Dr. Wynn Tran

Dr. Wynn Tran Welcome to Dr. Wynn Tran page. Chào mừng quý vị đến trang chính thức của BS Wynn Tran. BS Wynn Tran không quảng cáo, không tư vấn, và không bán hàng online.
(21)

06/08/2026

Tiếp nối chuyên mục tìm hiểu về bệnh trĩ - phần 2: nguyên nhân từ đâu?

1/ Nguyên nhân sâu xa nhất của bệnh trĩ là do lối sống. Đây là một dấu hiệu cơ thể thông báo với chúng ta rằng mình còn thiếu sót trong việc chăm sóc và dành thời gian cho bản thân. Điển hình là không uống đủ nước, chế độ dinh dưỡng thiếu chất xơ, ngồi quá lâu, không tập thể dục.

2/ Do béo phì. Cần phải giảm cân.

3/ Phụ nữ có thai cũng là đối tượng có thể tăng nguy cơ bị bệnh trĩ.

4/ Cần tập co thắt hậu môn để tăng cường sức co giãn của cơ vòng.

Mời quý vị nghe bác sĩ Wynn nói chuyện chi tiết hơn trong video về bệnh trĩ.

---

Dr. Wynn Tran.

06/05/2026

Chuyên mục tìm hiểu về bệnh trĩ, phần 1: bệnh trĩ là gì?

Chúng ta có thể mắc bệnh trĩ mà không biết, trĩ ngoại có thể dễ nhận biết hơn, nhưng trĩ nội thì đôi khi vì nằm sâu bên trong nên phải đến lúc chảy máu mới thấy.

Mời quý vị cùng Dr. Wynn tìm hiểu nội dung đầu tiên trong chuyên mục này: bệnh trĩ là gì?

---

Dr. Wynn Tran.

SỢ PHIỀN,“Bác sĩ làm ơn đừng gọi cho con tôi biết là tôi bị té…” - Bà Nam khẩn khoản khi nghe bác sĩ đề nghị gọi điện th...
06/01/2026

SỢ PHIỀN,

“Bác sĩ làm ơn đừng gọi cho con tôi biết là tôi bị té…” - Bà Nam khẩn khoản khi nghe bác sĩ đề nghị gọi điện thông báo cho gia đình.

“Nhưng hiện tại bác gái với bác trai đều lớn tuổi và đây là lần thứ hai bác gái té ở nhà. Con nghĩ mấy người con của bác nên biết để cùng lo cho bác”. - Bác sĩ Melissa Mai cố gắng giải thích thật chậm bằng tiếng Việt lơ lớ của mình.

Bà Nam không nói gì thêm, chợt sụt sùi khóc. Melisa hoảng hốt, không hiểu vì sao đang lúc khám bệnh mà bà Nam khóc. Cô với tay lấy hộp khăn giấy đưa cho bà.

Ngồi bên cạnh, ông Tư, chồng bà Nam, cầm tay vợ lay nhẹ rồi thở dài nhìn ra ngoài. Hai lỗ tai của ông dạo này bị lãng, nên không nghe rõ vợ ông và bác sĩ Mai nói gì, chỉ thấy vợ mình khóc nên ông có phần lo lắng. Một lát sau, bà Nam cầm khăn giấy lau nước mắt rồi chậm rãi nói: “Tôi già rồi bác sĩ à, hai vợ chồng tôi không muốn làm phiền con cái”.

Khám xong hai ông bà lặng lẽ dắt tay nhau ra khỏi phòng. Nhìn bóng ông bà lủi thủi đẩy cửa đi ra ngoài, Melissa thấy nao nao trong lòng.

Cách đây hai hôm, bà Nam bị té lần thứ hai khi đang đi lại trong nhà. Bà đập đầu vào tủ lạnh rồi ngã người xuống sàn gỗ nằm đó đau đớn. Ông Tư lúc ấy đang nằm xem tivi vặn lớn tiếng, lại bị lãng tai nên không biết vợ mình vừa bị té. Một lát sau không thấy bà ra phòng khách, ông đứng lên tìm mới biết vợ mình bị té nằm một chỗ. Ông hốt hoảng gọi 911.

Nhân viên cấp cứu đưa bà vào bệnh viện chụp CT đầu, cổ, kiểm tra tim phổi, điện tâm đồ, và kết luận là không phải đột quỵ hay truỵ tim làm bà té ngã. Hình chụp cho thấy bà không bị gãy xương hay xuất huyết não. Bác sĩ kết luận có lẽ do chân yếu và dáng đi không vững nên bà bị vấp, dẫn đến té ngã.

Sau khi xuất viện, hôm nay bà quay lại khám theo dõi với bác sĩ gia đình. Đáng chú ý đây là lần thứ hai bà bị té ngã trong nhà. Lần trước bà bị té là cách đây ba tháng. Ngoài rủi ro té ngã, bà Nam còn bị nhiều bệnh mạn tính hay gặp ở người lớn tuổi như loãng xương, cao huyết áp, tiểu đường, cao mỡ và cườm mắt.

Melassi thở dài, đóng hồ sơ, nghĩ về những ngày tháng khó khăn sắp đến của hai ông bà mà lo âu.

Ngoài bãi đậu xe, ông Tư dò dẫm bật máy chiếc Honda Accord, nhìn trước nhìn sau rồi mới lui xe ra. Ở tuổi bảy mươi ba, mắt ông Tư ngày càng kém. Ông không còn nhìn rõ cảnh vật xung quanh và phản xạ lái xe cũng không còn tốt như trước. Ngồi bên cạnh, bà Nam cũng phụ chồng quan sát xe hai bên. Cặp vợ chồng già như một đội cùng phối hợp để có thể về đến căn nhà nhỏ ở phía Nam Los Angeles.

“Khi nào Nancy gọi điện hỏi thăm thì ông nhớ đừng cho con biết là tui bị té”.

“Bà nói cái gì?”. Ông Tư vừa lái xe vừa quát lớn. Ông bị lãng tai, lại đang lái xe có tiếng máy ồn nên không nghe rõ.

“Tui nói là ông đừng nói Nancy hay thằng Andy biết là tui bị té”. Bà Nam la to, hơi chồm người về phía ông Tư.

