04/08/2026
TRUYỀN THÔNG PHÒNG, CHỐNG NGỘ ĐỘC THỰC PHẨM DO ĐỘC TỐ TỰ NHIÊN
Nhằm nâng cao nhận thức và phòng ngừa ngộ độc thực phẩm, Trạm Y tế xã Vĩnh Lộc xin cung cấp một số thông tin về nguy cơ ngộ độc thực phẩm do độc tố tự nhiên có trong một số loại động vật, thực vật và nấm. Đây là những loại độc tố vốn tồn tại sẵn trong thực phẩm và có thể gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe, thậm chí dẫn đến tử vong nếu sử dụng không đúng cách.
Trong thực tế, nhiều trường hợp ngộ độc xảy ra do sử dụng các thực phẩm quen thuộc nhưng chứa độc tố tự nhiên. Một số loại hải sản như cá nóc, bạch tuộc vòng xanh, một số loài ốc và cua biển có thể chứa độc tố Tetrodotoxin rất nguy hiểm. Độc tố này không bị phá hủy khi nấu chín và có thể gây tê môi, tê lưỡi, liệt cơ hô hấp, dẫn đến tử vong nhanh chóng nếu không được cấp cứu kịp thời.
Ngoài ra, nhiều người vẫn có thói quen sử dụng thịt cóc hoặc mật cá với mong muốn bồi bổ sức khỏe. Tuy nhiên, gan cóc, trứng cóc, da cóc và mật cá trắm, cá trôi đều chứa các chất độc nguy hiểm có thể gây suy tim, suy thận cấp và tử vong.
Đối với thực vật, bà con cần đặc biệt lưu ý các loại cây có chứa độc tố như lá ngón, cà độc dược, củ ấu tẩu và mã tiền. Việc nhầm lẫn các loại cây này với thực phẩm hoặc dược liệu có thể dẫn đến ngộ độc nặng với các biểu hiện như nôn ói, rối loạn thần kinh, co giật, liệt cơ và tử vong.
Bên cạnh đó, sắn và măng tươi là những thực phẩm phổ biến nhưng nếu không được sơ chế đúng cách có thể chứa chất độc tạo ra cyanua. Người dân cần ngâm kỹ, luộc nhiều lần và mở vung khi chế biến để giảm nguy cơ ngộ độc.
Một nguy cơ khác là ngộ độc do nấm rừng và thực phẩm bị nấm mốc. Nhiều loại nấm độc rất khó phân biệt bằng mắt thường, trong khi độc tố của chúng không bị phá hủy khi nấu chín. Thực phẩm bị mốc như ngô, đậu, lạc, gạo cũng có thể chứa độc tố nấm mốc gây tổn thương gan, thận và làm tăng nguy cơ ung thư.
Để phòng ngừa ngộ độc thực phẩm do độc tố tự nhiên, Trạm Y tế xã Vĩnh Lộc khuyến cáo người dân:
• Không ăn các loại động vật, thực vật hoang dã khi chưa xác định chắc chắn là an toàn.
• Không sử dụng thực phẩm bị ôi thiu, mốc, đổi màu hoặc có mùi vị bất thường.
• Thực hiện sơ chế đúng cách đối với sắn, măng và các thực phẩm có nguy cơ chứa độc tố tự nhiên.
• Không sử dụng cá nóc, nấm lạ, mật cá hoặc các bài thuốc dân gian chưa được kiểm chứng.
• Khi có các dấu hiệu như đau bụng, buồn nôn, nôn, tiêu chảy, tê môi, tê lưỡi hoặc khó thở sau khi ăn thực phẩm, cần đến ngay cơ sở y tế gần nhất để được cấp cứu và điều trị kịp thời.
Ngộ độc thực phẩm do độc tố tự nhiên hoàn toàn có thể phòng tránh được nếu mỗi người dân nâng cao ý thức lựa chọn thực phẩm an toàn và tuân thủ các nguyên tắc chế biến, bảo quản thực phẩm đúng cách.
Thông điệp hôm nay là: "Không sử dụng thực phẩm không rõ nguồn gốc, thực phẩm lạ hoặc có dấu hiệu hư hỏng; lựa chọn thực phẩm an toàn để bảo vệ sức khỏe bản thân, gia đình và cộng đồng."