![[THƯ VIỆN SỰ SỐNG | HÀNH TRÌNH TRI THỨC]HÀNH TRÌNH CHIA SẺ CUỐN SÁCH "HOÀNG ĐẾ NỘI KINH "✍️ Dịch & bình giải: Chơn Nguyê...](https://img4.healthandbeauty1.com/486/759/1770230974867595.jpg)
04/09/2026
[THƯ VIỆN SỰ SỐNG | HÀNH TRÌNH TRI THỨC]
HÀNH TRÌNH CHIA SẺ CUỐN SÁCH "HOÀNG ĐẾ NỘI KINH "
✍️ Dịch & bình giải: Chơn Nguyên
🎙️ Người chia sẻ cô Maria Trần Lan Anh
💻 Hình thức chia sẻ: Trực tiếp tại Học viện Sức Khỏe & Sự Sống LAT và Trực tuyến qua Zoom
🗓️ Thời gian chia sẻ: Sáng ngày 04/09/2026
Phần: Thiên/chương 2
Tiếp tục hành trình cùng đọc Hoàng Đế Nội Kinh, cô Trần Lan Anh nhấn mạnh rằng việc đọc sách không chỉ là đọc văn bản, mà quan trọng hơn là tìm hiểu, suy ngẫm và đối chiếu với chính đời sống của mình.
Cô tóm lược nội dung buổi chia sẻ ngày 3/9, “nếu mùa Xuân (link bài ở comment) là mùa phát sinh, đâm chồi, nảy lộc” và dẫn vào nội dung mùa Hạ - giai đoạn vạn vật trưởng thành, phát triển mạnh mẽ.
Cô Lan Anh đọc: “Hạ tam nguyệt, thử vị phồn tú, thiên địa khí giao, vạn vật hoa thiệt; dạ ngọa tảo khởi, vô yểm vu nhựt, sử chí vô nộ, sử hoa anh thành tú, sử khí đắc tiết, nhược sở ái tại ngoại. Thử Hạ khí chi ứng, dưỡng trưởng chi đạo dã.”
Ba tháng mùa Hạ gọi là phồn tú, khí trời đất giao nhau, vạn vật phát triển. Con người nên ngủ sớm, dậy sớm, không ngại ngày dài, giữ tinh thần không bực dọc, để khí được thông đạt và hướng ra bên ngoài. Đó là đạo dưỡng trưởng.
Cô Lan Anh cho rằng “phồn tú” thể hiện rất rõ quá trình từ sinh sang trưởng: mùa Xuân là lúc sự sống bắt đầu, mùa Hạ là lúc sự sống lớn lên, xanh tốt và phồn thịnh.
Đặc biệt, câu “thiên địa khí giao” - khí trời đất giao nhau (lúc sấm sét mưa rào) - cho thấy con người và vạn vật luôn sống trong mối quan hệ với tự nhiên. Mùa Hạ là thời điểm trời đất giao hòa mạnh mẽ, vạn vật sinh trưởng bên trong không gian được trời che, đất chở.
“Dạ ngọa tảo khởi, vô yểm vu nhựt” nhắc con người ngủ sớm, dậy sớm, không ngại ngày dài. Đây không chỉ là thay đổi giờ giấc mà còn là cách điều chỉnh nhịp sống thuận theo đặc điểm của mùa Hạ.
Câu “sử chí vô nộ” lại nhấn mạnh đến tinh thần: không để mình quá bực dọc, nóng nảy, uất ức. Mùa Hạ thuộc Hỏa, liên quan đến Tâm, vì vậy việc giữ trạng thái tinh thần cởi mở, hài hòa cũng rất quan trọng.
Đặc biệt, hình ảnh “nhược sở ái tại ngoại” - như có điều gì ái mộ ở bên ngoài - gợi một trạng thái tinh thần hướng ra ngoài, yêu thích tiếp xúc với không gian, ánh sáng, thiên nhiên và sự sống. Từ đó, chúng ta có thể dậy sớm, đi bộ, vận động nhẹ nhàng và hòa mình với tự nhiên.
MÙA THU - BẮT ĐẦU THU LIỄM
Sang mùa Thu, vạn vật từ trạng thái phát triển mạnh mẽ bắt đầu thu lại, lắng xuống. Sau khi đọc nguyên văn và chú giải nội dung về mùa Thu, cô Lan Anh cho biết: Mùa Thu là thời điểm khí trời bắt đầu co lại, khí ở mặt đất trở nên tỏ sáng. Con người nên ngủ sớm, dậy sớm, thức cùng với gà, giữ tinh thần yên ổn, thu liễm thần khí, không buông lung theo ngoại cảnh.
“Khái niệm quan trọng ở đây là “dưỡng thâu”: mùa Thu là lúc sinh lực vạn vật bắt đầu thu lại, vì vậy sinh hoạt của con người cũng cần thuận với khí thu liễm”.