Ông Tư gật gù ra hiệu đã hiểu. Mấy năm nay, chứng bệnh lãng tai làm sinh hoạt của cả hai vợ chồng khổ sở hơn xưa. Bác sĩ chẩn đoán ông Tư bị lãng tai do tuổi tác, đề nghị ông đeo máy trợ thính. Ông Tư lại không thích đeo cái máy đó vì nó bự, âm thanh lại ò è phải chỉnh lên xuống. Bị vợ cằn nhằn, ông Tư ráng đeo thêm vài hôm nhưng đành phải bỏ ra vì máy đeo cấn vào rìa lỗ tai khiến ông thêm đau nhức.

Không đeo máy trợ thính, ông Tư chọn giải pháp bật tivi lớn hơn và nói chuyện lớn hơn. Cũng vì chuyện lãng tai mà ông và con cái đôi co mấy lần.

Một năm trước, có hôm cuối tuần, cô con gái lớn Nancy dẫn cháu ngoại đến thăm hai vợ chồng. Nancy đã lấy chồng, ra ở riêng cách nhà ông bà Tư khoảng một giờ lái xe. Cô có hai con, đứa lớn mười một tuổi và đứa nhỏ sáu tuổi. Vợ chồng Nancy đều bận rộn đi làm cả ngày, thời gian còn lại tranh thủ chăm sóc con cái. Thỉnh thoảng Nancy mới dẫn hai cháu đến thăm ông bà ngoại.

Hôm cả gia đình vào nhà chào ông bà, Nancy hỏi:

“Ba mẹ có muốn đi ăn cháo lòng không? Tụi con chở đi luôn, có tiệm này mới mở ngon lắm”.

“Hả, mày nói cái gì?”. Ông Tư lên giọng.

Nancy hơi giật mình vì trước đây ba cô ít lên giọng với cô.

“Con hỏi ba mẹ có muốn đi ăn với tụi con không?”. Nancy lặp lại.
“Đi ăn gì?”. Ông Tư lại lên giọng.
“Ba mày lúc này bị điếc nặng rồi. Bác sĩ kêu đeo máy trợ thính mà ổng không chịu đeo”. Bà Nam chen vào giải thích.
“Sao ba không đeo máy?”. Đến lượt Nancy la to vào tai ông Tư.
“Tao không thích đeo. Đeo vào ù tai quá”. Ông Tư nói.

Lúc đó, Tiffany, cô con gái nhỏ của Nancy, chạy đến ngồi gần ông Tư.

“Ông ngoại ơi, con mèo nhà ông ngoại đâu rồi?”. Tiffany hỏi vì nhà ông bà Tư có con mèo đen hay quanh quẩn trong nhà.

“Con nói cái gì?”. Ông Tư lớn tiếng hỏi.

Tiffany giật mình, không hiểu sao ông Tư lớn tiếng. Mặt cô bé đang vui thì méo xẹo, nhỏ giọng hỏi: “Con mèo nhà ông… đâu rồi?”.

Đến lượt ông Tư bực, sáng giờ cả Nancy và Tiffany đều nói chuyện gì mà ông nghe không rõ.

“Mày nói lớn chút, tao nghe không được”. Tiffany thấy ông Tư lên giọng, sợ quá, bèn đứng lên, chạy vội ra sau lưng Nancy, mếu máo tưởng rằng ông Tư đang la mắng nó.

“Ba, ba nói nhỏ lại. Cháu ngoại sợ ba đấy”. Nancy liền lên giọng.

Ông Tư hiểu ra, thấy mình vì bị lãng tai mà la to như vậy cũng có phần hơi quá.

“Ông đi thay đồ để đi ăn với con cháu”. Bà Nam nói to vào tai ông.
“Thôi tui không ăn. Nói chuyện mà không ai nghe được bực mình quá”. Ông Tư nói xong bỏ vào phòng.

Thế là bữa cháo lòng Nancy dự định dẫn cả nhà đi ăn bị huỷ vì bệnh lãng tai của ông Tư. Sau lần đó, ông nghe lời bà Nam, thử đeo lại máy trợ thính nhưng cái máy to quá, cấn vào lỗ tai lúc ông nằm nghiêng một bên khiến ông đau điếng. Ông Tư bực dọc, giựt cái máy ra, quăng vào góc giường.

Lần khác, Andy, người con trai lớn chở hai ông bà đi khám bác sĩ. Thông thường, ông Tư sẽ chở vợ đi khám bác sĩ. Hôm đó chẳng may ông bị đau bụng râm ran mấy hôm. Hai vợ chồng gọi điện hỏi xem Nancy hay Andy có rảnh để chở ông bà đi khám không.

“Mẹ đi bác sĩ thứ ba hả? Con đi làm cả ngày, còn phải đưa đón hai đứa nhỏ đi học. Mẹ gọi anh hai thử xem?”. Nancy nói khi bà Nam ngỏ lời.

Bà từng nuôi hai đứa con nên hiểu Nancy đang vất vả thế nào. Thế là Andy phải xin nghỉ làm hôm thứ ba để đưa hai ông bà đi khám bác sĩ.

Vào phòng khám, y tá hỏi ông Tư câu gì, Andy cũng phải lặp lại, hét to vào tai ông.

“Bác có kiểm tra huyết áp ở nhà không?”. Y tá hỏi.
“Cái gì?”.
“Ba có kiểm tra huyết áp ở nhà không?”. Andy lặp lại.

Bà Nam đi chung, thấy rõ con trai mình khó chịu thế nào khi cứ nhăn mặt la hét vào tai ông Tư. Chính bà đôi khi cũng thấy ngượng khi phải la to vào tai ông lúc đi chợ mua đồ.

Vào phòng chờ bác sĩ, Andy bực bội lấy điện thoại ra lướt Facebook, rồi quay sang gằn giọng hỏi ông Tư:

“Sao ba không chịu đeo cái máy trợ thính, để mọi người cứ phải nói chuyện lớn tiếng?”.

Ông Tư cũng cảm thấy mình đang làm khổ mọi người. Ông bị đau bụng âm ỉ mấy hôm nay, lần này nặng hơn nên cực chẳng đã phải nhờ con chở đi. Ông Tư im lặng nghe con trai mình gắt gỏng, cơn đau bụng đang hành hạ ông xem ra không bằng cơn đau lòng bắt đầu trỗi dậy.

