16/07/2026
Chánh niệm là sự biết rõ những gì đang diễn ra trong giây phút hiện tại, với tâm tỉnh thức, không chạy theo quá khứ, không lo lắng về tương lai và không vội phán xét.
Nói một cách đơn giản:
* Khi đang ăn, biết mình đang ăn.
* Khi đang đi, biết mình đang đi.
* Khi đang vui, biết mình đang vui.
* Khi đang giận, biết mình đang giận, thay vì để cơn giận cuốn mình đi.
Chánh niệm không phải là cố gắng ngăn suy nghĩ xuất hiện, mà là nhận ra suy nghĩ đang khởi lên rồi để nó trôi qua, không bám chấp.
Trong Phật giáo, chánh niệm (Sammā Sati) là một trong Bát Chánh Đạo, giúp con người thấy rõ thân, thọ, tâm và pháp đúng như bản chất của chúng. Khi có chánh niệm, trí tuệ dần phát sinh, từ đó giảm tham, sân, si.
Một ví dụ rất đời thường:
Có người nói một câu làm bạn khó chịu.
* Không có chánh niệm: bạn phản ứng ngay, nổi nóng, rồi hối hận.
* Có chánh niệm: bạn nhận ra “À, tâm mình đang sân.” Chỉ cần nhận biết như vậy, cơn giận đã bớt sức mạnh và bạn có thể lựa chọn cách ứng xử phù hợp hơn.
Có một câu rất hay để ghi nhớ:
“Chánh niệm là ánh sáng soi vào hiện tại. Khi có ánh sáng của sự tỉnh thức, vô minh không còn chỗ để ẩn nấp.”
Lê Thị Mỹ Hòa Hồng Bảo Trang
