28/09/2023
VAI TRÒ CỦA ĐÔNG Y TRONG VIỆC NÂNG CAO SỨC KHỎE VÀ PHÒNG TRỊ CÁC BIẾN CHỨNG SAU ĐIỀU TRỊ UNG THƯ
Đặc điểm của bệnh ung thư (theo Tây y)
Ung thư là một bệnh của tế bào cho nên khắp nơi trên cơ thể đều có thể mắc bệnh ung thư. Về hình dạng, tế bào ung thư có hình dáng đặc biệt thường biến đổi, lớn hơn hoặc nhỏ hơn bình thường, nhân của tế bào ung thư thường lớn hơn và tối hơn.
Đặc biệt tế bào ung thư tăng sinh nhanh, phát triển vô tổ chức, xâm lấn và phá hoại các tổ chức xung quanh, làm ngưng trệ rối loạn chức năng sinh lý của các cơ quan tổ chức đó, khiến cơ thể suy kiệt và đi đến tử vong.
Các phương pháp chữa bệnh ung thư hiện nay:
- Phương pháp phẫu trị (phương pháp mổ)
- Phương pháp dùng tia phóng xạ (xạ trị)
- Phương pháp dùng các hóa chất (hóa trị)
- Các liệu pháp khác: Dùng nội tiết tố (hormone); các liệu pháp dùng Interféron; liệu pháp miễn dịch; liệu pháp nhắm trúng đích; liệu pháp cấy ghép tế bào gốc, phương pháp đông y học
Quan niệm của Đông y với bệnh ung thư
Danh từ UNG THƯ trong đông y thường chỉ các bệnh ung nhọt, ung là sưng nổi trên mặt da, đỏ đau hoặc có mũ thuộc dương chứng, thư là loại nhọt ăn sâu vào da thịt gây lở loét thuộc âm chứng.
Tuy nhiên ung thư trong đông y không chỉ dừng lại ở đó. Những thuật ngữ liên quan đến “ung thư” cũng đã được đề cập từ lâu trong các sách đông y xưa như “Thạch thư” (sách Linh Khu) mô tả như ung thư xương, “Thạch ung” (sách Chư bệnh nguyên hậu luận) mô tả tính chất cứng rắn có gốc liền với da như ung thư hạch, sau thời kỳ Kim Nguyên cho đến nay thường dùng chữ “Thũng Lựu” để chỉ các loại ung thư nói chung, riêng với loại ung thư ác tính thì dùng từ “NHAM” (đá núi) vì bờ của khối ung thư nham nhở và cứng như đá.
Hiện nay sách y của Trung Quốc thường dùng từ “THỦNG LỰU - 肿瘤” để chỉ các khối u nói chung, “NHAM CHỨNG - 癌症” để chỉ ung thư hay u ác tính có nguồn gốc biểu mô như nhũ nham (ung thư vú), phế nham (ung thư phổi), tử cung nham (ung thư tử cung) v.v và “NHỤC LỰU -肉瘤” để chỉ các khối u ác tính có nguồn gốc trung mô như lâm ba nhục lựu ( ung thư Hạch: Lymphosarcom), trưng hà chỉ những khối u ở bụng.v.v..
Đông y góp phần nâng cao sức khỏe, phòng trị biến chứng sau điều trị ung thư
Đối với những bệnh nhân ung thư sau điều trị thường có thể trạng suy kiệt do bệnh tật hoặc các biến chứng của các phương pháp điều trị như hóa trị, xạ trị.v.v…
Căn cứ vào biện chứng luận trị Đông y đưa ra các phép trị phù hợp để giúp hỗ trợ nâng cao sức khỏe, phòng và giải quyết các biến chứng sau điều trị ung thư.
Ví dụ dùng hóa trị thì bạch cầu sẽ giảm, đau đầu, mệt mỏi, mồm khô… là do khí âm hư cần bổ khí dưỡng âm; nôn, buồn nôn, ăn kém… là do tỳ hư vị khí thượng nghịch cần kiện tỳ hòa vị. Hoặc tại chỗ sưng nóng đỏ đau là do huyết ứ nhiệt độc tích tụ nên dùng hoạt huyết tán kết thanh nhiệt tiêu độc hoặc tiêu phù giải độc, hoạt huyết chỉ thống.
Trường hợp xạ trị gây nổi ban đỏ tại chỗ, đau, mồm họng khô là do nhiệt độc làm tổn thương tân dịch, cần thanh nhiệt giải độc tư âm. Xạ trị gây sốt ho, khó thở là do táo nhiệt thương phế nên cần thanh nhiệt nhuận táo….
Gần đây các học giả Trung Quốc phát hiện thuốc hoạt huyết hóa ứ có tác dụng cải thiện tuần hoàn, tăng lưu lượng máu vùng có ung thư làm tăng tác dụng diệt tế bào ung thư của xạ trị.
Bệnh ung thư phát triển nhanh chóng làm cho cơ thể người bệnh suy nhược, thiếu máu. Trong thời gian qua đông y dùng các phương thuốc bổ khí huyết, bổ âm sinh tân ,… nhằm nâng cao sức đề kháng của cơ thể, phục hồi sức khỏe rất hiệu quả cho người bệnh ung thư sau điều trị.
Phạm Văn Long - Bác sĩ chuyên khoa I - Chủ tịch Hội Đông y - Nguyên giám đốc bệnh viện Y Dược Cổ Truyền tỉnh Đồng nai.
