03/09/2024
Gan là cơ quan nội tạng lớn, chiếm khoảng 2% trọng lượng cơ thể người lớn và khoảng 5% trọng lượng cơ thể trẻ em. Gan có chức năng tổng hợp các chất khi chúng ra ăn uống (đường, đạm, mỡ...) đồng thời đào thải chất độc.
Thực tế, mỡ luôn tồn tại trong gan nhưng dưới 5% trọng lượng của gan. Khi lượng mỡ nạp vào cơ thể nhiều và bị tích trữ lớn hơn 5% sẽ gây ra tình trạng gan nhiêm mỡ.
Các nguyên nhân gây ra bệnh gan nhiễm mỡ
- Béo phì: Nguy cơ bị bệnh gan nhiễm mỡ ở người béo phì cao gấp nhiều lần người bình thường do thường xuyên cung cấp chất béo vượt ngưỡng cơ thể hấp thu, gây ra hiện tượng tích tụ mỡ trong gan.
- Mỡ máu cao: Lipid trong máu đi qua gan quá nhiều thì hàm lượng cholesterol trong máu tăng cao, nếu vượt quá khả năng chuyển hoá của gan sẽ làm mỡ trong máu tồn đọng.
- Tiểu đường: Đường huyết cao sẽ tạo thành một lớp bao phủ khiến gan mất đi chức năng chuyển hoá cholesterol dẫn tới tình trạng tích tụ nhiều cholesterol gây ra gan nhiễm mỡ.
- Dùng thuốc kéo dài: Một số trường hợp do uống thuốc điều trị bệnh khác kéo dài, quá trình chuyển hóa thuốc ảnh hưởng đến chuyển hóa mỡ ở gan. Tuy nhiên, đây là nguyên nhân hiếm gặp.
Về điều trị có thể chia làm 2 nhóm:
- Nhóm gan nhiễm mỡ nhưng men gan bình thường: Phương pháp điều trị là điều chỉnh về lối sống, chưa cần dùng thuốc, thăm khám định kỳ mỗi 3-6 tháng.
- Nhóm gan nhiễm mỡ có viêm gan và tổn thương gan: Xác định nguyên nhân gây bệnh để điều trị nguyên nhân, kết hợp với điều chỉnh lối sống, ngăn chặn diễn biến xấu hơn.
Bệnh gan nhiễm mỡ hoàn toàn có thể điều trị bằng thuốc, không phải phẫu thuật nhưng khi ở mức độ nặng như ung thư gan, kế hoạch can thiệp sẽ xâm lấn hơn. Thậm chí, một số trường hợp phải tính toán đến ghép gan.
Dự phòng bệnh gan nhiễm mỡ
Nếu không mắc đái tháo đường, rối loạn mỡ máu, người dân hoàn toàn có thể phòng bệnh bằng việc cải thiện lối sống và sinh hoạt.
- Thể dục thể thao: Nên luyện tập thể dục thể thao mỗi ngày, ít nhất 30 phút/ngày và tối thiểu 3 lần/tuần, tốt nhất là 5 lần/tuần. Việc này giúp duy trì cân nặng ổn định và giảm lượng mỡ trong gan.
- Chế độ ăn: Cần tăng cường ăn nhiều rau quả xanh để bổ sung vitamin, đặc biệt là vitamin A và E. Rau quả giúp tăng cường chức năng, mát gan, tránh tích tụ thêm mỡ trong gan.
- Với đạm động vật, nên chọn ăn cá, thịt gà; hạn chế ăn nội tạng, thịt bò là các loại đạm động vật giàu cholesterol khiến tăng nguy cơ tích lũy mỡ và tạo gánh nặng cho gan.
- Hạn chế rượu bia vì ảnh hưởng đến gan và nhiều cơ quan khác của cơ thể. Nếu uống, nên uống mức độ vừa phải, từ từ, không uống nhiều trong thời gian ngắn. Người đã mắc gan nhiễm mỡ phải tuyệt đối bỏ rượu bia.
Ngoài ra, người dân nên duy trì thói quen khám sức khỏe định kỳ. Nếu xét nghiệm máu có men gan tăng, bác sĩ sẽ chỉ định thêm các siêu âm, xét nghiệm khác để phát hiện bệnh. Trong một số trường hợp, nếu nghi ngờ có xơ gan sẽ siêu âm thêm để xác định mức độ xơ gan trên bệnh nhân gan nhiễm mỡ.