“Dữ kê câu hưng” - thức một lượt với gà - nghĩa là gà thức thì mình thức, không phải đợi gà gáy rồi mới dậy. Hình ảnh con gà cũng được người xưa chú ý bởi sinh hoạt của nó khá nhạy với những biến đổi của tự nhiên.
Cô đặc biệt nhấn mạnh: “Thâu liễm thần khí… vô ngoại kỳ chí.” Tức là thu liễm thần khí, không để tinh thần buông lung theo ngoại cảnh. Khi tự nhiên chuyển từ phát triển hướng ra ngoài sang thu vào bên trong, con người cũng cần biết lắng xuống, giữ tâm ổn định hơn.
Mùa Thu gắn với Phế. Vì vậy, văn bản nói: “Sử Phế khí thanh.”
Làm cho khí Phổi được thanh khiết, mát mẻ. Nếu sống trái với quy luật mùa Thu, Phổi bị tổn hại, đến mùa Đông khả năng thu tàng cũng bị ảnh hưởng.
MÙA ĐÔNG - ĐẠO DƯỠNG TÀNG
Đến mùa Đông, quy luật chuyển sang “bế tàng”: “Đông tam ngoạt, thử vi bế tàng, thủy băng địa sách, vô nhiễu hồ dương…”
Ba tháng mùa Đông là thời kỳ chứa giấu, thu trữ. Nước đông đặc, đất nứt nẻ, vì vậy không nên nhiễu động khí dương. Con người nên ngủ sớm, dậy trễ, đợi ánh mặt trời, giữ tinh thần như ẩn như núp, tránh lạnh, gần ấm và giữ cho bì phu khít khao, không để khí bị tổn thương. Đó chính là “đạo dưỡng tàng”.
Mùa Đông, vạn vật thu hình, sức phát triển ở trên mặt đất đình lại, trong khi sinh lực được tồn trữ vào phần gốc, phần củ. Con người cũng cần thu giữ sinh lực, không để hao tán ra ngoài.
“Khứ hàn tựu ôn” nghĩa là tránh lạnh, đến chỗ ấm. Đây được xem là cách ứng xử phù hợp với mùa Đông. Mùa Đông thuộc Thủy, tạng tương ứng là Thận. Nếu sinh hoạt, ăn uống và tâm tư trái với trật tự tự nhiên thì Thận bị tổn thương. Khi đó, sang mùa Xuân, sức sinh phát có thể bị suy yếu, sinh ra bệnh teo, bệnh khuyết.
“Khuyết” được giải thích là trạng thái vít lại, co rút lại; giống như một ống cao su bị rút hết nước và hơi thì co dẹp xuống. Trong cơ thể, trạng thái này được mô tả bằng những triệu chứng lạnh buốt, tê dại ở đầu ngón rồi lan vào.
TỪ BỐN MÙA NHÌN LẠI NGŨ HÀNH
Cuối phần chia sẻ, cô Lan Anh đặt câu hỏi: Vì sao bốn mùa lại được ghép với ngũ hành và tạng phủ? Hệ thống tương sinh, tương khắc ấy có liên hệ thế nào với hiểu biết hiện đại?
Theo hệ thống được trình bày:
Xuân - Mộc - xanh - Gan
Hạ - Hỏa - đỏ - Tim
Thu - Kim - trắng - Phổi
Đông - Thủy - đen - Thận
Cuối mỗi mùa 18 ngày - Thổ - vàng - Tỳ
Cô cho rằng đây không phải sự ghép nối tùy tiện mà là kết quả của quá trình quan sát tự nhiên của người xưa.
Đáng chú ý hơn là hệ thống chéo trong châm cứu: có khi bệnh ở bên này lại sử dụng huyệt ở bên kia. Cô liên hệ điều này với hình thức tổ chức chéo của hệ thần kinh và đặt vấn đề để những người nghiên cứu thần kinh học, giải phẫu học tiếp tục khám phá.
Qua bốn mùa, có thể thấy một mạch tư tưởng xuyên suốt: Xuân - phát sinh; Hạ - trưởng thành; Thu - thu liễm; Đông - thu tàng.
Điều quan trọng không phải chỉ là thuộc những câu chữ cổ, mà là đọc để hiểu, hiểu để quan sát và từ quan sát từng bước ứng dụng vào đời sống.
✍️ Song Phương (lược ghi)
📷 Ảnh: Bộ sách “Hoàng Đế Nội Kinh - Chơn Nguyên dịch & bình giải”
🔗 Nguồn bài viết: https://www.facebook.com/share/p/1PZNJAhFCt/?mibextid=wwXIfr
THƯ VIỆN SỰ SỐNG | HỌC VIỆN SỨC KHỎE & SỰ SỐNG LAT
"Thấu hiểu nhân sinh - Người là sách Trời, lời là ánh sáng"
-------------------------------------------------
📍 36 Kim Mã, Ba Đình, Hà Nội
🌐 latacademy.com
☎️ Hotline: 1900 0201 | 081.223.2389
🌐Cùng theo dõi Page của thư viện sự sống tại: Thư viện Sự sống
