10/07/2026
🫀Mở rộng nguồn người hiến – Định hướng chiến lược cho sự phát triển bền vững của ghép tạng Việt Nam
📅 Ngày 03/7/2026, Trung tâm Điều phối ghép tạng Quốc gia tổ chức Hội thảo "Đánh giá hoạt động hiến, lấy, ghép mô, tạng 6 tháng đầu năm và kế hoạch phát triển 6 tháng cuối năm 2026" với sự tham dự của lãnh đạo Bộ Y tế, Hội đồng Y khoa Quốc gia, đại diện các bệnh viện có hoạt động hiến, lấy và ghép tạng cùng các chuyên gia trong lĩnh vực ghép tạng trên cả nước.
📌 Hội thảo là diễn đàn để các đơn vị cùng đánh giá kết quả hoạt động hiến, lấy, ghép mô, tạng và công tác điều phối trong 6 tháng đầu năm; đồng thời thống nhất những nhiệm vụ trọng tâm nhằm tiếp tục nâng cao hiệu quả hoạt động trong thời gian tới. Chương trình tập trung thảo luận nhiều nội dung quan trọng như chia sẻ kinh nghiệm phát triển kỹ thuật ghép đa tạng từ người hiến chết não; hoàn thiện Hệ thống cơ sở dữ liệu (Registry) quốc gia và xây dựng bộ chỉ số đánh giá hoạt động ghép tạng tại các bệnh viện; đề xuất cơ chế tài chính, quy trình vận chuyển mô, tạng, phát triển và chuẩn hóa đội ngũ điều phối viên; đồng thời trao đổi các nội dung mới trong dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung Luật Hiến, lấy, ghép mô, bộ phận cơ thể người và hiến, lấy xác. Đây đều là những vấn đề có ý nghĩa quan trọng nhằm hoàn thiện hệ thống hiến, lấy và ghép tạng của Việt Nam theo hướng chuyên nghiệp, đồng bộ và bền vững.
🏥 Là một trong những trung tâm ghép tạng hàng đầu cả nước, Bệnh viện Trung ương Quân đội 108 đã tham gia tích cực vào các phiên thảo luận chuyên môn của hội thảo. Đại diện Bệnh viện, TS. Lê Trung Hiếu - Giám đốc Trung tâm Ghép tạng đã chia sẻ nhiều ý kiến về định hướng phát triển nguồn người hiến tại Việt Nam thông qua phân tích kinh nghiệm từ Hàn Quốc và Nhật Bản – hai quốc gia có nhiều bài học giá trị trong tổ chức hệ thống hiến và ghép tạng.
📊 Phân tích số liệu từ Hàn Quốc cho thấy, trong 5 năm gần đây số người hiến tạng sau chết não giảm từ 478 xuống còn 397 trường hợp, trong khi nhu cầu ghép ngày càng gia tăng, kéo theo số bệnh nhân tử vong trong danh sách chờ ghép tăng hơn 40%. Theo TS. Lê Trung Hiếu, điều này phản ánh giới hạn của một hệ thống khi chỉ phụ thuộc vào một nguồn người hiến duy nhất. Chỉ cần nguồn hiến suy giảm nhẹ cũng có thể tạo ra khoảng cách lớn giữa nhu cầu ghép và khả năng đáp ứng.
Điều đáng quan tâm hơn là nhiều trường hợp người hiến tiềm năng vẫn chưa được khai thác hiệu quả. Thực tế vẫn còn một nhóm bệnh nhân tử vong trong quá trình hồi sức hoặc chưa đủ tiêu chuẩn chết não - "vùng tiềm năng" có thể góp phần mở rộng nguồn tạng nếu trong tương lai có cơ chế pháp lý và quy trình chuyên môn phù hợp. Điều đó cho thấy, nguồn tạng không đơn thuần là yếu tố tự nhiên sẵn có mà là kết quả của một hệ thống được tổ chức, vận hành và phát triển hiệu quả.
