10/05/2026
Giấc ngủ chất lượng giúp bảo vệ cho hệ tim mạch, tác động tới chuyển hoá và cân nặng, thúc đẩy não bộ củng cố nhận thức và trí nhớ.
Đối với tim mạch: Trong khi ngủ, cơ thể có cơ hội để điều chỉnh và giảm tải cho tim, thể hiện qua việc huyết áp và nhịp tim giảm xuống một cách tự nhiên. Quá trình này giúp hệ thống tim mạch được nghỉ ngơi và phục hồi. Khi giấc ngủ bị gián đoạn hoặc không đủ, những lợi ích này sẽ mất đi, làm tăng nguy cơ mắc các bệnh lý tim mạch như tăng huyết áp, xơ vữa động mạch, suy tim, đột quỵ…
Chuyển hoá và cân nặng: Giấc ngủ đóng vai trò trung tâm trong việc điều hòa quá trình trao đổi chất và duy trì cân nặng khỏe mạnh. Thiếu ngủ là một trong những yếu tố làm tăng nguy cơ thừa cân - béo phì. Cụ thể:
- Rối loạn hormone điều chỉnh cơn đói: Thiếu ngủ làm phá vỡ sự cân bằng của hai hormone quan trọng: tăng nồng độ ghrelin (tạo cảm giác đói) và giảm nồng độ leptin (tạo cảm giác no). Sự mất cân bằng này dẫn đến cảm giác thèm ăn tăng lên, đặc biệt là đối với các loại thực phẩm giàu năng lượng, nhiều đường và chất béo.
- Tăng nguy cơ mắc bệnh đái tháo đường: Giấc ngủ kém chất lượng có thể làm tăng tình trạng kháng insulin, khiến cơ thể không thể sử dụng glucose một cách hiệu quả. Theo thời gian, điều này làm tăng đáng kể nguy cơ phát triển bệnh đái tháo đường type 2.
- Tăng cân: Do sự kết hợp của việc tăng cảm giác thèm ăn, lựa chọn thực phẩm kém lành mạnh và giảm động lực tập thể dục do mệt mỏi, những người thiếu ngủ có xu hướng tăng cân và có nguy cơ béo phì cao hơn đáng kể.
Chức năng não bộ và nhận thức: Giấc ngủ là giai đoạn quan trọng để não bộ xử lý thông tin, củng cố trí nhớ, ảnh hưởng lớn đến trí nhớ, khả năng học tập và năng suất làm việc.
- Củng cố trí nhớ và học tập: Trong khi ngủ, đặc biệt là ở giai đoạn ngủ sâu, não bộ sẽ sắp xếp, phân loại và củng cố những thông tin đã học được trong ngày, chuyển chúng từ bộ nhớ ngắn hạn sang dài hạn. Thiếu ngủ làm suy yếu quá trình này, dẫn đến hay quên và khó tiếp thu kiến thức mới.
- Chức năng nhận thức: Thiếu ngủ ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng tập trung, tư duy sáng tạo, kỹ năng giải quyết vấn đề và đưa ra quyết định sáng suốt. Mức độ suy giảm này có thể tương đương với tác hại của việc uống rượu. Một số nghiên cứu còn cho thấy mối liên hệ giữa chất lượng giấc ngủ kém và tình trạng teo lại của một số vùng não theo thời gian.
