03/29/2026
🟡 THẾ NÀO LÀ SIÊU ? THẾ NÀO LÀ ĐỌA ?
Một người không có tu học gì nội tâm rất nặng nề, có tu học thì nội tâm nhẹ nhàng.
Trên một ngàn lần tôi nói chuyện này, nước có ba dạng :
- Dạng hơi, dạng lỏng, và dạng đặc.
● Dạng hơi có dịp là liền bốc lên cao, thí dụ mình thấy nước trong nồi khi sôi bốc lên cao, nước ở ao hồ khi nhiệt độ cao là bốc lên cao.
● Nước ở thể lỏng là có khuynh hướng tìm chỗ thấp mà chui xuống.
● Người có khuynh hướng nhẹ nhàng, khi bốc hơi thì có khuynh hướng đi lên cao, một người có khuynh hướng nặng nề, phiền não, thì hễ chết kiếm chỗ thấp mà chui xuống.
Mặc dù không ai muốn đọa.
Nhưng kiểu sống của mình là kiểu sống của loài sa đọa, thì lúc chết tự nhiên tâm nó kiếm chỗ đoạ nó chui xuống.
Thế nào các vị cũng hỏi tôi, nó chui kiểu nào ? Nghe tôi nói, nó chui kiểu này :
- Lúc đó các vị sẽ thấy những hình ảnh, những âm thanh mà người ngồi kế bên họ không có thấy, không có nghe.
Thí dụ lúc đó mình thấy muốn ăn ngon, thấy nguyên mâm đồ ăn mình thích, mình thấy gái đẹp, trai đẹp, mình thấy vàng bạc, châu báu, mình thấy cây cỏ, trăng sao, hoa lá, mà mình thấy bằng (sự thích thú) Tâm Tham, có nghĩa là mình đang sửa soạn để đi xuống.
Trong khi một người có tu học, họ thấy trần cảnh đẹp, thấy thức ăn, chuyện đầu tiên họ biết, đây là cảnh giả, hoặc là người có tu họ thường thấy cái gì, chuyện đầu tiên họ nghĩ tới Phật trước.
Cái này tôi xin hứa một ngàn phần trăm người tu đúng, gặp cái gì đi nữa, gặp cảnh đắng, hay cảnh ngọt chuyện đầu tiên là họ nghĩ tới Phật trước, nghĩ tới Phật trước rồi mới tính gì thì tính. Còn người không tu, khi gặp cái đắng họ bị hút (dị ứng) vào cái đắng đó, gặp cái ngọt thì họ hút (mê mẩn) vào đó để tham đắm.
Còn người có tu thì lúc tỉnh thức hay lúc mê, dù thấy cái gì, chuyện đầu tiên là họ nghĩ tới Phật.
Các vị không tin tôi nói các vị nghe.
Thí dụ giờ mình thương Mẹ mình đi, đi đâu thấy cái gì, đầu tiên là mình nghĩ tới Mẹ, còn Mẹ vì quá thương con, khi thấy gì, được gì, liền nghĩ tới con trước.
Bữa nay tôi tiết lộ luôn, tôi cũng giống như quý vị, tôi cũng có tình thân máu mủ, nhưng tôi thương người dưng hơn người thân.
Thương người dưng là sao ?
Tôi đi đâu gặp cái gì ngon, cái gì đẹp, cái gì hay là thường tôi nghĩ đến một vài người dưng, chứ tôi không nghĩ tới người thân.
Bởi vì từ nhỏ tôi sống gần toàn người dưng, tôi có sống gần người thân đâu.
Cho nên, thí dụ, đặt chân xuống cái hồ Thụy Sỹ, hồ đẹp quá, chuyện đầu tiên là tôi nghĩ đến một vài người quen của tôi. Nó lạ vậy.
Hoặc tôi đi bất cứ nơi nào, ở phi trường, ở rừng núi, ở đâu, thấy cái gì ngộ ngộ hay hay là tôi nghĩ đến một vài người quen.
Thì người tu cũng vây.
Khi họ thấy cái gì, chuyện đầu tiên họ nghĩ tới Phật trước.
Các vị không tin, nói sao mà dễ vậy.
Đúng.
Có thương Mẹ nên gặp chuyện gì cũng nghĩ tới Mẹ, có thương con nên chuyện gì cũng nghĩ tới con, thương vợ thương chồng, tình nhân bồ bịch thì chuyện gì cũng nghĩ đến vợ, chồng, tình nhân, bồ bịch trước.
Thì ở đây cũng vậy.
Người thờ Phật, tin Phật, kính Phật, tu Phật, học Phật ngay lúc mê hay lúc tỉnh, lúc bình sinh hay cận tử, thấy cái gì liền nghĩ Phật trước cái đã. Hễ người không tu, dầu Tăng Ni, lúc cận tử, thấy lửa cháy, thấy tiên nữ, thấy lâu đài, thấy hoa viên, đầu tiên phải mê hoặc là sợ hãi, hoặc là bất mãn, tức tối, như vậy là chuẩn bị đọa rồi.