🔬 Từ góc nhìn đó, hiến tạng sau chết tim (Donation after Circulatory Death - DCD) được xem là xu hướng phát triển tất yếu nhằm bổ sung nguồn người hiến bên cạnh người hiến sau chết não. Tuy nhiên, kinh nghiệm của Hàn Quốc cũng cho thấy dù đã có hành lang pháp lý từ năm 2018, việc triển khai trên thực tế vẫn còn nhiều hạn chế do chưa đạt được sự thống nhất về tiêu chuẩn xác định chết tim và quy trình chuyên môn. Rào cản lớn nhất của DCD vì vậy không nằm ở kỹ thuật ghép, mà ở sự đồng thuận giữa các chuyên ngành và toàn bộ hệ thống y tế.
🌏 Những bài học từ Nhật Bản càng cho thấy rõ hơn vấn đề này. Mặc dù sở hữu trình độ ghép gan từ người hiến sống thuộc nhóm hàng đầu thế giới, số ca ghép từ người hiến sau chết vẫn ở mức thấp. Điều đó khẳng định rằng kỹ thuật tiên tiến sẽ khó phát huy hết hiệu quả nếu hệ thống phát hiện, điều phối và phát triển nguồn người hiến chưa được xây dựng đồng bộ.
💡 Từ kinh nghiệm quốc tế, TS. Lê Trung Hiếu cho rằng Việt Nam đang ở giai đoạn thuận lợi khi số lượng người hiến sau chết não vẫn tiếp tục tăng. Đây cũng là thời điểm cần chủ động chuẩn bị nền tảng cho giai đoạn phát triển tiếp theo, tránh lặp lại những giới hạn mà nhiều quốc gia đã gặp phải khi nguồn người hiến dần chững lại.
🎯 Theo đó, chiến lược phát triển trong thời gian tới cần được triển khai theo hai hướng song song. Một mặt, tiếp tục tối ưu hóa nguồn người hiến sau chết não thông qua phát hiện sớm người hiến tiềm năng tại các đơn vị hồi sức, nâng cao năng lực điều phối và tăng tỷ lệ đồng thuận của gia đình người hiến. Mặt khác, từng bước nghiên cứu, hoàn thiện hành lang pháp lý, xây dựng quy trình chuyên môn thống nhất, chuẩn bị nguồn nhân lực và triển khai thí điểm hiến tạng sau chết tim tại các trung tâm đủ điều kiện.
💬 Phát biểu tại hội thảo, TS. Lê Trung Hiếu nhấn mạnh: "Giới hạn của ghép tạng không nằm ở phòng mổ, mà nằm ở cách chúng ta định nghĩa và tổ chức người hiến." Đây không chỉ là bài toán về kỹ thuật mà còn là vấn đề của tổ chức hệ thống, sự phối hợp giữa các chuyên ngành và sự đồng thuận của toàn xã hội. Nếu chỉ tập trung khai thác nguồn người hiến hiện có, hệ thống sẽ sớm đạt tới giới hạn; ngược lại, việc chủ động chuẩn bị từ sớm sẽ tạo nền tảng để lĩnh vực ghép tạng phát triển bền vững trong tương lai.
🤝 Thông qua những trao đổi chuyên môn tại hội thảo, Bệnh viện Trung ương Quân đội 108 tiếp tục khẳng định vai trò là một trong những đơn vị tiên phong trong lĩnh vực hiến, lấy và ghép mô, tạng của cả nước. Bên cạnh việc làm chủ nhiều kỹ thuật ghép tạng chuyên sâu, Bệnh viện luôn tích cực tham gia nghiên cứu khoa học, đào tạo nguồn nhân lực, chia sẻ kinh nghiệm và đóng góp ý kiến trong quá trình xây dựng, hoàn thiện chính sách, quy trình chuyên môn. Những đóng góp này không chỉ góp phần nâng cao chất lượng hoạt động hiến, ghép tạng mà còn hướng tới mục tiêu xây dựng một hệ thống hiến tạng hiện đại, hiệu quả và bền vững, mang lại thêm nhiều cơ hội sống cho người bệnh trên cả nước.
⸻
📍 Trung tâm Ghép tạng – Bệnh viện Trung ương Quân đội 108
🏥 Địa chỉ: Số 1 Trần Hưng Đạo, Hai Bà Trưng, Hà Nội
☎️ Hotline tư vấn hiến tặng mô, tạng: 0348.603.094
📧 Email: [email protected]
🌐 Fanpage: Trung tâm Ghép tạng – Bệnh viện Trung ương Quân đội 108
