10/06/2026
Cô giáo Nhật – Chuyện 1: Bài học về đôi dép cũ
Cô giáo Nhật năm ấy hai mươi ba tuổi, vừa về trường làng dạy lớp 5. Ngày đầu nhận lớp, cô thấy thằng Tũn ngồi cuối bàn, chân đi đôi dép tổ ong rách tả tơi, quai đứt phải buộc dây thép. Giờ ra chơi, mấy đứa con gái bịt mũi: “Tũn thối chân”. Tũn cúi gằm, tay vân vê mép áo đã sờn.
Cô Nhật không mắng ai. Tan học, cô gọi Tũn ở lại, lấy cuộn băng gạc trong túi, rửa chân cho nó. Tũn giật nảy: “Cô ơi bẩn”. Cô cười: “Chân đi học là chân sạch”. Hôm sau, cô mang đến đôi dép mới, bảo: “Cô nhặt được, ai mất thì lấy”. Cả lớp im phăng phắc. Tũn đỏ mặt, lí nhí: “Của em…”.
Cuối tuần, cô kể chuyện “Đôi hia bảy dặm” nhưng đổi thành “Đôi dép bảy ngày”. Rằng dép không biết đi, chỉ chân người mới biết đi đến đâu. Từ hôm đó, chẳng ai chê Tũn nữa. Có đứa còn nhường dép cho bạn lúc trời mưa.
Học kỳ I, lớp 5B được tuyên dương “Lớp đoàn kết nhất trường”. Thầy hiệu trưởng hỏi bí quyết, cô Nhật chỉ cười: “Dép rách vá được, lòng người rách thì cô giáo phải vá”.
Tũn sau này thành bác sĩ. Ngày về thăm trường, nó mang theo đôi dép tổ ong, lồng khung kính. Dưới ghi: “Đôi dép dạy tôi biết cúi xuống, để người khác được đứng lên”.
Cô giáo Nhật – Chuyện 2: Viên phấn gãy
Tiết toán, con Mận bị gọi lên bảng. Nó run, viết sai liên tục. Viên phấn gãy đôi, nó oà khóc: “Em dốt lắm cô ơi”. Cả lớp cười ồ. Cô Nhật nhặt nửa viên phấn, viết tiếp bài giải dang dở: “Phấn gãy vẫn viết được, người vấp vẫn đi được. Quan trọng là dám viết tiếp”.
Từ đó, trong hộp phấn của cô luôn có một ngăn “phấn gãy”. Đứa nào làm sai, cô không bắt lau bảng, mà đưa cho nửa viên phấn: “Thử lại bằng cái này”. Lạ thay, đứa nào cầm phấn gãy cũng cẩn thận hơn, nắn nót hơn, vì sợ nó gãy nữa.
Cuối năm, Mận được giải Ba học sinh giỏi huyện. Lên nhận thưởng, nó giơ nửa viên phấn: “Đây là bùa may mắn của con”. Cô Nhật đỏ mắt. Cô biết, không có bùa nào cả, chỉ có một đứa trẻ được tin rằng nó làm được.
Sau này cô chuyển trường, ngăn bàn vẫn còn hộp phấn gãy. Học trò truyền tay nhau giữ. Đứa nào nản học, cứ mở ra, lấy một mẩu. Người ta bảo lớp cô Nhật có “tục lệ” lạ: càng học giỏi càng thích dùng phấn gãy.
Vì phấn lành viết chữ, phấn gãy viết người.
Cô giáo Nhật – Chuyện 3: Cây bàng không có tên
Sân trường có cây bàng già, chẳng ai trồng, chẳng ai đặt tên. Học trò khắc nham nhở lên thân: “Đức + Thảo”, “Lớp 5A vô địch”. Cô Nhật xót, mua vôi về quét, rồi treo tấm bảng gỗ: “Cây Biết Lắng Nghe”.
Cô bảo: “Đứa nào buồn, ra ôm cây 1 phút, kể nhỏ thôi, cây không mách ai”. Thằng cu Bin bố mẹ bỏ nhau, ngày nào cũng ra ôm cây. Con bé Nụ bị điểm kém, cũng ra thủ thỉ. Dần dần, gốc bàng nhẵn bóng vì tay người ôm.
Phụ huynh ý kiến: “Vẽ chuyện, mê tín”. Cô Nhật mời họ họp dưới gốc bàng. Cô phát mỗi người một tờ giấy: “Hãy viết điều làm mình buồn nhất, không cần ký tên, dán lên cây”. Cuối buổi, cây bàng chi chít giấy. Có người viết “Nợ”, có người viết “Con hư”, có người chỉ viết “Mệt”. Cô Nhật đọc xong, đốt hết. Tro bay, cô nói: “Cây đã nghe, giờ đến lượt chúng ta nghe con mình”.
Năm ấy, trường không có học sinh bỏ học. Cây bàng sau bão vẫn đứng. Người làng bảo: “Tại nó mang tên Biết Lắng Nghe, nên trời không nỡ quật”.
Giờ cây vẫn còn. Học trò cũ về, việc đầu tiên là ra ôm cây, như chào cô Nhật.