Ông nhớ hồi mới qua Mỹ chở Andy và Nancy đi khám nhi khoa, hai vợ chồng lúc đó mới biết lái xe, chỉ bập bẹ nói được vài câu tiếng Anh, nên đi đâu khám bệnh cũng phải nhờ thông dịch viên. Rồi ông bà còn lần mò đường kiếm địa chỉ văn phòng chính phủ để đến xin sữa, tả, và bảo hiểm cho hai đứa con. Hai vợ chồng không một lời than vãn, ngược lại, còn thấy hạnh phúc. Giờ đây, hai đứa con đều lớn mà nhờ đứa nào cũng khó khăn.

Ông càng nghĩ, càng thấy bạn bè mình nói đúng:
“Cha mẹ nuôi con, trông mong từng tháng
Con nuôi cha mẹ, tính toán từng ngày”.

Câu này có nghĩa là cha mẹ nuôi con không bao giờ tính toán, chỉ mong ngóng con mình lớn khôn mỗi ngày, trong khi con cái nuôi lại cha mẹ thì thường hay tính toán. Ông bạn già của ông Tư kết luận như vậy.

Khi bác sĩ tiêu hoá vào khám bệnh, Andy phải lặp lại từng câu hỏi của bác sĩ.

“Bác có đi cầu ra máu không?”, bác sĩ hỏi.
“Bác sĩ hỏi ba có đi cầu ra máu không?”, Andy hét vào lỗ tai ông Tư.
“Tao nghe được”. Ông Tư nói nhỏ.

Bác sĩ đề nghị ông Tư chụp hình CT bụng và lấy hẹn sau khi chụp xong. Bà Nam ngồi bên cạnh, quan sát thấy sự chán chường và bực bội của Andy khi phải đi chung và cứ phải la hét như vậy. Bà càng thấy thương chồng mình hơn.

Về sau, ông Tư quyết không đeo máy trợ thính. Ông cố tình tránh gặp gỡ nhiều người, cũng hạn chế ra ngoài vì ông sợ bị chê cười là đã già, lại còn lãng tai. Ông cũng ít nói chuyện với vợ, chỉ hay bật tivi xem hình, vặn to âm thanh trong phòng lúc một mình. Sau lần ông Tư vô tình la mắng cháu gái, Nancy cũng ít đưa hai con đến thăm ông bà hơn.

Ông bà Tư qua California từ đầu những năm chín mươi. Cuộc sống di cư ban đầu rất vất vả. Lúc đó, Nancy và Andy mới chập chững học tiếng Anh, hai vợ chồng phải thay phiên đi làm từ sáng đến tối để trang trải tiền nhà, tiền chợ, và tiền gửi về Việt Nam. Thời gian cặp vợ chồng trẻ dành cho hai đứa con nhỏ không nhiều, nên Andy và Nancy lớn lên ít giao tiếp tiếng Việt với ba mẹ.

Khi hai con bắt đầu vào đại học thì bà Nam mắc bệnh tiểu đường. Từ đó, ông Tư giảm giờ làm để dành thời gian chở vợ đi khám bệnh. Sau này, khi bà Nam mắc thêm các bệnh khác như cao huyết áp, đau lưng, rồi cao mỡ và loãng xương, ông Tư tiếp tục là tài xế chở vợ đi khắp nơi, gặp đủ bác sĩ chuyên khoa. Trong mắt hai con, ông Tư vẫn là người đàn ông khoẻ mạnh, là trụ cột gia đình, chăm sóc vợ con.

Những năm gần đây, sức khoẻ ông Tư bắt đầu suy yếu. Bắt đầu từ những cơn đau lưng nửa đêm, khiến ông ngủ không được, phải nằm lăn qua lăn lại cho đến sáng. Thiếu ngủ nên ông mệt mỏi kinh niên. Tuy bệnh nhưng cả hai vợ chồng đều không nói với con cái vì sợ phiền hai đứa nhỏ vừa tốt nghiệp đại học, còn đang vất vả đi làm.

Mỗi ngày trôi qua, ông Tư thấy rõ tuổi già là một gánh nặng cho con cháu. May là hai ông bà ở nhà thuê, có chính phủ hỗ trợ tiền nhà, còn cấp chi tiêu hằng tháng nên không cần ngửa tay xin tiền con cái. Hai đứa con tuy đã có gia đình, nhưng đi làm bận rộn cả ngày và lo cho gia đình riêng, đâu còn thời gian để lo cho ông bà nữa. Ông ngẫm nghĩ nếu nhờ con cái chắc còn khó hơn.

Bà Nam, vợ ông, dạo này càng yếu hơn trước. Hôm nọ bà bị trúng thực tiêu chảy năm lần một ngày. Bà đi nhanh quá, đến nỗi không kịp vào nhà vệ sinh nên dính phân vào quần. Do mất nước, bà mệt mỏi nằm trên giường mấy ngày. Khi bệnh đỡ hơn, cả người bà bốc mùi.

Ông Tư thấy vậy bèn dìu vợ vào nhà tắm, rồi tắm rửa, thay đồ cho bà. Khổ nỗi mắt ông mờ nên không lau hết đám xà bông trên đầu bà. Đến lúc mặc đồ lại thì tóc bà Nam vẫn còn dính chút xà bông. Nhìn vào gương thấy có đám bọt trắng trên đầu, Bà Nam thấy ấm lòng. Bà chẳng những không giận ông lơ đãng mà còn thấy chồng mình thật dễ thương. Sống với nhau hơn bốn mươi năm, bà Nam thấy ông vẫn lo cho bà như ngày nào. Bà thầm cảm ơn trời đất đã cho bà gặp được người đàn ông cùng đồng cam cộng khổ.

Nhưng bà cũng nhanh chóng nhận ra tuổi già với những căn bệnh mạn tính đang là gánh nặng cho ông. Ngược lại, ông cũng thấy chứng điếc tai của mình đang ngày càng làm khổ bà.

“Ông nè, tụi mình già nên có đủ thứ bệnh hết. Tôi muốn dù bệnh thế nào cũng không được làm phiền tụi nhỏ nhe ông”. Bà Nam ráng la vào tai ông Tư.

“Tụi nó cũng có con cái cực khổ như mình”.

