11/09/2026
Đau rát cổ họng dai dẳng, người đàn ông 52 tuổi bàng hoàng khi nhận kết quả tổn thương tiền ung thư thực quản chỉ vì một thói quen tưởng như vô hại.
Cứ mỗi ngày ngồi ở phòng khám Trung tâm Tiêu hóa, nếu hỏi điều gì khiến Bác sĩ Hội trăn trở nhất, thì đó chính là những lúc cầm trên tay một kết quả không tốt… rồi nhìn vào ánh mắt lo âu của người bệnh. Và sáng hôm nay, Bác sĩ Hội lại vừa trải qua cảm giác trầm ngâm đó với một chú 52 tuổi.
Chú đến khám trong dáng vẻ rất bình dị, da dẻ hồng hào, ăn uống bình thường. Chú bảo chỉ có đúng một chuyện nhỏ là suốt hơn 4 tháng nay, cổ họng chú cứ vướng vướng, thi thoảng rát nhẹ và hay hắng giọng. Chú nói với cháu: "Tôi nghĩ mình chỉ bị viêm họng do thời tiết thôi bác sĩ ạ, nên tự ra tiệm thuốc mua mấy liều kháng sinh với kẹo ngậm. Uống vào thì đỡ vài hôm, hết thuốc đâu lại vào đấy..."
Đến khi Bác sĩ Hội hỏi kỹ hơn về thói quen hằng ngày, chú mới chia sẻ: "Nhiều năm nay, cứ sáng ra là tôi phải làm một ấm trà thật nóng, bốc khói nghi ngút uống mới đã cái họng. Tối thì hay ăn muộn rồi đi ngủ ngay. Thỉnh thoảng có ợ chua nhẹ nhưng nghĩ già rồi ai chẳng thế, nên tôi lờ đi..."
Nghe đến đó, trong lòng Bác sĩ Hội dấy lên sự lo lắng. Cháu chỉ định cho chú nội soi thực quản - dạ dày bằng công nghệ dải tần hẹp NBI để kiểm tra kỹ từng vị trí.
Giây phút ống soi đưa vào, nhìn lên màn hình... Bác sĩ Hội thực sự lặng người. Lớp niêm mạc thực quản của chú không còn màu hồng mịn màng vốn có, mà đã bị axit bào mòn kéo dài, cộng với sức nóng từ thói quen uống trà bốc khói hằng ngày làm cho tế bào bị tổn thương nghiêm trọng. Bề mặt đã xuất hiện vùng biến đổi bất thường – bệnh lý Thực quản Barrett, một dạng tổn thương tiền ung thư thực quản. Nếu tiếp tục chủ quan bỏ qua, nó hoàn toàn có thể tiến triển thành ung thư thực quản.
Nội soi xong, Bác sĩ Hội mời chú vào phòng. Cháu không đọc kết quả ngay mà giải thích chậm rãi để chú bớt hoảng hốt: "Chú ơi, rất may mắn là hôm nay chú đã đến khám kịp thời. Hiện tại chưa phải ung thư đâu, nhưng niêm mạc của chú đã có tổn thương tiền ung thư rồi. Từ hôm nay, hai chú cháu mình phải nghiêm túc điều trị, không được chủ quan nữa chú nhé!"
Chú nhìn Bác sĩ Hội, đắt giọng nghẹn lại: "Tổn thương tiền ung thư là sao hả Bác sĩ? Liệu có chữa được không... hay tôi sắp bị ung thư rồi?"
Cháu giải thích để chú dễ hình dung: "Chú tưởng tượng lớp niêm mạc thực quản giống như lớp vữa bảo vệ bức tường. Axit trào ngược và nước trà bốc khói hằng ngày giống như nước lẫn axit dội liên tục làm lớp vữa bị b**g tróc, mục rữa. Tế bào biến đổi nghĩa là phần bên trong bắt đầu suy yếu. Bức tường chưa bị sụp đổ (chưa thành ung thư), nhưng đã ở mức báo động rồi. Nếu bây giờ mình ngắt nguồn trào ngược, ngưng dội nước nóng và điều trị phục hồi lại lớp vữa bảo vệ thì niêm mạc hoàn toàn có thể khỏe mạnh trở lại."
Nghe xong, chú ngồi lặng đi rất lâu, gương mặt không giấu nổi sự hối hận và lo lắng. Những trường hợp như vậy Bác sĩ Hội đã gặp nhiều, nhưng lần nào cũng thấy tiếc cho người bệnh. Giá như cô bác anh chị chú ý đến những tín hiệu sớm của cơ thể hơn một chút...
Bác sĩ Hội trấn an chú ngay: "Chú đừng quá lo lắng, phát hiện ở giai đoạn này là mình đã nắm trọn cơ hội kiểm soát bệnh rồi. Nhưng tinh thần chú phải vững, vì căng thẳng lo âu lại càng làm dạ dày tiết nhiều axit hơn." Lúc ấy chú mới gật đầu đồng ý phối hợp điều trị.
Trước khi chú về, Bác sĩ Hội dặn dò chú rất kỹ 4 điều quan trọng:
1. Tuyệt đối không uống nước hay trà khi còn bốc khói: Kiên nhẫn đợi trà nguội bớt khoảng 5–10 phút (thử bằng môi thấy ấm dễ chịu, dưới 50°C) rồi mới uống. Tránh để nhiệt độ cao làm tổn thương niêm mạc hằng ngày.
2. Tuân thủ nghiêm ngặt phác đồ điều trị: Không tự ý ngưng thuốc khi thấy họng đỡ vướng, không tự mua thêm thuốc ngậm hay thuốc giảm đau ngoài tiệm.
3. Điều chỉnh giờ ăn và tư thế ngủ: Ăn tối trước khi đi ngủ ít nhất 3–4 tiếng. Khi nằm ngủ nên kê cao đầu từ 15–20cm để hạn chế axit trào ngược.
4. Tập thở và giữ tinh thần thoải mái: Dành 15 phút mỗi ngày tập hít thở sâu bằng bụng để hỗ trợ siết cơ vòng thực quản, giảm tình trạng dịch vị dội ngược.
Lời nhắn nhủ từ Bác sĩ Hội:
Điều nguy hiểm của bệnh lý tiêu hóa không nằm ở những cơn đau dữ dội, mà chính là những biểu hiện mạn tính mơ hồ như vướng cổ, hắng giọng, ợ chua nhẹ... Sự chủ quan rất dễ làm chúng ta bỏ lỡ "thời điểm vàng" để điều trị và phục hồi.
Nếu cô bác anh chị đọc đến đây, hãy để lại bình luận "đã đọc" để Bác sĩ Hội biết thông tin này đã đến được với mọi người.
Nếu cô bác anh chị hoặc người thân đang có thói quen uống đồ quá nóng hay gặp tình trạng trào ngược, vướng họng kéo dài, hãy để lại dấu (.) hoặc nhắn tin trực tiếp để Bác sĩ Hội hỗ trợ tư vấn nhé!
