23/02/2021
THÔNG TIN CƠ BẢN CHO NGƯỜI DÂN
UNG THƯ VÚ Ở NAM GIỚI
1-TỔNG QUAN
Ung thư vú ở nam giới là một loại ung thư hiếm gặp khi mà tế bào Ung thư hình thành trong mô vú của nam giới. Những bệnh nhân mắc bệnh này chỉ 1% của tất cả các trường hợp ung thư vú. Vào năm 2020, có khoảng 2.620 nam giới được chẩn đoán mắc bệnh và ước tính có khoảng 520 nam giới tử vong vì ung thư vú. Đối với nam giới, nguy cơ mắc bệnh ung thư vú trong đời là khoảng 1/833.
Bạn có thể đang nghĩ: Đàn ông không có vú, vậy làm sao họ có thể bị ung thư vú? Sự thật là con trai và con gái, đàn ông và phụ nữ đều có mô vú. Các nội tiết tố khác nhau trong cơ thể phụ nữ và trẻ em gái kích thích các mô vú phát triển thành bộ ngực đầy đặn. Cơ thể nam giới thường không tạo ra nhiều hormone kích thích tuyến vú. Do đó, mô vú của nam thường phẳng và nhỏ. Tuy nhiên, bạn có thể đã từng nhìn thấy những chàng trai có bộ ngực vừa hoặc lớn. Thông thường, những bộ ngực này chỉ là những khối mỡ. Nhưng đôi khi nam giới có thể phát triển mô tuyến vú thực sự do họ dùng một số loại thuốc hoặc có nồng độ nội tiết trong cơ thể bất thường.
Vì ung thư vú ở nam giới rất hiếm gặp, nên có rất ít nghiên cứu về bệnh lý này. Hầu hết các nghiên cứu về nam giới bị ung thư vú là rất nhỏ. Nhưng khi một số nghiên cứu nhỏ này được nhóm lại với nhau, chúng ta có thể học hỏi thêm từ chúng.
Ung thư vú nam có thể xảy ra ở mọi lứa tuổi, nhưng thường gặp nhất ở người lớn tuổi.
Nam giới được chẩn đoán mắc bệnh ung thư vú ở giai đoạn sớm có cơ hội chữa khỏi cao. Điều trị chính thường bao gồm phẫu thuật cắt bỏ mô vú. Các phương pháp điều trị khác, chẳng hạn như hóa trị và xạ trị, có thể được khuyến nghị dựa trên tình hình cụ thể của bạn.
Trong bài viết này, bạn có thể tìm hiểu những thông tin cơ bản về bệnh ung thư vú ở nam giới:
2-TRIỆU CHỨNG. Các dấu hiệu và triệu chứng của ung thư vú ở nam giới có thể bao gồm:
Một khối u không đau hoặc khối dày lên trong mô vú của bạn
Những thay đổi đối với da bao phủ vú của bạn, chẳng hạn như lõm xuống, nhăn nheo, mẩn đỏ hoặc đóng vảy
Những thay đổi đối với núm vú của bạn, chẳng hạn như mẩn đỏ hoặc đóng vảy hoặc núm vú lún vào trong
Tiết dịch từ núm vú của bạn
Điều quan trọng cần lưu ý là sự to lên của cả hai vú thường KHÔNG phải là ung thư. Thuật ngữ y học cho điều này là nữ hóa tuyến vú (gynecomastia). Đôi khi vú có thể trở nên khá lớn. Vú to không liên quan đến ung thư có thể do dùng thuốc, uống nhiều rượu, tăng cân hoặc sử dụng ma túy.
Phát hiện sớm có thể tạo ra sự khác biệt trong kết quả điều trị. Một nghiên cứu nhỏ về ung thư vú ở nam giới cho thấy thời gian trung bình từ khi có triệu chứng đầu tiên đến khi được chẩn đoán là 19 tháng, hoặc hơn một năm rưỡi. Đó là một thời gian rất dài! Điều này có lẽ là do mọi người không nghĩ ung thư vú xảy ra với nam giới, vì vậy có rất ít bệnh nhân không phát hiện sớm. Vì vậy, chúng tôi muốn viết bài này để nâng cao nhận thức của cộng đồng nhiều hơn, nam giới sẽ biết rằng - cũng giống như phụ nữ - họ cần đến bác sĩ ngay lập tức nếu phát hiện bất kỳ thay đổi dai dẳng nào ở ngực.
