27/05/2026
**ĐỪNG VỘI KẾT LUẬN “SUY THẬN DO ĐÁI THÁO ĐƯỜNG”**
Ở bệnh nhân đái tháo đường, khi creatinin tăng hoặc eGFR giảm, cần nghĩ ngay đến **3 khả năng**:
**1. Tổn thương thận cấp – AKI**
Chức năng thận xấu đi nhanh, thường trong vài giờ đến vài ngày.
**2. Bệnh thận mạn – CKD / bệnh thận do đái tháo đường**
Tổn thương thận kéo dài **từ 3 tháng trở lên**.
**3. AKI trên nền CKD**
Đây là tình huống rất thường gặp ở người đái tháo đường lâu năm.
---
# # # Phân biệt nhanh AKI và CKD ở bệnh nhân đái tháo đường
**AKI thường gợi ý khi:**
Creatinin tăng nhanh so với trước đó.
eGFR giảm đột ngột.
Có thể tiểu ít, vô niệu hoặc lượng nước tiểu giảm rõ.
Có yếu tố khởi phát gần đây như: sốt, nhiễm trùng, tiêu chảy, nôn ói, ăn uống kém, mất nước, dùng NSAID, thuốc độc thận, chụp cản quang hoặc tắc nghẽn đường tiểu.
**CKD / bệnh thận mạn do đái tháo đường thường gợi ý khi:**
Bất thường thận kéo dài ≥ 3 tháng.
eGFR giảm từ từ theo thời gian.
Albumin niệu/protein niệu dai dẳng.
Có tiền sử đái tháo đường lâu năm, tăng huyết áp, bệnh võng mạc đái tháo đường.
Có thể kèm thiếu máu mạn hoặc rối loạn canxi – phospho – PTH.
---
# # # Checklist cần làm khi gặp bệnh nhân ĐTĐ có suy giảm chức năng thận
So sánh creatinin hiện tại với kết quả cũ.
Hỏi kỹ trong 1–2 tuần gần đây: sốt, tiêu chảy, nôn, nhiễm trùng, ăn uống kém, dùng thuốc giảm đau, chụp cản quang.
Đánh giá lượng nước tiểu 24 giờ.
Làm xét nghiệm: creatinin, ure, điện giải, kali, bicarbonate, đường máu, HbA1c, tổng phân tích nước tiểu, ACR/protein niệu.
Siêu âm thận – tiết niệu để đánh giá kích thước thận, ứ nước, tồn lưu bàng quang.
Rà soát thuốc đang dùng: thuốc giảm đau, lợi tiểu, thuốc huyết áp, thuốc đái tháo đường.
---
# # # Mấu chốt thực hành
Ở bệnh nhân đái tháo đường, **không nên quy mọi trường hợp suy thận là “bệnh thận do đái tháo đường”**.
Nếu creatinin tăng nhanh, có yếu tố khởi phát, tiểu ít hoặc rối loạn điện giải → hãy nghĩ đến **AKI hoặc AKI trên nền CKD** và xử trí sớm nguyên nhân.
Phát hiện đúng bản chất tổn thương thận giúp tránh bỏ sót tình huống cấp tính, giảm nguy cơ biến chứng và bảo vệ chức năng thận cho người bệnh.
**Lưu ý:** Nội dung mang tính tham khảo chuyên môn, không thay thế cho thăm khám và chỉ định điều trị của bác sĩ.