27/08/2026
ĐỪNG VỘI VÀNG TẨM LIỆM, THAY QUẦN ÁO khi người thân vừa tắt hơi ra đi. Việc đau đớn nhất là ngay lập tức trói buộc tay chân, cho vào quan, rồi đi thiêu hóa luôn.
Khi mà người thân chúng ta vừa tắt hơi, đừng vội vàng tẩm liệm, đừng vội vàng thay rửa quần áo làm gì. Nếu thực sự thương họ thì hãy ngồi đó niệm Phật. Mà muốn an toàn hơn nữa thì hãy nhờ cậy đến ban hộ niệm, những người hiểu biết về phương pháp niệm Phật hộ niệm. Họ đến đó hướng dẫn cho chúng ta, hướng dẫn cho gia đình chúng ta biết cách mà bảo vệ, giữ gìn.
Hiện nay cái việc đau đớn nhất mà chư vị biết nhất là sau khi trong gia đình mà có người thân vừa mới tắt hơi là ngay lập tức trói buộc chân tay, rồi thay rửa quần áo, một hai giờ đồng hồ đã vội vàng cho vào quan, đi thiêu hóa luôn, sau đó mới về làm tang. Đây là một sự thật vô cùng đau đớn nếu căn cứ trên lời Phật dạy. Thì đây chính là hại người ra đi đến mức đau đớn vô cùng, không thể kể được.
Chúng ta vừa được nghe đấy, con người chúng ta sinh ra gồm có tám thức: mắt, tai, mũi, miệng, thân là năm thức đầu, thức thứ sáu là ý thức, thức thứ bảy là mạt-na, thức thứ tám là a-lại-da. Thì cái thức này chính là cái mà vào thai mẹ đầu tiên để có được một cái sinh mạng. Khi sinh ra thì cái thức này là nhập thai mẹ đầu tiên và khi sinh ra, lớn lên thì tồn tại sinh trưởng, đầy đủ tám thức như vậy, chúng ta mới là một cái người bình thường. Thế sau đó đến lúc già, bệnh, chết thì cái thức này là cái thức ra sau cùng, gọi là a-lại-da thức. Nó gọi là tàng thức, thần thức, tâm thức, a-lại-da thức hay thế gian gọi là linh hồn. Thì khi một người tắt hơi, cái linh hồn này, cái thần thức này, cái tâm thức này chưa rời ngay.
🪷Trong kinh điển Phật có nói có ba trường hợp khi tắt hơi thì thần thức rời ngay, linh hồn rời ngay:
☘️Một là một người mà cực ác. Một người trong đời mà tạo nghiệp cực ác: bất hiếu, ngang tàng, làm vô vàng những điều sai trái. Khi họ vừa tắt hơi thì ngay lúc đó cái tâm thức họ đi thẳng vào cảnh giới địa ngục mà chịu khổ, thì không chờ thời gian.
☘️Trường hợp thứ hai là người cực thiện, có nghĩa người trong đời họ tạo, tu tạo phước lành, tích công lũy đức, thậm chí có những người được chúng ta tôn xưng Phật, Bồ Tát sống, ví dụ như vậy. Thì người cực thiện như vậy, họ giữ gìn năm giới, làm mười thiện, từ bi hỷ xả giúp đời thì sau khi vừa mới tắt hơi thì cái linh hồn, thần thức đó lập tức sinh lên những cảnh giới trời tương ứng để hưởng phước báu.
☘️Trường hợp thứ ba là những trường hợp mà người đồng tu niệm Phật chúng ta đã từng chứng kiến. Có những người trong đời họ vững vàng tín - nguyện - hạnh, quyết lòng niệm Phật cầu sinh Cực Lạc. Trước khi tắt hơi, họ nhìn thấy A Di Đà Phật đến phóng quang tiếp độ, họ vui vẻ mỉm cười, có những người vẫy tay chào mọi người và ra đi. Thì người đó không cần chờ thời gian nữa, họ vãng sinh trước khi tắt hơi.
🪷Đấy là ba trường hợp điển hình không chờ thời gian. Còn thông thường người thường chúng ta ấy, thì phải trải qua một thời gian như Phật và chư Tổ có khuyên là ít nhất ngày xưa ấy là 3 đến 8 giờ đồng hồ thì cái linh hồn mới rời khỏi cái thân xác này, vì do cái ý niệm chấp vào cái thân thể này là của mình. Cho nên khi tắt hơi rồi họ vẫn chưa nghĩ là họ chết. Cho nên trong cái việc khai thị hộ niệm quý vị biết cái câu quan trọng nhất là gì không?