3-NGUYÊN NHÂN
Nguyên nhân gây ra ung thư vú ở nam giới chưa được tìm hiểu rõ. Các bác sĩ cho biết rằng ung thư vú ở nam giới xảy ra khi một số tế bào vú phân chia nhanh hơn các tế bào khỏe mạnh. Các tế bào này tích tụ tạo thành một khối u có thể lan rộng (di căn) đến mô lân cận, đến các hạch bạch huyết hoặc đến các bộ phận khác của cơ thể.
Nơi bắt đầu ung thư vú ở nam giới: Mọi người đều được sinh ra với một lượng nhỏ mô vú. Mô vú bao gồm các tuyến sản xuất sữa (tiểu thùy), các ống dẫn sữa đến núm vú và mô mỡ. Ở tuổi dậy thì, phụ nữ bắt đầu phát triển nhiều mô vú hơn, còn nam giới thì không. Vì vậy nên nam giới ít bị ung thư vú.
Các loại ung thư vú được chẩn đoán ở nam giới bao gồm:
• Ung thư bắt nguồn trong ống dẫn sữa (ung thư biểu mô ống dẫn sữa). Gần như tất cả ung thư vú ở nam giới là ung thư biểu mô ống dẫn.
• Ung thư bắt nguồn trong các tuyến sản xuất sữa (ung thư biểu mô tiểu thùy). Loại này hiếm gặp ở nam giới vì họ có ít tiểu thùy trong mô vú.
• Các loại ung thư khác. Các loại ung thư vú khác hiếm gặp hơn có thể xảy ra ở nam giới bao gồm bệnh Paget của núm vú và ung thư vú dạng viêm.
Di truyền các gen làm tăng nguy cơ ung thư vú
Một số nam giới được di truyền các gen bất thường (đột biến) từ cha mẹ của họ làm tăng nguy cơ ung thư vú. Các đột biến ở một trong một số gen, đặc biệt là gen có tên BRCA2, khiến bạn có nguy cơ bị ung thư vú và tuyến tiền liệt cao hơn.
Nếu bạn có tiền sử gia đình mắc bệnh ung thư, hãy thảo luận vấn đề này với bác sĩ. Bác sĩ có thể khuyên bạn nên gặp chuyên gia tư vấn di truyền để xem xét xét nghiệm di truyền để xem liệu bạn có mang gen làm tăng nguy cơ ung thư hay không.
4-YẾU TỐ NGUY CƠ
Điều quan trọng là phải hiểu các yếu tố nguy cơ của ung thư vú ở nam giới - đặc biệt là vì nam giới không được tầm soát ung thư vú thường xuyên và thường họ không nghĩ về khả năng họ sẽ bị bệnh. Kết quả là, ung thư vú giai đoạn tiến triển ở nam giới nhiều hơn ở nữ giới khi nó được phát hiện lần đầu tiên. Một số yếu tố có thể làm tăng nguy cơ mắc bệnh ung thư vú của một người đàn ông như:
Tuổi lớn hơn. Đây là yếu tố lớn nhất. Cũng giống như trường hợp của phụ nữ, nguy cơ ung thư vú tăng lên khi tuổi tác tăng lên. Ung thư vú nam giới thường được chẩn đoán ở nam giới trong độ tuổi 60. Độ tuổi trung bình của nam giới được chẩn đoán mắc bệnh ung thư vú là khoảng 68.
Mức độ estrogen cao: Sự phát triển của tế bào vú - cả bình thường và bất thường - được kích thích bởi estrogen. Nam giới có thể có nồng độ estrogen cao do:
• Dùng thuốc nội tiết tố. Nếu bạn dùng các loại thuốc có chứa estrogen, chẳng hạn như những thuốc được sử dụng điều trị ung thư tuyến tiền liệt, làm tăng nguy cơ ung thư vú của bạn.
• Thừa cân, làm tăng sản xuất estrogen
• Đã tiếp xúc với estrogen trong môi trường (chẳng hạn như estrogen và các hormone khác được dùng để vỗ béo bò thịt, hoặc các sản phẩm phân hủy của thuốc trừ sâu DDT, có thể gây tác động giống với estrogen trong cơ thể)
• Sử dụng nhiều rượu, có thể làm suy yếu khả năng điều hòa nồng độ estrogen trong máu của gan.
• Bị bệnh gan, thường dẫn đến mức độ nội tiết tố androgen (nội tiết tố nam) thấp hơn và lượng estrogen (nội tiết tố nữ) cao hơn. Điều này làm tăng nguy cơ bị nữ hóa tuyến vú cũng như ung thư vú.
