09/03/2026
Các nghiệm pháp lâm sàng đánh giá đau thần kinh tọa
Sciatica là hội chứng đau do kích thích hoặc chèn ép rễ thần kinh thắt lưng – cùng (L4, L5, S1), thường gặp trong các bệnh lý như thoát vị đĩa đệm cột sống thắt lưng. Cơn đau thường lan từ vùng thắt lưng xuống mông, mặt sau đùi và cẳng chân theo đường đi của dây thần kinh tọa.
Trong thăm khám lâm sàng, một số nghiệm pháp thần kinh được sử dụng nhằm đánh giá mức độ kích thích rễ thần kinh.
1. Nghiệm pháp Lasègue Test
Bệnh nhân nằm ngửa, hai chân duỗi thẳng.
Người khám nâng thụ động chân bên đau lên cao trong khi khớp gối giữ ở tư thế duỗi hoàn toàn.
Khi góc nâng đạt khoảng 30°–70°, nếu xuất hiện đau lan từ vùng thắt lưng xuống mông và dọc theo mặt sau chi dưới, nghiệm pháp được coi là dương tính.
👉 Gợi ý kích thích hoặc chèn ép rễ thần kinh thắt lưng – cùng, thường gặp trong thoát vị đĩa đệm.
2. Nghiệm pháp Bonnet Test
Bệnh nhân nằm ngửa, chân được nâng lên tương tự nghiệm pháp Lasègue.
Sau đó thực hiện xoay trong khớp háng.
Nếu cơn đau tăng lên ở vùng mông hoặc lan xuống chi dưới, nghiệm pháp được coi là dương tính.
👉 Gợi ý khả năng hội chứng cơ hình lê (piriformis syndrome) gây chèn ép dây thần kinh tọa.
3. Nghiệm pháp Neri Test
Bệnh nhân đứng thẳng và thực hiện động tác cúi gập cột sống cổ về phía trước.
Nếu động tác này khởi phát hoặc làm tăng đau lan xuống chi dưới, nghiệm pháp được xem là dương tính.
👉 Cho thấy tình trạng kích thích rễ thần kinh do căng kéo màng cứng và rễ thần kinh.
4. Nghiệm pháp Valleix Points Test
Người khám ấn vào các điểm dọc theo đường đi của dây thần kinh tọa, bao gồm:
vùng cạnh cột sống thắt lưng
vùng khuyết ngồi lớn
mặt sau đùi
hố khoeo
vùng cổ xương mác
Nếu bệnh nhân xuất hiện đau chói tại các điểm này hoặc đau lan theo đường thần kinh, nghiệm pháp được coi là dương tính.
👉 Gợi ý kích thích hoặc tổn thương dây thần kinh tọa.
Ý nghĩa lâm sàng
Các nghiệm pháp trên giúp định hướng chẩn đoán hội chứng đau thần kinh tọa và thường được kết hợp với các phương tiện cận lâm sàng như:
Magnetic Resonance Imaging cột sống thắt lưng
X-ray cột sống
nhằm xác định nguyên nhân chính xác và mức độ tổn thương