Còn người có tu, lúc đó họ thấy cái gì đi nữa, thí dụ họ thấy cảnh đẹp là họ nhớ tới Phật liền.
● Nhớ Phật có hai cách :
Nhớ Chân Đế & Nhớ Tục đế.
- Nhớ Chân Đế là Phật dạy cái gì cũng là giả.
- Nhớ Tục Đế là nhớ cái ngọt nào cũng do quả lành, không phải tự nhiên mà có.
Là hiểu vậy đó.
Tức là vừa gặp nhớ đến Phật (lời phật dạy) là nhớ theo kiểu đó.
Còn người không tu là thấy cảnh khổ thì sợ hãi, bất mãn, thấy cảnh sướng, đẹp, thì đam mê đắm đuối.
Nhớ nha.
Cho nên, đọa là đọa như vậy.
Sẵn, tôi giải thích nặng nhẹ là sao ?
Tại sao đức Phật nói tâm lành như dầu, mà tại sao Ngài nói tâm ác như đá là sao vậy ?
Là bởi vì, nghe cho kỹ, tâm lành nó có càng nhiều thì mình càng nhẹ nhàng.
Nó lạ như vậy đó.
Tâm lành có càng nhiều thì người càng nhẹ, còn tâm ác có càng nhiều mình nghe nặng nề lắm.
Đây là lý do tại sao trong tiếng Việt Nam có chữ “áp lực tâm lý” đó là sức nén, sức đè, sức đẩy, sức tống của tâm lý.
Khi Tham nhiều, Sân nhiều, sợ hãi, ghen tuông, tiếc nuối nhiều, thì chỉ cần thêm một miếng nữa trong đó thôi, hễ nó có thêm miếng thì nặng thêm miếng, chứ chưa bao giờ có chuyện, người có tâm lành nhiều quá, do tâm lành nhiều quá mà tôi bị nặng. No.
Tâm lành càng nhiều người đó càng cảm thấy nhẹ nhàng.
Từ bi nhiều, Thiền định nhiều, Trí tuệ nhiều, Chánh niệm nhiều, Kham nhẫn nhiều, là càng nhiều càng nhẹ.
Còn Tâm Bất Thiện có càng nhiều nó càng nặng lòng.
Các vị có nghe tiếng Việt Nam có chữ “nặng lòng” không ?
Khi mình nghe chữ nặng lòng là mình biết ý nghĩa tiêu cực rồi.
Rồi mình nghe “áp lực tâm lý” có ai vì cái thiện mà áp lực tâm lý không ? No.
Áp lực tâm lý luôn luôn là Tâm Bất Thiện.
Các vị có nghe chữ “đè nặng” không ?
Đè nặng, nặng lòng, áp lực tâm lý ... mấy chữ này toàn dùng trong trường hợp tâm xấu không hà.
Chứ không bao giờ những chữ : đè nặng, áp lực, nặng lòng, mà người ta chỉ cho Tâm Thiện hết. Ngoài đời còn như vậy, nói gì trong Phật Pháp.
Tôi nhắc lại lần nữa, tâm càng tịnh, càng sạch, thì đương sự càng cảm thấy nhẹ nhàng.
Thí dụ, như ở cõi Dục, người xài Tâm Đại Thiện nhiều, người đó thấy nhẹ nhàng.
Lên một chút nữa, người chứng Sơ Thiền, không còn năm Triền, càng nhẹ nhàng hơn nữa.
Người chứng Nhị Thiền, càng nhẹ nhàng hơn nữa, vì sao ?
Vì chi Thiền giảm đi.
- Trước hết, Tâm Dục Giới, Tâm Đại Thiện nhẹ vì không có Tham, Sân, Si.
- Lên tới Sơ Thiền nhẹ vì không bị năm Triền Cái
- Lên tới Nhị Thiền nhẹ vì chi Thiền giảm
- Tam Thiền nhẹ vì chi Thiền giảm
- Tứ Thiền nhẹ vì chi Thiền nó giảm
- Ngũ Thiền nhẹ vì chi Thiền nó giảm.
Lúc đó không còn Triền, chỉ có chi Thiền giảm.
- Lên tới Sơ Quả nhẹ vì không còn Thân kiến, Hoài nghi, Giới cấm thủ.
- Nhị Quả nhẹ vì giảm nhẹ Dục ái và Sân.
- Tam Quả nhẹ vì không còn Dục Ái và Sân.
- Tứ Quả nhẹ vì không còn Phiền não nữa.
Nghĩa là càng tịnh chừng nào, càng sạch chừng nào càng nhẹ chừng đó.
Còn phiền não, hễ còn phiền não là còn nặng.
