกลีเซอไรด์ได้
*ชาชง เตรียมโดยกลีบเลี้ยงแห้ง 2.25 กรัม ในน้ำร้อน 240 มิลลิลิตร
🔖เอกสารอ้างอิง
- Hopkins AL, Lamm MG, Funk JL, Ritenbaugh C. Hibiscus sabdariff L. in the treatment of hypertension and hyperlipidemia: a comprehensive review of animal and human studies. Fitoterapia. 2013;85:84-94.
🔖จัดทำโดย
นศภ.จารุกิตติ์ นิลภักดี นักศึกษาเภสัชศาสตร์ชั้นปีที่ 6 มหาวิทยาลัยมหิดล
#สมุนไพรสู้โรค #กระเจี๊ยบแดง #ความดันโลหิตสูง #ไขมันในเลือดสูง #สมุนไพรอภัยภูเบศร #อภัยภูเบศร