30/07/2026
BÁO CÁO CHẨN ĐOÁN CHUYÊN SÂU DỰA TRÊN HÌNH ẢNH CBCT TẠI NHA KHOA DR. LÂM
Lý do thăm khám: Bệnh nhân đến với Nha khoa Dr. Lâm trong tình trạng có khối sưng vùng hàm dưới bên trái, cùng với triệu chứng đau nhức 03 ngày nay.
Tiền sử nha khoa:
Bệnh nhân từng điều trị nội nha R36 tại cơ sở khác cách đây khoảng 7 năm.
1. Thăm khám lâm sàng:
- Bệnh nhân có khối sưng lớn vùng góc hàm và cành lên hàm dưới bên phải, khối sưng lớn, sờ vào khối sưng có dấu hiệu ping-pong.
- R36 có miếng trám lớn.
- R38 không thấy trên cung hàm.
2. Cận lâm sàng:
Qua hình ảnh CBCT ghi nhận răng 36 đã được điều trị nội nha trước đó. Tuy nhiên, điều trị nội nha chưa đạt yêu cầu, nghi ngờ tồn lưu nhiễm khuẩn trong hệ thống ống tủy. Vùng quanh chóp xuất hiện hình ảnh tiêu xương giảm đậm độ, phù hợp với tình trạng viêm quanh chóp mạn tính sau điều trị nội nha thất bại.
- Đánh giá R38 và tổn thương vùng góc hàm trái:
Hình ảnh CBCT cho thấy R38 mọc ngầm lệch gần, thân răng tỳ vào mặt xa R37 và không có khả năng mọc chức năng.
Đáng chú ý, quanh R38 xuất hiện tổn thương dạng nang kích thước lớn, giới hạn tương đối rõ, lan rộng vùng góc hàm và cành lên xương hàm dưới.
Tổn thương đã gây:
* Tiêu xương lan rộng quanh R38.
* Phá hủy hoàn toàn bản xương vỏ mặt ngoài (buccal cortical plate), tạo nên khuyết hổng xương lớn.
* Làm mỏng đáng kể phần xương còn lại, làm giảm độ vững chắc của xương hàm dưới và làm tăng nguy cơ gãy xương bệnh lý nếu có chấn thương hoặc trong quá trình phẫu thuật.
* R38 nằm trong lòng tổn thương và có liên quan mật thiết với nang.
⸻
Chẩn đoán
* R36
- Điều trị nội nha không đạt yêu cầu.
- Viêm quanh chóp mạn tính sau điều trị nội nha thất bại.
* R38
- Răng khôn hàm dưới mọc ngầm lệch gần.
- Tổn thương dạng nang kích thước lớn vùng R38, gây phá hủy hoàn toàn bản xương mặt ngoài và tiêu xương lan rộng.
- Nghi nang thân răng; cần chẩn đoán phân biệt với OKC và ameloblastoma.
Trên hình ảnh hiện tại, tổn thương nghi nhiều đến nang thân răng (Dentigerous cyst). Tuy nhiên, về mặt chuyên môn cần chẩn đoán phân biệt với:
* U nang sừng do răng (Odontogenic Keratocyst - OKC).
* Ameloblastoma thể nang.
* Các tổn thương tạo nang khác của xương hàm.
Chẩn đoán xác định chỉ có thể được đưa ra sau khi phẫu thuật và có kết quả giải phẫu bệnh.
⸻
Kế hoạch điều trị đề xuất
1. Điều trị nội nha lại R36.
2. Phẫu thuật lấy toàn bộ tổn thương dạng nang kết hợp nhổ R38.
3. Gửi toàn bộ bệnh phẩm làm giải phẫu bệnh để xác định chẩn đoán.
4. Theo dõi quá trình tái tạo xương sau phẫu thuật bằng phim X-quang hoặc CBCT định kỳ.
⸻
Tư vấn dành cho bệnh nhân
Trường hợp này cho thấy việc lựa chọn cơ sở điều trị ban đầu có ý nghĩa rất quan trọng đối với kết quả lâu dài.
R36 đã được điều trị nội nha trước đây nhưng không đạt yêu cầu, khiến tình trạng nhiễm khuẩn vẫn tồn tại và kéo dài. Điều này có thể làm bệnh tiến triển âm thầm, gây tiêu xương quanh chóp, tăng mức độ phức tạp của điều trị và ảnh hưởng đến tiên lượng giữ răng.
Bên cạnh đó, tổn thương dạng nang vùng R38 đã phát triển đến mức phá hủy đáng kể cấu trúc xương hàm. Những trường hợp như vậy đòi hỏi phải được đánh giá bằng CBCT, lập kế hoạch điều trị chi tiết và thực hiện bởi bác sĩ có kinh nghiệm về nội nha và phẫu thuật răng hàm mặt nhằm hạn chế tối đa các biến chứng như tổn thương thần kinh, gãy xương hàm hoặc tái phát tổn thương.
Lời khuyên: Khi điều trị các bệnh lý phức tạp như điều trị tủy, răng khôn mọc ngầm hoặc tổn thương xương hàm, người bệnh nên lựa chọn cơ sở nha khoa hoặc bệnh viện có đầy đủ trang thiết bị chẩn đoán hiện đại (đặc biệt là CBCT), quy trình điều trị chuẩn và đội ngũ bác sĩ được đào tạo chuyên sâu. Việc điều trị đúng ngay từ đầu không chỉ giúp tăng tỷ lệ thành công mà còn hạn chế phải can thiệp nhiều lần, giảm chi phí và bảo tồn tối đa răng cũng như cấu trúc xương hàm.