Đối diện với một người đã vừa tắt hơi thì phải nhắc cho họ biết là họ đã thực sự chết rồi. Câu đầu tiên phải nhắc là thưa với hương linh: "Cụ, ông, bà thực sự đã chết rồi". Trong quá khứ có một trường hợp ấy, khi mà ban hộ niệm nhắc là: "Cụ đã xả bỏ báo thân". Thế nhưng mà cái người đó trong đời chưa nghe cái câu "xả bỏ báo thân" là gì, họ không biết là họ chết. Sau đó thì các cư sĩ trong ban hộ niệm có kinh nghiệm mới hướng dẫn, mới nhắc là bây giờ phải nhắc là họ xả bỏ báo thân nghĩa là đã chết rồi. Sau đó nghe cái câu đó bắt đầu họ mới niệm Phật, họ mới đi.
Cho nên quý vị biết là cái người thông thường thì sau khi tắt hơi họ chưa rời ngay. Cái linh hồn còn ở trong thân xác, họ còn cảm nhận thấy đau đớn, họ còn cảm nhận thấy sự thương cảm của người thân quyến thuộc dành cho họ. Nếu như lúc đó mà chúng ta vội vàng động chạm như lời khai thị Ấn Quang Đại Sư vừa nêu, là họ đau đớn vô cùng. Nếu chẳng may họ khởi lên một niệm sân giận, nếu sân giận nặng thì chiêu cảm thẳng vào cảnh giới địa ngục, nếu sân giận nhẹ thì chiêu cảm vào cảnh giới súc sinh. Ví dụ như vị vua A Kỳ Đạt chúng ta vừa nghe, đúng không ạ?
Ngài trong đời có phước báu rất lớn, làm thiện làm lành, ngài một vị vua mà. Nhưng mà khi người hầu cầm quạt đứng bên quạt chẳng may rơi vào mặt ngài, lúc đó ngài nổi giận và tắt hơi. Trong cái lúc tâm sân giận đó ngài đi vào cảnh giới làm con rắn lớn. May là ngài có phước cho nên gặp được một vị Tăng, một vị Sa-môn tu hành có đức hạnh biết được và khai thị nhắc nhở cho ngài, và ngài xả bỏ cái thân rắn ngài sinh lên cõi trời. Thế cho nên quý vị phải hiểu được cái điều này là Phật và chư Tổ thấy biết được và nói lại để răn nhắc chúng ta đừng phạm phải cái lỗi mà khiến cho người thân quyến thuộc chúng ta ngậm ngùi đi vào những cảnh khổ đau, thương tâm vô cùng. Phải hết sức cẩn thận.
Thế cho nên một người khi chăm sóc một người bệnh ấy, thì Ấn Quang Đại Sư có khai thị là gì? Quan trọng nhất là phải nhắc nhở, động viên, an ủi người bệnh phát tâm niệm Phật cầu sinh Cực Lạc. Lúc đó đừng có nói những cái chuyện đời nhiều, đừng có nói những cái chuyện bi lụy nhiều. Thế và khi họ tắt hơi thì đừng có động chạm, đừng có khóc lóc, đừng có tắm rửa thay quần áo vội. Hãy để đó niệm Phật ít nhất với thời đại bây giờ, thì ít nhất là 12 giờ đồng hồ mới an toàn. Hoặc là 14 giờ đồng hồ sau khi tắt hơi, lúc đó mới an toàn. An toàn để làm gì? Để thăm khám trên thân xem là cái hơi ấm, cái linh hồn, cái thần thức đã thực sự ra khỏi thân chưa.
Trong A-Tỳ-Đàm có một bài kệ là:
Đỉnh thánh, nhãn sinh thiên,
Nhân tâm, phúc ngã quỷ,
Bàng sinh tất cái ly,
Địa ngục cước bản xuất.
Có nghĩa là: Khi một người mà hơi ấm họ ra ở lòng bàn chân thì cảnh giới của họ tương lai là địa ngục.
Nếu hơi ấm ra ở đầu gối, cảnh giới tương lai họ là súc sinh.
Nếu hơi ấm ra ở nơi bụng thì cảnh giới tương lai họ là cõi quỷ.
Nếu như mà rơi vào ba trường hợp này thì toàn thân sẽ cứng đờ và sắc diện, có nghĩa sắc mặt nhìn sẽ rất sợ, rất xấu, rất thương.
Thế còn:
Nếu hơi ấm phát ra ở ngực thì người đó cảnh giới đời sau họ là người trở lại.
Nếu hơi ấm ở trán thì đời sau cảnh giới của họ là cõi trời.
Còn hơi ấm ra ở đỉnh đầu thì cảnh giới đời sau của họ là bậc Thánh, với người niệm Phật là vãng sinh Tây Phương Cực Lạc.
Với ba trường hợp hơi ấm ở ngực, hơi ấm ở trán và hơi ấm ở đỉnh đầu thì thông thường thân xác họ rất mềm mại, gương mặt tươi cười, thể hiện sự hoan hỷ vui vẻ.