Ông gật đầu, không biết những ngày khó khăn sắp tới, ai sẽ lo cho bà nếu như ông có chuyện gì. Ông cũng nghĩ đến chuyện vào nhà dưỡng lão nhưng lại không biết mình có đủ tiêu chuẩn hay đủ tiền không. Ông sợ vào đó sẽ chết sớm vì buồn chán. Hai ông bà có một lần vào thăm một người bạn già ở viện dưỡng lão. Cả ngày, người bạn già cô đơn ở một mình trong căn phòng nhỏ, không bạn bè, chỉ biết ngồi xem tivi cả ngày, thỉnh thoảng con cháu ghé qua mang đến niềm vui trong phút chốc.

Hai ông bà từ đó ngày càng dựa vào nhau hơn, từ chuyện nấu ăn, đi chợ, đến lái xe. Cả hai quyết không dựa vào người khác.

Một buổi sáng cuối tuần, bà Nam đi ra sân sau để tỉa cây. Bà có thú vui là cắt tỉa những cành con để tạo dáng cây cảnh. Trận mưa hôm trước làm mặt sân trơn trượt nhưng bà không nhìn thấy. Bà cố lách người để cắt một nhánh trên cao. Lúc nhón chân, nghiêng người, không may bà bị mất thăng bằng, ngã sõng soài ra sân.

Bà Nam cảm giác hông mình đau kinh khủng, đến mức muốn lịm đi. Bà ráng lấy hết sức gọi: “Ông ơi…”.

May là ông Tư cũng đang ở sân sau, chợt nghe vợ kêu oai oái, ông liền chạy vội tới. Ông hoảng người khi thấy vợ ông nằm trên sân, chân phải co lại, gập hẳn vào trong.

Ông lay lay người bà: “Bà ơi, bà có sao không?”.

Ông luống cuống kéo bà dậy nhưng khi đụng vào chân phải bà thì bà la lên: “Đau quá, đau quá ông ơi…”.

Ông Tư không biết phải làm gì, vội chạy vào nhà, lấy điện thoại run rẩy bấm 911. Đầu dây bên kia có một giọng nói cất lên. Ông gấp gáp: “My wife, my wife… fall at home, very very pain…”. (Vợ tôi, vợ tôi…. bị ngã ở nhà, rất là đau…).

Một lát sau, nhân viên cấp cứu 911 đã có mặt tại nhà. Họ lập tức băng kẹp đùi phải của bà, nghi ngờ bị gãy xương. Vào bệnh viện, kết quả chụp XR cho thấy xương đùi phải của bà Nam bị gãy, một phần là do bệnh loãng xương, một phần do ngoại lực tác động vào đùi khi bà té.

Liu là bác sĩ chấn thương chỉnh hình ở phòng cấp cứu, đề nghị mổ khẩn cấp để nẹp xương đùi. Vết thương của bà lúc này cũng ổn định lại và bớt đau sau khi dùng thuốc giảm đau. Hai vợ chồng nhìn nhau, nước mắt cùng chảy ra. Bà Nam đồng ý mổ khẩn cấp để nẹp nối lại xương bị gãy.

“Ca mổ này có lâu không bác sĩ?”. Ông Tư lo lắng hỏi.
“Vài giờ đồng hồ thưa ông”. Bác sĩ Liu trả lời.
“Vậy vợ tôi sau này có đi lại được không?”.
“Tôi nghĩ khả năng phục hồi đi lại là cao, nếu bà tập vật lý trị liệu và tuân thủ theo điều trị phục hồi”.
“Ông bà có muốn chúng tôi báo cho con cái gì không?”. Bác sĩ Liu hỏi.

Suy nghĩ một lát ông Tư nói:
“Không bác sĩ à. Chỉ có hai vợ chồng tôi thôi”.
“À bác sĩ có thể báo cho bác sĩ gia đình của vợ tôi biết, là bác sĩ Melissa Mai”.

Chiều hôm đó, ca mổ diễn ra thành công như dự kiến. Bà Nam được nẹp nối xương đùi phải bằng thanh sắt và kẹp ốc vít, sau đó được chuyển qua khoa ICU để tiếp tục phục hồi sức khoẻ.

Sáng hôm sau, Melissa nhận được tin từ ICU là bà Nam vừa bị té, đã mổ khẩn cấp và đang nằm trong ICU. Cô lập tức gọi cho ông Tư.
“Bác gái có sao không bác trai?”. Melissa biết là ông Tư bị lãng tai nên cô thét to qua điện thoại.

“May quá bác sĩ à, vợ tôi không sao. Ca mổ thành công rồi!”. Ông Tư áp sát điện thoại vào miệng, sang sảng nói.

Sáng nay thấy bà Nam tỉnh dậy nói cơn đau đã giảm nhiều, ông Tư thấy nhẹ người hẳn. Ông chỉ lo bà có chuyện gì thì ông không biết sống sao.

“Bác trai có báo cho con cái biết không?”. Melissa hỏi to.
“Không bác sĩ à. Tụi tôi không muốn tụi nó lo”.
“Con nghĩ bác nên nói. Lần này bác gái đang nằm ICU. Thường thì con cái bác khoảng bao lâu gọi cho hai bác?”. Melissa hỏi tiếp.

“Thôi bác sĩ à. Tôi nghe nói ở đây vài hôm sẽ được về. Thường là cuối tuần tụi nó sẽ gọi”.

Melissa nhìn tờ lịch trên tường, hôm nay mới thứ ba, nghĩa là vài hôm nữa các con của hai bác mới gọi. Cúp máy, Melissa suy nghĩ hồi lâu. Thường khi bệnh nhân không có ý muốn báo người nhà về bệnh tình thì bác sĩ sẽ tôn trọng quyết định ấy. Trường hợp này, Melissa quyết định mở máy tính, tìm hồ sơ bà Nam và số điện thoại liên lạc trong trường hợp khẩn cấp là số của cô con gái Nancy.

Đắn đo một hồi, Melissa bấm máy gọi Nancy. Chuông reo bốn lần rồi chuyển sang chế độ hộp thư tự động, nghĩa là Nancy đang bận gì đó không thể bắt điện thoại. Melissa cúp máy rồi báo cô thư ký là mình có gọi điện cho Nancy, xong tiếp tục đi khám bệnh.

