17/11/2021
CHEAT DAY 🍔🍟🍫🧁🍬🍭
Diyette "serbest" ve "ödül" kavramını ele almak istiyorum. Cheat meal, serbest öğün, serbest gün, cheat day, ödül günü vs.. Birçok farklı şekillerde adlandırılabiliyor. Bu hafta birkaç danışanım anlaşmış gibi "arkadaşlarım, hiç mi ödül günün, cheat day'in yok, diye soruyor" diyince fark ettim ki çok yaygın olmasına rağmen bu konuya hiç değinmemişim. Bir gün ya da bir öğünün ödüllendirir şekilde tamamen serbest ve sınırsız olmasını ifade ediyor. Nefsi köreltme mantığı ile uygulanan bu sistemin birçok dezavantajı ve zararı mevcut.
Her şeyden önce bir besin tek başına bir ödül olmamalı. Kendimizi terbiye etmek için besinlerle cezalandırır ya da ödüllendirir gibi yaklaşarak besinlerle ilişkimizi bozuyoruz. Bu arka planda diğer besinleri değersizleştirip ödül olarak adlandırdığımız besini çok daha yukarılarda bir yere koyuyor. Bir örnek vermek gerekirse, küçük bir çocuğa "sebzeni bitirirsen seni markete götürürüm ve istediğini alabilirsin" dediğinizi düşünün. Sizce çocuk "sebze kötü bir şey ama istediğimi elde etmek için mecbur yiyeceğim" diye düşünmez mi? Benzer şekilde "ödül" olan besini çok kıymetli bir yere koyduğumuzda her zor anda kendimize ödülü hak görüp ona yönelebiliyoruz. Üzüldüğümüzde, sinirlendiğimizde ya da herhangi bir duygu ile başetmek de zorlandığımızda o besine muhtaç hissettiriyor. Sağlıklı olan besinleri değersizleştiriyor olması ise onlardan iyice uzaklaşmamıza sebep oluyor.Sağlıklı beslenmeyi ise bir külfet eziyet gibi gösteriyor. Üstelik "serbest"likte dozu kaçırıp tekrar sağlıklı beslenmeye ve porsiyonlara dönmeyi bir hayli zorlaştırıyor.
Danışanlarımla serbest gün/öğün kavramı yerine tüketmek istedikleri besinleri porsiyonlayıp dengeleyerek listelerimize ekliyoruz. Hem mahrum kalmış hissini önleyip süreci kolaylaştırıyor hem de sevilen besinleri nasıl/ne sıklıkta/hangi porsiyonlarda tüketilebileceğini öğrenmeyi sağlıyor. Böylece sevilen besinler sonsuza dek kısıtlanmış ve yasakmışçasına hayatımızdan çıkmak zorunda kalmıyor. Diyet sürecinizi lütfen kendinize işkence haline getirmeyin.