Đây là chúng ta biết thế thì cái thời gian để thăm khám hơi ấm an toàn là phải 12 đến 14 giờ đồng hồ. Cái điều này tất cả chúng ta nên phải nghe, phải hiểu và phải tin tưởng. Đừng có vội vàng, đừng có làm đi trái đi lời Phật dạy rồi vô tình chúng ta đẩy người thân chúng ta vào những cảnh giới khổ đau, thương tâm vô cùng.
Cho nên mong quý vị hôm nay nghe được cái đoạn khai thị của Ấn Quang Đại Sư liên quan về vấn đề hộ niệm giúp cho một người lâm chung này, thì mong chư vị về cũng bắt đầu khởi sự nghiên cứu học tập cho thật kỹ về phương pháp hộ niệm để giúp cho nhau. Đặc biệt mỗi chúng ta phải là tấm gương. Từ hôm nay bắt đầu phải quyết tâm, hạ chí là đời này dốc sức niệm Phật cầu sinh Cực Lạc và thường nói cho người thân quyến thuộc chúng ta biết cái sự lợi hại khi mà một người ra đi nếu như không được niệm Phật hộ niệm thì sẽ đau đớn chừng nào.
Cho nên Phật, chư Tổ còn từ bi là gì? Ngài đối với những người mà chưa biết niệm Phật hoặc kể cả biết niệm Phật mà không cầu vãng sinh Cực Lạc ấy, thì sau khi tắt hơi qua đời rồi thì ngài hướng dẫn cái phương pháp là gì? Tiếp tục niệm Phật, hộ niệm đúng không? Tiếp tục khai giải, tiếp tục làm thiện làm lành để hồi hướng cái công đức phước báu cho người đã quá vãng để họ nương nhờ vào cái công đức lành đấy họ sớm sinh về cảnh giới an lành.
Thì Ấn Quang Đại Sư có khai thị là: Việc cúng lễ và bái sám tụng kinh lợi ích không lớn bằng việc niệm Phật. Cho nên nếu trong gia đình chúng ta mà có người qua đời mà được niệm Phật hộ niệm vãng sinh thì không nói, nhưng mà nếu như không được niệm Phật, không được hộ niệm thì người thân quyến thuộc cũng nên thương lấy họ, tiếp tục làm cái việc thiện lành: tụng kinh, niệm Phật, ăn chay, phóng sinh, lấy cái việc niệm Phật làm chính. Hơn nữa nếu như biết về hộ niệm thì dùng cái bài khai giải của phương pháp hộ niệm nhắc nhở cho người quá vãng để biết là họ đã thực sự chết rồi, và chết bao nhiêu giờ, chết bao nhiêu ngày rồi, để họ nhận thức rõ là họ đang trong cái cảnh giới đấy không có thân rồi.
Nếu như một niệm giác ngộ lúc đó của họ khởi lên, họ niệm A Di Đà Phật cầu vãng sinh thì họ liền được A Di Đà Phật phóng quang tiếp độ, họ cũng có phước phần vãng sinh. Tuy nhiên là cái xác suất rất là mong manh.
Do vậy, chúng ta hôm nay còn tỉnh táo, còn sáng suốt minh mẫn, còn ngồi đây nghe, còn hiểu được đạo lý thế này thì mong chư vị tin lời Phật đi, tin lời chư Tổ răn đi, tin lời đại thiện tri thức khuyên bảo đi. Phát tâm niệm Phật cầu sinh Cực Lạc đi, cùng nhau học tập phương pháp hộ niệm đi và phát tâm đi hộ niệm giúp người vãng sinh Tây Phương Cực Lạc đi.
Hôm nay chúng ta gieo ra cái nhân đó thì đời tương lai, có nghĩa là trong tương lai gần là đến ngày mà chúng ta nằm xuống thì Đạo Thịnh tin là chúng ta sẽ có đủ được phước mà tỉnh táo, sáng suốt chúng ta niệm được Phật. Và cái nhân quả dội lại cho chúng ta là hàng ngày chúng ta đã đi niệm Phật hộ niệm tiễn người vãng sinh thì lúc đó cái nhân quả đem đến cho chúng ta là có người đến niệm Phật hộ niệm yểm trợ cho chúng ta.
Mà mong rằng tất cả chúng ta đời này đã nghe đến pháp môn niệm Phật, đã biết được phương pháp hộ niệm thì không ai bị rơi lại ở trong những cảnh khổ đau nữa, mà tất cả chúng ta đều được an lành, niệm Phật, hộ niệm, vãng sinh Tây Phương Cực Lạc chư vị nhé. Nam Mô A Di Đà Phật.
Con xin cảm niệm và tri ân công đức của thầy Thích Đạo Thịnh đã từ bi, chia sẻ, hướng dẫn để cho chúng con có cái nhìn sâu sắc, toàn vẹn hơn và biết cách như thế nào là giúp được cho người thân lúc lâm chung ạ. A Di Đà Phật.
A Di Đà Phật. Cho con về Tây Phương Cực Lạc.
