06/06/2026
Ngày 3/6, Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) cảnh báo đợt bùng phát dịch Ebola do chủng virus hiếm gặp gây ra tại khu vực Trung Phi đang có tốc độ lây lan "rất nhanh". Đồng thời, cơ quan này nhấn mạnh các biện pháp hạn chế đi lại quá mức của một số quốc gia đang cản trở nghiêm trọng nỗ lực ứng phó dịch bệnh.
Phát biểu với báo giới tại trụ sở ở Geneva (Thụy Sĩ), Tổng giám đốc WHO Tedros Adhanom Ghebreyesus cho biết, dịch bệnh được tuyên bố vào ngày 15/5 tại phía Đông Bắc Cộng hòa Dân chủ (CHDC) Congo, song virus có thể đã âm thầm lây lan từ 1 tháng hoặc 2 tháng trước đó. Ông Tedros thừa nhận các nỗ lực dập dịch hiện vẫn đang ở thế "chậm chân" và kêu gọi cộng đồng quốc tế cần hành động nhanh hơn nữa để bắt kịp đà lây lan của virus.
Tính đến nay, khu vực Trung Phi đã ghi nhận tổng cộng 359 ca nhiễm Ebola với 61 trường hợp tử vong. Trong đó, tâm dịch CHDC Congo ghi nhận 344 ca mắc (60 ca tử vong) và hơn 100 ca nghi nhiễm. Quốc gia láng giềng Uganda cũng đã xác nhận 15 ca mắc, trong đó có 1 trường hợp tử vong. Cơ quan y tế xác định ca nhiễm đầu tiên là một y tá tại thành phố Bunia, thủ phủ tỉnh Ituri (CHDC Congo), nhưng tâm điểm bùng phát thực sự nằm tại thị trấn khai thác mỏ Mongbwalu cách đó 90 km.
Đáng chú ý, kết quả giải trình tự gene xác định tác nhân gây ra đợt bùng phát này là Bundibugyo – một chủng virus Ebola hiếm gặp và hiện chưa có bất kỳ loại vaccine hay phương pháp điều trị đặc hiệu nào được phê duyệt. Hầu hết các loại vaccine ngừa Ebola hiện có trên thế giới chỉ có tác dụng đối với chủng Zaire (chủng virus phổ biến từng gây ra thảm kịch khiến gần 2.300 người tử vong tại CHDC Congo giai đoạn 2018–2020). Do đó, việc ngăn chặn chủng Bundibugyo hoàn toàn phải dựa vào các biện pháp phòng ngừa cách ly, phát hiện sớm và điều trị triệu chứng.
Trước tình hình trên, người đứng đầu WHO kêu gọi các quốc gia đang áp đặt lệnh cấm đi lại toàn diện đối với vùng dịch hãy lập tức dỡ bỏ các quy định này. Ông Tedros nhấn mạnh WHO chỉ khuyến nghị siết chặt kiểm tra, sàng lọc hành khách xuất nhập cảnh tại các sân bay, cảng biển và cửa khẩu. Việc phong tỏa hoặc hạn chế đi lại quá mức không giúp ngăn chặn virus mà trái lại, đang làm đứt gãy chuỗi cung ứng vật tư y tế và nhân lực, đẩy công tác dập dịch vào thế cô lập.
Hiện WHO đánh giá mức độ rủi ro của đợt bùng phát này ở mức "rất cao" đối với cấp quốc gia, "cao" đối với cấp khu vực Trung Phi và "thấp" trên phạm vi toàn cầu./.