Tiền sử gia đình mắc bệnh ung thư vú hoặc đột biến gen: Tiền sử gia đình có thể làm tăng nguy cơ ung thư vú ở nam giới - đặc biệt nếu những người đàn ông khác trong gia đình đã bị ung thư vú. Nguy cơ cũng cao hơn nếu trong gia đình đã phát hiện có bất thường gen gây ung thư vú. Nam giới có đột biến gen BRCA1 hoặc BRCA2 bất thường (BR là viết tắt của BReast, và CA là viết tắt của CAncer) có nguy cơ mắc ung thư vú ở nam giới cao hơn. Nguy cơ bị ung thư vú là khoảng 1% nếu có đột biến gen BRCA1 và 6% nếu có đột biến gen BRCA2. Do mối liên hệ chặt chẽ giữa ung thư vú ở nam giới và gen BRCA2 bất thường, những người thân cấp một như anh chị em, cha mẹ và con cái của bệnh nhân chẩn đoán mắc bệnh ung thư vú nam giới có thể hỏi bác sĩ của họ về xét nghiệm di truyền tìm gen ung thư vú bất thường. Tuy nhiên, phần lớn các trường hợp ung thư vú ở nam giới xảy ra ở những nam giới không có tiền sử gia đình mắc bệnh ung thư vú và không có bất thường gen di truyền.
Hội chứng Klinefelter: Hội chứng di truyền này có đặc điểm nồng độ nội tiết androgen (nội tiết tố nam) thấp và nồng độ estrogen (nội tiết tố nữ) cao. Do đó, họ có nguy cơ cao bị nữ hóa tuyến vú và ung thư vú. Hội chứng Klinefelter là một tình trạng bệnh bẩm sinh ảnh hưởng đến khoảng 1 trong số 1.000 nam giới. Bình thường nam giới có một nhiễm sắc thể X và Y. Nam giới mắc hội chứng Klinefelter có nhiều hơn một nhiễm sắc thể X (đôi khi có đến bốn). Các triệu chứng của hội chứng Klinefelter bao gồm tay chân dài, giọng nói cao hơn và râu mỏng hơn nam giới bình thường; có tinh hoàn nhỏ hơn bình thường và bị vô sinh (không thể sản xuất tinh trùng).
Tiếp xúc với bức xạ: Nếu một người đàn ông đã được điều trị bằng bức xạ vào ngực, chẳng hạn như ung thư hạch, anh ta sẽ tăng nguy cơ phát triển ung thư vú.
Bệnh gan. Một số bệnh lý, chẳng hạn như xơ gan, có thể làm giảm nội tiết tố nam và tăng nội tiết tố nữ, làm tăng nguy cơ ung thư vú.
Bệnh hoặc phẫu thuật tinh hoàn. Bị viêm tinh hoàn hoặc đã phẫu thuật cắt bỏ tinh hoàn có thể làm tăng nguy cơ ung thư vú ở nam giới.
5-CHẨN ĐOÁN UNG THƯ VÚ Ở NAM GIỚI:
Bác sĩ của bạn có thể tiến hành một số xét nghiệm để chẩn đoán, chẳng hạn như:
Khám lâm sàng vú. Bác sĩ sử dụng đầu ngón tay của mình để kiểm tra vú và các vùng xung quanh để tìm các cục u hoặc những thay đổi khác. Bác sĩ sẽ đánh giá mức độ lớn của các cục u, cảm giác khối u dính thành ngực gồm da và cơ của bạn.
Các xét nghiệm hình ảnh. Các xét nghiệm hình ảnh khảo sát hình ảnh mô vú của bạn để cho phép bác sĩ xác định các bất thường. Các xét nghiệm có thể bao gồm chụp X-quang tuyến vú hoặc siêu âm (sử dụng sóng âm thanh để tạo ra hình ảnh).
Lấy một mẫu tế bào vú để xét nghiệm (sinh thiết). Sinh thiết là cách duy nhất để chẩn đoán xác định ung thư vú. Trong quá trình sinh thiết, bác sĩ của bạn sử dụng một thiết bị kim chuyên dụng dưới hướng dẫn bởi tia X hoặc một xét nghiệm hình ảnh khác để lấy một lõi mô từ khối nghi ngờ.
Các mẫu sinh thiết được gửi đến phòng thí nghiệm để phân tích, nơi các chuyên gia xác định liệu các tế bào có phải là ung thư hay không. Mẫu sinh thiết cũng được phân tích để xác định loại tế bào liên quan đến ung thư vú, mức độ hung hăng (cấp độ) của tế bào ung thư và liệu tế bào ung thư có thụ thể hormone hoặc các thụ thể khác có thể ảnh hưởng đến các lựa chọn điều trị của bạn hay không.