Gần trưa, cô thư ký văn phòng báo lại là có Nancy gọi lại. Melissa mừng quá, nói với cô thư ký nhắn Nancy đợi cô vài phút sẽ gọi lại ngay vì Melissa đang khám bệnh.

Một lát sau, Melissa gọi lại thì Nancy bắt máy ngay, Melissa liền hỏi:
“Có phải là cô Nancy không?”.
“Vâng tôi đây, lúc nãy tôi có thấy số điện thoại bị nhỡ. Tôi gọi lại thì nghe nói có bác sĩ Mai tìm tôi?”.
“Tôi là Melissa Mai, là bác sĩ gia đình của bà Nam”.
“Má tôi có chuyện gì hả bác sĩ?”. Nancy hốt hoảng hỏi.
“À tôi gọi để hỏi thăm cô có cần chúng tôi giúp gì để chăm sóc cho mẹ cô không?”. Melissa bắt đầu câu chuyện.
“À ra vậy. Mẹ tôi thì vẫn khoẻ. Tuần trước tôi có nói chuyện với bà. Chắc tuần này rảnh tôi sẽ xuống thăm”. Nancy nói.
“Thường thì ai cho bác gái uống thuốc vậy cô Nancy?”. Melissa hỏi.
“Ba tôi, nhưng dạo này ông ấy bị lãng tai nên tôi cũng không chắc lắm”.

“Mẹ cô mắc nhiều bệnh mạn tính, quan trọng nhất là phải uống thuốc đầy đủ, đúng giờ và đúng liều. Nếu uống sai có thể dẫn đến tác dụng phụ”.
“Ok tôi hiểu rồi. Để lát tôi gọi mẹ tôi xem. Cảm ơn bác sĩ nhé”.

Melissa thở phào sau khi gợi ý Nancy gọi điện cho mẹ mình.

Trong lúc đó, ở phòng ICU hậu phẫu, ông Tư ngồi bên cạnh giường bà Nam, cần mẫn xoa bóp bàn chân phải của bà. Bỗng chuông điện thoại bà Nam reo vang.

“Nancy gọi ông ơi? Sao giờ này nó gọi”. Bà Nam nhăn mặt, không biết có nên bắt điện thoại hay không. Ông Tư cũng băn khoăn, không biết có nên cho con mình biết là mẹ nó đang nằm ở ICU không.

Chuông điện thoại tắt. Bà Nam ngẩn ngơ chưa biết làm gì thì chuông reo lần nữa. Lần này bà bắt máy: “A lô, Nancy hả con?”.

“Dạ mẹ hả, con vừa nói chuyện với bác sĩ Melissa, bác sĩ gia đình của mẹ”.
“Hả, bác sĩ của mẹ gọi con có chuyện gì?”.
“Không có gì, chỉ hỏi là mẹ uống thuốc có đúng giờ không?”.

Bà Nam thở phào nhẹ nhõm. Bà định bụng sẽ giận Melissa vì hai ông bà đã quyết tâm không báo cho đứa con nào biết. Bỗng tiếng bíp bíp từ máy đo oxy trên bảng điện tử vang lên. Thì ra lúc bà Nam nói chuyện vô tình đẩy đầu dò oxy ở ngón tay qua một bên nên máy không đo được nồng độ oxy trong máu liền phát ra tín hiệu báo động.

Đầu dây bên kia Nancy chợt la lên: “Mẹ, có chuyện gì vậy? Mẹ đang ở đâu?”.

Đến lúc này thì bà Nam không giấu được nữa, bà bật khóc: “Mẹ đang ở bệnh viện”.
“Bệnh viện nào vậy mẹ? Con đến liền…”. Nancy nói rồi cúp máy.

Cô gọi điện báo Andy nhưng anh không bắt máy, cô liền để lại địa chỉ bệnh viện và số phòng ICU qua tin nhắn, rồi lập tức xin nghỉ làm đi thăm mẹ cô.

Hai vợ chồng hết sức ngạc nhiên, chỉ trong một giờ sau khi cúp máy, Nancy đã có mặt ở bệnh viện. Hai ông bà cứ lo sợ phiền hai đứa con, cứ sợ bệnh tình và sức khoẻ của hai người sẽ ảnh hưởng đến cuộc sống các con, và quan trọng nhất cứ ngỡ hai đứa con sẽ ít quan tâm.

Về phía Nancy, không hiểu sao khi nghe tiếng máy đo oxy kêu bíp bíp chói tai, cô chợt thấy lo lắng vô cùng. Cô nhận ra bấy lâu nay mình thật vô tâm, không theo dõi kỹ ba mẹ. Nancy cứ ngỡ ba mẹ mình luôn khoẻ mạnh. Cô không ngờ bây giờ bà Nam bị té gãy xương phải mổ, giờ đang nằm ICU.

Vừa vào đến ICU, Nancy đã thấy bà Nam nằm giữa phòng, chân và đùi quấn băng trắng, xung quanh là máy móc, dây nhợ truyền nước biển, thuốc trụ sinh và thuốc giảm đau. Cô chạy vội đến bên giường, nắm tay bà Nam, bật khóc vì lo lắng.

“Mẹ có sao không? Sao ba mẹ không gọi con?”.

Bà Nam cũng rơi lệ. Bà không ngờ con gái thương bà quá, bỏ hết mọi thứ để chạy vào thăm bà.

“Mẹ sợ phiền tụi con. Ba mày thì điếc, mẹ thì bị té gãy xương, sợ phiền con cái tụi mày”.
“Đâu có phiền gì đâu mẹ”.

Ông Tư thấy con gái như vậy cũng mủi lòng. Bấy lâu nay ông cứ ghĩ con cái chắc đã quên mình.

Một lát sau, Andy cũng đến khoa ICU. Anh cũng vội xin về sớm để vào bệnh viện thăm mẹ. Tối đó, chồng Nancy dẫn hai cháu vào thăm bà Nam. Có người nhà vào thăm, bà Nam thấy khoẻ hẳn ra. Bà cảm giác chiếc xương đùi gãy đang liền nhanh lại vì có tình thương của con cháu xung quanh.

“Bác sĩ Melissa không báo con biết là mẹ đang nằm ICU à?”. Bà Nam chợt hỏi.
“Dạ không, bác sĩ chỉ hỏi con về mẹ và việc uống thuốc”.
“À con hiểu rồi. Có phải ba mẹ không cho phép bác sĩ Melissa báo tin cho con biết mẹ bị gãy xương đang ở bệnh viện?”.