Bữa nay tôi nói hết lời cho bà con thấy nặng là sao, nhẹ là sao, đọa là sao, siêu là sao.
Chúng ta thường sống bằng tâm lý nào, khi chết sẽ đi về với cảnh giới tương ứng với tâm đó, ở đây rất khoa học, ở đây không hề có tôn giáo, ở đây không hề có niềm tin, tín ngưỡng.
Ở đây rất là khoa học.
Tôi đã nói không biết bao nhiêu lần, có những loại cây chỉ mọc ở vùng nước mặn thôi.
Như cây đước, cây mắm. Có những loại cây chỉ sống trong nước, như cây dừa nước, cây da, nó sống trong nước được, cây bần.
Có những loại cây nó sống trong sa mạc thôi, có những loại cây nó chỉ sống trong đá thôi, có những loại cây phải sống trong bùn, có những loại cây sống trong đất tơi xốp, không thể đem nó gắn vào môi trường khác được.
Thì chúng sanh cũng vậy.
Chủng loại Tâm Thức của mình là cái gì, thì mình sẽ đi về sống với môi trường, cộng sinh, cộng hưởng, cộng trú, cộng tác ở môi trường tương ứng.
Chuyện này rất khoa học.
Các vị nghe kịp không ?
Cây mắm, cây đước, cây bần, dừa nước thì nó phải sống ở môi trường. Mà nước gì, nước mặn, nước lợ
hay nước ngọt.
Rồi cây nào, xương rồng phải đem về sa mạc, xương rồng mà đem chốn sình là nó chết.
Tâm thức chúng sanh cũng vậy.
Có những loài Sân nhiều sẽ đi về tương ứng cảnh giới với Sân.
Tham nhiều nó đi về cảnh giới tương ứng với Tham.
Sơ Thiền phải về cảnh giới Sơ Thiền.
Tứ Thiền phải về cảnh giới Tứ Thiền.
Một vị chứng Tam Quả dầu chưa chứng Thiền nhưng không còn Dục Ái và Sân, thì bắt buộc không thể nào trở lại cõi Dục nên có tên gọi là Bất Lai.
Ít nhất phải về cõi Sơ thiền.
Còn không nữa, nếu Tam Quả chứng Ngũ Thiền phải về thẳng luôn Ngũ Tịnh Cư.
Còn nếu Tam Quả có trường hợp vị Tam Quả đi từng bước, đắc từng bước, họ không đắc Ngũ Thiền, họ cũng phải đi rải rác các cõi.
Nhưng bắt buộc phải là cõi Phạm Thiên chứ họ không thể nào trở về cõi Dục.
Nhớ cái đó.
Cái đó rất quan trọng.
Bởi vì sao ?
Vì tâm tư của vị thánh Tam Quả không còn chỗ đứng trong cõi Dục Giới nữa.
Nhớ cái đó.
Giống như tâm tư vị thánh Nhị Quả họ chỉ có thể trở lại cõi Dục một lần thôi. Vì sao ?
Vì Dục ái và Sân của họ nó quá yếu, không đủ quay lại lần thứ hai.
Cho nên chữ Sakada - Một lần, Nhất Lai, Trở lại một
lần nữa thôi.
Vị Tu Đà Hườn tâm họ không đủ cho họ tái sanh lần thứ tám, cho nên họ được gọi là Thất Lai là vậy đó.
Họ chỉ trở lại bảy lần nữa thôi.
Là bởi vì họ nhẹ quá, họ như miếng bông gòn chờ gió cuốn đi, chứ không thể nào cục bông gòn mà nó rớt cái bịch xuống đất như trái sung được.
Trong khi phàm tâm mình như một cục đá, chỗ nào thấp có thể rơi được là nó rơi vào chỗ thấp nhất.
Phàm tâm giống như nước thể lỏng, chỗ nào thấp nhất thì tìm về.
Bài Kinh này không đơn giản trên mặt giấy mà mình đọc, mà mình phải nhớ thế này, tự mình phải định nghĩa thế này :
- Thế nào là tâm nặng ?
- Thế nào là tâm nhẹ ?
- Thế nào là siêu ?
Siêu có nghĩa là mình sẽ về với cảnh giới nào tương ứng với cái nhẹ nhàng của mình.
- Thế nào là đọa ?
Đọa là mình phải đi về cảnh giới nào tương ứng với cái nặng nề của mình.
Các vị thấy nãy giờ tôi giải thích các loại cây, các loại động vật, thực vật.
Cũng trùng hợp là một vị thân hữu của Kālāma sắp ra đi vào đúng thời điểm chúng ta gần khánh thành,
hôm nay chúng tôi tranh thủ không nói nhiều về bài giảng, bài giảng đơn giản.
Nó trùng hợp nhiều cái lạ
lắm.
Bài giảng này không cần nói nhiều.
🌾 Sư Giác Nguyên🙏🏻❤️