18/05/2026
Ho sau nhiễm vi rút dai dẳng vì vấn đề lúc này thường không còn là “nhiễm khuẩn” nữa, mà là tình trạng niêm mạc đường thở bị tổn thương và hệ thần kinh cảm giác của phế quản trở nên quá nhạy cảm.
Sau một đợt cúm hay vi rút hô hấp, nhiều bệnh nhân hết sốt, xét nghiệm ổn nhưng vẫn ho hàng tuần đến hàng tháng. Lý do là:
• Lớp niêm mạc khí phế quản bị viêm phù nề kéo dài
• Lông chuyển quét đờm bị tổn thương nên họng luôn cảm giác vướng kích thích
• Thần kinh cảm giác vùng họng – khí quản bị “kích hoạt quá mức”, chỉ cần nói nhiều, hít gió lạnh hay nằm điều hoà cũng gây cơn ho
• Một số người còn kèm co thắt nhẹ phế quản hoặc trào ngược sau vi rút
Vì vậy:
• Kháng sinh hầu như không giúp gì nếu không có bội nhiễm thật sự
• Vitamin chỉ hỗ trợ cơ thể chung chung
• Thuốc giảm ho, long đờm nhiều khi chỉ cắt triệu chứng tạm thời mà không giải quyết được tình trạng viêm kích thích kéo dài của đường thở
Đây là lý do nhiều bệnh nhân uống rất nhiều thuốc nhưng vẫn:
• Ho khan từng cơn
• Ngứa họng
• Ho tăng về đêm
• Nói chuyện nhiều là ho
• Cảm giác “không nặng phổi nhưng cứ ho mãi”
Trong y học cổ truyền, tình trạng này thường thuộc nhóm:
• “Phế âm hao tổn”
• “Phong tà lưu luyến”
• “Đàm nhiệt lưu phế”
• Hoặc “phế khí bất tuyên”
Nên điều trị thường không chỉ là “cắt ho”, mà phải:
• Tuyên phế
• Giảm phản ứng viêm niêm mạc
• Phục hồi chức năng phế khí
• Làm dịu thần kinh kích thích đường thở
Đó cũng là lý do nhiều bệnh nhân ho hậu vi rút đáp ứng tốt với châm cứu, thuốc thanh phế, dưỡng âm hoặc các bài như Ma hạnh thạch cam thang gia giảm hơn là dùng kéo dài kháng sinh.