Bà Nam mỉm cười gật đầu. Bà thấy quý bác sĩ Melissa hơn vì vẫn giữ chữ tín là bảo mật thông tin sức khoẻ của bệnh nhân, mà vẫn đủ tinh tế để gợi ý cô con gái gọi điện trực tiếp cho bà Nam. Bằng cách này, chính cô con gái sẽ tự biết là bà Nam đang ở ICU.

Hai tuần sau, bà Nam xuất viện về nhà, đến khám theo dõi với bác sĩ gia đình. Bà vẫn phải đi bằng nạng, nhưng cơn đau đã thuyên giảm. Lần này, Nancy đi chung với bà Nam và ông Tư để gặp bác sĩ Mellisa Mai.

“Cảm ơn bác sĩ nhiều, cô thật tốt quá”. Bà Nam mở lời khi vừa gặp Melissa.
“Cảm ơn bác sĩ”. Nancy nói thêm vào.
“Không có gì bác à”. Bác sĩ Melissa vừa nói, vừa nắm tay bác Nam.

Sau khi thăm khám và hướng dẫn các bước kế tiếp để phục hồi gãy xương do té ngã, bác sĩ Melissa nói: “Thưa bác gái, nhân tiện có cô Nancy và bác trai ở đây, con muốn bàn với bác trai về bệnh lãng tai”.

“Bác sĩ cứ nói”. Bà Nam nói, nhìn ông Tư gật gù.
“Lãng tai về lâu dài nếu không chữa sẽ làm người lớn tuổi cáu gắt, khó chịu, dẫn đến trầm cảm”.

Bà Nam và Nancy gật đầu đồng ý ngay vì chính bà cũng thấy tính tình ông Tư thay đổi nhiều từ lúc bị lãng tai.

“Con có nói chuyện với bác sĩ chuyên khoa tai mũi họng và sẽ sắp xếp một buổi đo thính lực cho bác trai. Bác sĩ tai mũi họng cho biết là hiện giờ có một loại máy trợ thính đời mới, kích cỡ nhỏ, có thể nằm gọn trong lỗ tai, sẽ không cấn và không ồn ào như chiếc máy cũ của bác trai”.

“Thiệt hả bác sĩ?”. Bà Nam reo lên, Nancy thấy vui hẳn ra.
“Ông sắp hết bị điếc rồi!”. Bà Nam quay qua nói vào tai ông Tư, vẫn la to như mọi khi.

Hai tuần sau, ông Tư được đo lại thính lực và đeo máy trợ thính mới. Lần này ông quyết tâm sẽ đeo dù ban đầu có hơi khó chịu. Ông Tư nhận ra việc la hét trong lúc nói chuyện với con cháu khiến mối quan hệ xấu đi.

Sau chuyện bà Nam té gãy xương vào ICU, ông nhận ra hai đứa con vẫn rất yêu thương hai ông bà. Chỉ có điều cuộc sống bận rộn nên hai đứa ít khi có cơ hội thể hiện.

Có máy trợ thính mới, ông Tư ngồi kể cho cháu ngoại Tiffany nghe:
“Con mèo đen của ông ngoại, nó vẫn ở đây nè con”.

Tiffany cười tươi, chạy vội ra sau nhà tìm con mèo đen. Nhìn Tiffany và ông Tư như vậy, Nancy thấy lòng mình thanh thản.

Sáng hôm sau, cô gọi lại cho bác sĩ Melissa.

“Tôi thật sự cảm ơn bác sĩ. Ba mẹ tôi giờ quấn quýt hai cháu lắm”. Chiếc máy trợ thính mới không làm ba tôi thấy khó chịu. Chúng tôi cũng biết ba mẹ bây giờ già yếu hơn xưa nên đều phân công nhau chăm sóc”.

“Dạ, đâu có gì đâu cô Nancy”. Melissa từ tốn trả lời.
“Tiện đây bác sĩ cho tôi hỏi, chắc mẹ bác sĩ phải hạnh phúc lắm vì có con gái biết cách chăm sóc, nói chuyện với người lớn tuổi như vậy?”. Nancy hỏi.

Melissa ngập ngừng trong giây lát, chợt nhớ đến mẹ mình ở San Diego.
“Dạ, cảm ơn cô”.

Cúp máy, Melisa liền gọi điện hỏi thăm mẹ cô.

“Ủa con gọi cho má có chuyện gì hả? Giờ này con đang đi làm mà”. Bà Sáu, má của Melissa ngạc nhiên khi thấy con gái gọi sớm hơn mọi hôm. Thường thì sau năm giờ chiều tan làm, Mellisa mới gọi điện tỉ tê với bà cả buổi.

“Dạ không, con gọi nhắc má là hôm nay con coi bản tin thời tiết thấy chỗ má sắp có mưa, má ra vườn cẩn thận, coi chừng bị té”.
“Má biết rồi, con nhớ ăn trưa nhé, đừng nhịn đói khám bệnh”.
“Dạ, có chuyện gì má cứ gọi con nhé. Má đừng sợ phiền nha”. Mellisa nói trước khi cúp máy.

Bà Sáu cúp máy mà thấy vui trong lòng, bà biết con gái luôn lo cho mình, mặc dù Melissa bây giờ đã trưởng thành và có gia đình riêng. Bà đeo bao tay, lấy cái nón rộng vành đội lên, mỉm cười cẩn thận bước ra sau vườn chăm sóc cây, phía trên mây đen đang kéo đến.

Trích sách "Chuyện ICU - Lá gan hạnh phúc" - Dr. Wynn Tran.

05/29/2026

Livestream chiều thứ Sáu 05/29/26
Xét nghiệm loãng xương là gì? CTX vs P1NP?

Tôi thích màu vàng của xoài vừa chín nắng, cái màu không lẫn vào đâu được trong tán lá xanh um tùm.Nhà tôi lúc ở Cái Dầy...
05/26/2026

Tôi thích màu vàng của xoài vừa chín nắng, cái màu không lẫn vào đâu được trong tán lá xanh um tùm.

