04/04/2026
PHÂN BIỆT TAY CHÂN MIỆNG VÀ THUỶ ĐẬU
Tay chân miệng và thủy đậu đều là bệnh nhiễm virus, dễ gặp ở trẻ em và có thể gây phát ban/mụn nước nên hay bị nhầm lẫn. Dưới đây là cách phân biệt nhanh cho mẹ:
👉 Nguyên nhân
- Tay chân miệng (TCM): do virus Enterovirus (thường là EV71, Coxsackie A16)
- Thủy đậu: do virus Varicella-zoóter
👉Đặc điểm tổn thương da
🔹 Tay chân miệng
- Mụn nước nhỏ (2–5 mm), nông, ít ngứa
- Vị trí đặc trưng: Lòng bàn tay, bàn chân; Miệng (lưỡi, lợi, má trong → loét miệng); Có thể ở mông, gối. Ít khi lan toàn thân
🔹 Thủy đậu
- Mụn nước rải rác toàn thân, rất ngứa
- Thường bắt đầu ở: Mặt, da đầu → lan
xuống thân mình
- Đặc điểm điển hình: Mụn ở nhiều giai đoạn cùng lúc (nốt đỏ → mụn nước → đóng vảy)
👉 Triệu chứng kèm theo
🔹Tay chân miệng
- Sốt nhẹ hoặc vừa
- Đau miệng, bỏ ăn, chảy nước dãi
- Trẻ quấy khóc
🔹Thủy đậu
- Sốt, mệt mỏi
- Ngứa nhiều
- Có thể đau đầu, đau cơ
👉 Mức độ nguy hiểm
🔹Tay chân miệng
Thường nhẹ nhưng có thể biến chứng nguy hiểm lên hệ thần kinh, viêm não, viêm cơ tim…—>Cần theo dõi sát dấu hiệu nặng. Không để lại sẹo
🔹Thủy đậu
- Đa số lành tính
- Biến chứng: nhiễm trùng da, viêm phổi (hiếm hơn), dị tật thai nhi, có thể để lại sẹo.
👉 Lây lan
Cả hai đều rất dễ lây
Tay chân miệng: qua đường tiêu hóa, dịch tiết
Thủy đậu: qua đường hô hấp, tiếp xúc mụn nước
✅Phòng bệnh: nguyên tắc chung như phòng bệnh virus: ăn chín uống sôi, rửa tay chân thường xuyên, cách ly nguồn lây, vệ sinh mũi họng, tăng cường đề kháng
✅ Điều trị
- Cả 2 đều là bệnh virus, nên không dùng kháng sinh khi chưa có bội nhiễm.
- Anaferon để kháng virus. (Người lớn có thể dùng Acyclovir)
- Xịt/bội nano bạc lên các nốt
- Bổ sung kẽm để nhanh lành
- Nếu ngứa: uống kháng dị ứng aerius. Tránh gãi
- Nếu đau miệng: ăn nguội, loãng, ngậm theo gel dạ dày để bao vết loét
- Tắm nhanh khi không sốt, thấm khô tránh lau miết
—> Theo dõi các dấu hiệu nặng. Nếu có, phải đi viện ngay: sốt cao khó hạ; Li bì, mệt mỏi; giật mình chới với; Loạng choạng mất thăng bằng…