Các xét nghiệm khác có thể được khuyến nghị tùy thuộc vào tình huống cụ thể của bạn.
Xác định giai đoạn ung thư: Sau khi bác sĩ chẩn đoán ung thư vú của bạn, bác sĩ sẽ làm các xét nghiệm để xác định giai đoạn của bệnh ung thư. Giai đoạn ung thư giúp xác định tiên lượng của bệnh và các lựa chọn điều trị tốt nhất. Các xét nghiệm và thủ tục được sử dụng để xếp giai đoạn ung thư vú có thể bao gồm:
• Xạ hình xương xương
• Chụp cắt lớp vi tính (CT)
• Chụp cắt lớp phát xạ Positron (PET)
Các giai đoạn ung thư vú từ 0 đến IV với 0 cho thấy ung thư không xâm lấn hoặc nằm trong ống dẫn sữa. Ung thư vú giai đoạn IV, còn được gọi là ung thư vú di căn, cho biết ung thư đã di căn đến các khu vực khác của cơ thể.
Giai đoạn ung thư vú cũng như mức độ ung thư của bạn; sự hiện diện của các dấu hiệu khối u, chẳng hạn như các thụ thể cho estrogen, progesterone và HER2; và các yếu tố tăng sinh khác góp phần giúp lựa chọn phương pháp điều trị cũng như tiên lượng.
6-ĐIỀU TRỊ:
Để xác định các lựa chọn điều trị, bác sĩ sẽ xem xét giai đoạn ung thư, sức khỏe tổng thể và nhu cầu của bạn. Điều trị ung thư vú ở nam giới thường bao gồm phẫu thuật và cũng có thể bao gồm các phương pháp điều trị khác.
Phẫu thuật: Mục tiêu của phẫu thuật là loại bỏ khối u và các mô vú xung quanh. Có các loại phẫu thuật bao gồm:
Cắt bỏ tất cả các mô vú (mastectomy). Bác sĩ phẫu thuật cắt bỏ tất cả các mô vú của bạn, bao gồm cả núm vú và quầng vú.
Lấy bỏ phần lớn hạch bạch huyết vùng nách hoặc chỉ sinh thiết hạch bạch huyết trọng điểm để xét nghiệm. Bác sĩ xác định các hạch bạch huyết có thể là nơi đầu tiên các tế bào ung thư di căn tới để phân tích. Nếu không có tế bào ung thư nào được tìm thấy, rất có thể ung thư vú của bạn chưa lan ra ngoài mô vú. Nếu ung thư được phát hiện, cần phảo lấy toàn bộ các hạch bạch huyết để xét nghiệm.
Xạ trị
Xạ trị sử dụng chùm tia năng lượng cao, chẳng hạn như tia X và proton, để tiêu diệt tế bào ung thư. Ở ung thư vú nam giới, xạ trị có thể được sử dụng sau khi phẫu thuật để loại bỏ các tế bào ung thư nào còn sót lại trong vú, cơ ngực hoặc nách.
Trong quá trình xạ trị, bức xạ phát ra từ một cỗ máy lớn di chuyển xung quanh cơ thể bạn, hướng các chùm năng lượng đến các điểm chính xác trên ngực của bạn.
Liệu pháp Nội tiết (Hormone)
Hầu hết nam giới bị ung thư vú nam có khối u bị kích thích bởi nội tiết để phát triển (nhạy cảm với hormone). Nếu khối ung thư nhạy cảm với hormone, bác sĩ có thể đề nghị liệu pháp hormone.
Liệu pháp hormone cho bệnh ung thư vú ở nam giới thường bao gồm thuốc tamoxifen. Các loại thuốc điều trị hormone khác được sử dụng ở ung thư vú phụ nữ không cho thấy hiệu quả đối với nam giới.
Hóa trị
Hóa trị là sử dụng thuốc để tiêu diệt tế bào ung thư. Những loại thuốc này có thể được sử dụng truyền qua tĩnh mạch ở cánh tay của bạn (tiêm tĩnh mạch), hoặc ở dạng thuốc viên hoặc bằng cả hai phương pháp.
Bác sĩ có thể đề nghị hóa trị sau khi phẫu thuật để tiêu diệt các tế bào ung thư có thể đã lan ra bên ngoài vú của bạn. Hóa trị cũng có thể là một lựa chọn cho nam giới bị ung thư vú giai đoạn muộn.
Khoa ngoại Phụ Khoa BVUB