Nhà tôi lúc ở Cái Dầy, Bạc Liêu có bốn cây xoài cổ thụ. Mỗi cây đều cao to, vươn cành lá che chắn cho căn nhà mái tôn bên dưới. Cây xoài cát gần cửa nhà có cành lá um tùm nhất, che gần hết một nửa mái tôn phía trước. Buổi trưa học về, tôi trèo lên cây xoài, nhón người bước nhẹ lên mái tôn, nằm gác tay lơ đãng nhìn trời xanh qua kẽ lá.

Mùa xoài chín, từng chùm trái to bự nặng trĩu cạ vào mái tôn theo từng cơn gió. Ban đêm, cứ có gió mạnh thổi qua là xoài rụng lộp độp trên mái nhà, lăn tròn mấy vòng rồi rơi xuống sân.

Trái xoài vừa chín nắng thì dần chuyển màu, từ xanh lá cây có chút vàng nhẹ, sau đó chuyển sang vàng rám nắng, có khi vàng ửng hồng như má cô gái tuổi trăng tròn. Dù bên ngoài trái xoài chỉ là màu xanh điểm chút vàng, nhưng bên trong thịt xoài đã chín ươm thơm phức.

Thuở ấy, xoài nhà tôi chín nhiều đến nỗi tôi ăn hoài không hết. Bởi vậy tôi hay nằm gác chân trên mái nhà ăn xoài theo kiểu “đại gia”, tôi đưa trái xoài chín nắng lên cắn chỗ đầu cuống, lột vỏ, ngoạm vào phần thịt hai bên hông dày cơm rồi quăng bỏ phần còn lại của trái. Tôi đã từng ăn xoài phí phạm như vậy đó nên sau này qua định cư ở Michigan thèm xoài chín cây quá trời mà lại không có để ăn.

Dọn về California ở, tôi trồng nhiều cây xoài trong vườn. Tôi cố tìm Xoài Thái, Xoài Mễ, và cả Xoài Cát của Việt Nam loại cao to để trồng. Tôi cũng cố tình trồng mấy gốc xoài ở những góc khác nhau trong vườn như nhà tôi khi xưa.

Sáng nay nhìn từng chùm xoài chín cây, tôi vui mừng hái trái vào, cẩn thận cắt hai miếng thịt hai bên hột trái xoài tròn tròn. Theo thói quen, tôi đưa miếng xoài lên mũi, hít hít vào cho hết mùi thơm xoài vừa chín tới, cắn một phát và tận hưởng vị ngọt lịm, thanh vàng.

Tôi tự hỏi không biết khi nào mấy cây xoài trong vườn mới thành cổ thụ như cây xoài hồi xưa của nhà tôi để được thêm một lần nữa trở về ngày đó, ăn xoài theo kiểu “đại gia”

Trích Ngắn 2025 - Dr. Wynn Tran.

Quý vị nếu muốn tìm đọc có thể hỏi tại các nhà sách offline ở Fahasa, Phương Nam trên toàn quốc hoặc đặt online qua Tiki/Amazon

05/22/2026

Livestream thứ Sáu 05/22/26: Giật mình thức dậy nửa đêm?

Magnesium: Nếu phải dùng bổ sung thì nên dùng loại nào?====Magiê (Magnesium) là một khoáng chất quan trọng cho nhiều chứ...
05/21/2026

Magnesium: Nếu phải dùng bổ sung thì nên dùng loại nào?
====

Magiê (Magnesium) là một khoáng chất quan trọng cho nhiều chức năng sinh lý trong cơ thể chúng ta, gồm chuyển hóa năng lượng, bảo trì chức năng cơ và thần kinh, xây dựng xương và chống viêm. Magiê có thể được cung cấp từ nhiều nguồn thực phẩm như các loại hạt, ngũ cốc nguyên hạt, rau xanh, đậu và sữa.

Với một chế độ dinh dưỡng uống cân bằng, hầu hết quý vị
sẽ không cần dùng bổ sung magiê. Các tốt nhất để có Magie vẫn là từ thức ăn tự nhiên, qua các loại nguồn thực phẩm có nhiều Magie.

Nếu cần phải uống bổ sung, quý vị cần tuân theo chỉ định
của BS, đặc biệt đối với những người có nguy cơ cao như người
bị suy thận, bệnh tim mạch, và rối loạn tiêu hóa.

# Triệu chứng khi thiếu Magie

Các triệu chứng thường không rõ ràng như mệt mỏi, vọp bẻ (chuột rút), tim đập loạn nhịp, tê tê ngón tay ngón chân. Lưu ý là thiếu các thiếu khoáng chất khác như thiếu Canxi hay thiếu máu vẫn có thể có những triệu chứng như trên. Quý vị không nên tự ý chẩn đoán mình thiếu Magie mà tự ý mua thêm Magie uống bổ sung vào vì uống quá nhiều Magie có thể dẫn đến ngộ độc nguy hiểm.

Xét nghiệm máu (Magnesium serum level) để kiểm tra Magie có thể không chính xác vì chỉ có khoảng hơn 1% Magie tồn tại trong huyết tương máu (Serum). Phần lớn Magie trong cơ thể chúng ta lưu trữ trong xương và bên trong tế bào. Vì vậy, xét nghiệm máu chỉ số Magie chỉ là bước đầu trong việc tìm xem chúng ta có thiếu Magie.

Để xét nghiệm chính xác hơn, BS sẽ xét nghiệm Magie trong tế bào hồng huyết cầu (RBC) hay xét nghiệm tìm nồng độ tổng thể (Whole Magnesium Level) kết hợp trong tế bào máu và huyết tương.

Mức Magie trong máu bình thường ở khoảng 1.7 - 2.2 mg/dL (0.7 - 0.9 mmol/L).

# Thấp hay cao Magie đều có thể nguy hiểm đến tính mạng.

Thấp magie máu (hypomagnesemia) được xác định khi nồng độ magie trong máu dưới 1,7 mg/dL (0,7 mmol/L). Tình trạng này thường gặp ở bệnh nhân tiêu chảy mạn tính, suy dinh dưỡng, nghiện rượu, hoặc ở những người sử dụng thuốc lợi tiểu, một số thuốc kháng sinh, hay mắc bệnh lý thận làm tăng mất magie qua nước tiểu.

