03/05/2024
👉 Can (Gan) là cơ quan rất quan trọng giúp cơ thể chuyển hóa, điều hòa chất dinh dưỡng đi nuôi cơ thể. Ngoài ra, gan còn có vai trò lọc bỏ các chất độc hại ra khỏi cơ thể, bảo đảm cho hoạt động bình thường của các cơ quan khác. Vai trò cụ thể của tạng can theo học thuyết tạng tượng như sau:
- Can tàng huyết: Có nghĩa là can đóng vai trò tàng trữ huyết, điều chuyển máu đến các cơ quan, các tế bào trong cơ thể, giúp cơ thể hoạt động khỏe mạnh. Trong thời gian cơ thể nghỉ ngơi, huyết sẽ được dồn về gan. Trong trường hợp huyết không được dồn về gan sẽ dẫn đến các triệu chứng như bồn chồn, lo lắng, mất ngủ... Ở người có chức năng can tàng huyết không hoạt động tốt cũng sẽ làm cho cơ thể xanh xao, gầy gò, mệt mỏi, đắng miệng...
- Can chủ cân (gân, cơ, khớp): Can huyết đầy đủ thì cơ, cân hoạt động linh hoạt bình thường nhu nhuận. Can hoạt động kém làm cho cân cơ bất hoạt, các chi co duỗi khó khăn hơn. Tình trạng này nếu xảy ra kéo dài ở trẻ em sẽ dẫn đến ảnh ưởng như chậm đi, chậm nói, teo cơ...
- Can chủ sơ tiết: chỉ vai trò chức năng của gan trong chuyển hóa đường, đạm, mỡ và các muối men, muối mật, cùng với chức năng khử độc, thải độc qua gan. Chức năng này của gan hoạt động tốt sẽ giúp thanh lọc và cân bằng các thành phần chất lượng máu cho cơ thể; ngược lại ở người có chức năng này kém sẽ dẫn đến các triệu chứng như rối loạn tiêu hóa, ăn uống không tiêu, chướng bụng, vàng da, rối loạn kinh nguyệt, đau đầu, chóng mặt... Các chỉ số như men gan, mỡ máu, đường máu bất ổn định. Đồng thời xuất hiện một số bệnh lý có liên quan đến tạng can như nóng trong người, vàng da, khó tiêu, đầy bụng, đau tức sườn ngực...
- Can khai khiếu ra mắt: Mắt là một cơ quan được phản ánh biểu hiện ra bên ngoài của can. Vì vậy, can hoạt động tốt thì mắt sáng, niêm mạc mắt bình thường. Bệnh của gan thường biểu hiện ra làm cho vàng mắt, đỏ mắt, khô mắt, quáng gà...