01/04/2023
PHẪU THUẬT CHỈNH GÙ CỘT SỐNG THẮT LƯNG DO THOÁI HÓA
Gù cột sống thắt lưng do thoái hóa là bệnh lí tương đối thường gặp và là hệ quả lâu dài do quá trình thoái hóa cột sống mà bệnh nhân không đi điều trị phẫu thuật sớm. Ở người khỏe mạnh, cột sống thắt lưng có độ ưỡn trong biên độ từ 30 º - 50º với đỉnh ưỡn tại đĩa đệm L4-5. Khi tất cả các đĩa đệm vùng thắt lưng thoái hóa đều nhau và nặng dần theo nhiều năm kết hợp với một số yếu tố thoái hóa khác trong đó có loãng xương. Điều này dẫn đến giảm khả năng duy trì độ vững, độ cân bằng ổn định của toàn bộ cấu trúc cột sống trên trục dọc. Trên lâm sàng, trục thân người của BN gù CSTL do thoái hóa sẽ ra sau xương cùng, thân người ngửa ra sau, rối loạn dáng di và giảm vận động cột sống nhiều kèm theo đau lưng mạn tính có tính cơ học.
Phẫu thuật chỉnh trục cột sống, tái lập cân bằng cột sống trên trục dọc và cố định dài cột sống sẽ giúp người bệnh cải thiện rõ rệt triệu chứng đau thắt lưng và nâng cao chất lượng sống. Để nắn chỉnh biến dạng cột sống này thì cần phải cắt một phần xương của cột sống, trong đó có nhiều kĩ thuật khác nhau như cắt đĩa đệm, cắt mấu khớp, cắt chêm xương qua cuống, cắt 1 phần thân đốt, cắt toàn bộ thân đốt sống.
Chúng tôi xin minh họa một trường hợp bệnh như mô tả trên được phẫu thuật thành công tại Khoa Chấn thương – Chỉnh hình Cột sống, Bệnh viện Trung ương Quân đội 108. Bệnh nhân nữ 58 tuổi, làm nghề bán hàng bị gù cột sống gần 5 năm, khi đi điều trị phẫu thuật thì khả năng đi lại rất hạn chế, đi bộ được gần 100 mét, đứng không được 5 phút. Trên phim Xquang toàn bộ cột sống, đỉnh gù cột sống thắt lưng ngang đĩa đệm L3-4, trượt L4 ra sau, cân bằng trục dọc âm tính (SVA -7 cm), góc gù vùng chuyển tiếp ngực - thắt lưng 43 º, góc ưỡn thắt lưng + 18 º. Bệnh nhân được phẫu thuật cố định cột sống qua cuống từ T10-S1 và cắt xương theo kĩ thuật SPO (Smith-Peterson osteotomy) từ mức L1-2 đến L4-5 kết hợp cắt mấu khớp ở các mức còn lại.
Sau phẫu thuật, BN có sự cải thiện rõ rệt cả về hình dáng bên ngoài và các chỉ số trên hình ảnh X-quang và sức khỏe cải thiện hơn, cao thêm 10 cm, đỡ đau lưng nhiều, đi đứng dễ dàng hơn. Cân bằng trục dọc về bình thường (SVA = 0 cm), góc chuyển tiếp ngực - thắt lưng - 5º, góc ưỡn thắt lưng 40 º. Hi vọng người bệnh có thể tiếp tục làm được công việc bán hàng như trước đây và tuân thủ tốt việc điều trị loãng xương.