Các triệu chứng lâm sàng của hạ magie máu bao gồm yếu cơ, co giật cơ, chuột rút, mệt mỏi và buồn nôn. Trong những trường hợp nặng, bệnh nhân có thể xuất hiện rối loạn nhịp tim nguy hiểm, co giật toàn thân, thậm chí hôn mê, đe dọa tính mạng nếu không được điều trị kịp thời.

Ngược lại, tăng magie máu (hypermagnesemia) xảy ra khi nồng độ magie trong máu vượt quá 2,2 mg/dL (0,9 mmol/L).

Nguyên nhân thường gặp nhất là suy thận, khiến cơ thể không đào thải được magie dư thừa. Ngoài ra, tình trạng này còn có thể do sử dụng quá liều các chế phẩm bổ sung magie, bệnh Addison, hoặc trong một số trường hợp tiêu thụ quá nhiều thực phẩm hoặc thuốc chứa magie khi chức năng thận suy giảm.

Các triệu chứng của tăng magie máu bao gồm buồn nôn, nôn, hạ huyết áp, yếu cơ và rối loạn nhịp tim. Khi nồng độ magie tăng cao, bệnh nhân có thể rơi vào hôn mê và trong những trường hợp rất nặng có thể dẫn đến tử vong.

# Nguồn thực phẩm có nhiều Magiê.

Các loại hạt và quả hạch có thể có nhiều Magie. Hạt hạnh nhân cung cấp khoảng 80 mg magiê trong 28g, hạt điều chứa khoảng 82 mg Magiê trong 28g, trong khi hạt bí là nguồn rất giàu magiê với khoảng 150 mg trong 28g. Đây là những lựa chọn lý tưởng để quý vị bổ sung magiê thông qua bữa phụ hoặc rắc lên các món ăn salad.

Ngũ cốc nguyên hạt cũng là nguồn magiê quan trọng. Gạo lứt cung cấp khoảng 84 mg magiê trong một cốc nấu chín (195g), yến mạch chứa khoảng 60 mg magiê trong một cốc nấu chín (234 g), và quinoa đặc biệt giàu magiê với khoảng 118 mg trong một cốc nấu chín (185 g). Việc ưu tiên ngũ cốc nguyên hạt không chỉ giúp tăng lượng magiê mà còn bổ sung chất xơ và cải thiện chuyển hóa.

Các loại rau, đặc biệt là các loại rau lá đậm màu, cải bó xôi cung cấp khoảng 157 mg magiê trong một cốc nấu chín (180g), trong khi cải xoăn cung cấp khoảng 47 mg magiê trong một cốc nấu chín (130 g).

Những loại rau này nên được quý vị đưa vào bữa ăn hằng ngày để hỗ trợ sức khỏe tim mạch và thần kinh.

Các loại đậu cũng đóng góp đáng kể vào lượng magiê trong khẩu phần. Đậu đen chứa khoảng 120 mg magiê trong một cốc nấu chín (172 g), còn đậu lăng cung cấp khoảng 71 mg magiê trong một cốc nấu chín (198g), đồng thời là nguồn protein thực vật và chất xơ dồi dào.

Sữa và các sản phẩm từ sữa tuy không phải là nguồn magiê cao nhất nhưng vẫn đóng vai trò bổ trợ. Một cốc sữa cung cấp khoảng 24–27 mg magiê, trong khi sữa chua cung cấp khoảng 50 mg magiê mỗi cốc, đồng thời mang lại lợi ích cho xương và hệ vi sinh đường ruột. Việc kết hợp đa dạng các nhóm thực phẩm trên giúp đáp ứng nhu cầu magiê hằng ngày một cách tự nhiên.

# Chúng ta Cần Bao Nhiêu Magie mỗi ngày?

Magiê nên được bổ sung chủ yếu qua chế độ dinh dưỡng uống hàng ngày.

Lượng magiê khuyến nghị hàng ngày (RDA) của Viện Y học Hoa Kỳ (Institute of Medicine, IOM):

● Trẻ em 1-3 tuổi: 80 mg/ngày.
● Trẻ em 4-8 tuổi: 130 mg/ngày.
● Trẻ em 9-13 tuổi: 240 mg/ngày.
● Nam giới 14-18 tuổi: 410 mg/ngày.
● Nữ giới 14-18 tuổi: 360 mg/ngày.
● Nam giới 19-30 tuổi: 400 mg/ngày.
● Nữ giới 19-30 tuổi: 310 mg/ngày.
● Nam giới trên 31 tuổi: 420 mg/ngày.
● Nữ giới trên 31 tuổi: 320 mg/ngày.

# Dùng Magie bổ sung loại nào là tốt nhất?

Trong trường hợp cần phải uống bổ sung Magie, BS sẽ cho quý vị biết nên uống thêm. Hiện nay, có 7 loại Magie quý vị có thể uống bổ sung để tăng Magie trong cơ thể. Tuỳ vào cơ địa, các bệnh mạn tính, và tình trạng cá nhân mà quý vị có thể chọn loại phù hợp nhất cho mình. Uống bổ sung Magie có thể dưới dạng viên thuốc, viên con nhộng, bột, hay kẹo.

Quan trọng nhất là dạng nào và quý vị uống có thường xuyên hay không.

• Magnesium Citrate: Loại này dễ hấp thu nhưng có thể có tác dụng phụ tiêu chảy.
• Magnesium Glycinate: Loại này ít gây xót bao tử, có thể giúp ngủ ngon và giảm stress.
• Magnesium L-threonate: dạng này mới hơn, có thể vượt qua màng ngăn máu trên não (Blood brain barrier), có thể hỗ trợ trí nhớ và tâm trạng.
• Magnesium Malate hay Lactate: dễ hấp thụ và có thể giúp tăng năng lượng.
• Magnesium Oxide: Hấp thu kém nhưng có thể dùng để giúp táo bón
• Magnesium Sulfate: Thường có dưới dạng muối Epsom, giúp giảm đau cơ bắp
• Magnesium Taurate: Giúp hỗ trợ sức khỏe tim mạch và bệnh cao huyết áp.

Bs Wynn Tran, Los Angeles, Hoa Kỳ

Address

Rosemead, CA

Alerts

Be the first to know and let us send you an email when Dr. Wynn Tran posts news and promotions. Your email address will not be used for any other purpose, and you can unsubscribe at any time.

Contact The Business

Send a message to Dr. Wynn Tran:

Share