18/09/2019
CHẾ ĐỘ ĂN Ở NGƯỜI TĂNG ACID URIC MÁU
Acid uric được tạo ra từ quá trình chuyển hóa purine. Bình thường purine cũng được sản xuất trong cơ thể, nhưng cũng có trong 1 số thực phẩm. Acid uric được thải trừ qua nước tiểu. Khi có rối loạn chuyển hóa, lượng acid uric trong máu cao có thể gây lắng đọng tinh thể urate ở khớp và quanh khớp, gây bệnh gout (viêm, đau, biến dạng khớp), ở thận gây sỏi thận, gây viêm mạch máu và bệnh tim mạch.
Không phải ai bị tăng acid uric cũng bị gout. Gout thường xảy ra ở người có yếu tố nguy cơ gây tăng acid uric:
1. Uống và lạm dụng rượu bia.
2. Di truyền.
3. Một số loại thuốc (lợi tiểu thiazide, thuốc hóa trị ung thư, ức chế miễn dịch, thuốc gây ly giải tế bào, Niacin hay còn gọi là vitamin B3 hoặc vitamin PP).
4. Ăn nhiều đạm giàu purine, ăn nhiều thức ăn chứa đường fructose (quá trình chuyển hóa fructose sẽ phóng thích ra nhân purine để hình thành acid uric).
5.Tiểu đường, béo phì
6. Bệnh thận, suy thận làm giảm đào thải acid uric.
7. Suy giáp.
8. Vẩy nến.
9. Hội chứng ly giải tế bào do ung thư hay do hóa trị hoặc xạ trị.
10. Chấn thương khớp.
11. Nam và phụ nữ mãn kinh.
Chỉ định điều trị khi ngưỡng acid uric quá cao, đã có sỏi thận hay bệnh lý tim mạch. Điều trị bao gồm hạn chế các yếu tố nguy cơ kể trên, dùng thuốc kết hợp chế độ ăn lành mạnh, uống nhiều nước để tăng thải trừ acid uric, tránh lắng đọng acid uric. Chọn lựa thực phẩm rất quan trọng trong điều trị.
Chế độ ăn có thể giúp giảm lượng acid uric trong máu, giảm nguy cơ tái phát đợt gout cấp, làm chậm tiến triển tổn thương và độ nặng của khớp. Tuy nhiên vẫn phải kết hợp thuốc để kiểm soát cơn đau và hạ ngưỡng acid uric trong máu xuống.
Chế độ ăn cần đạt các tiêu chí:
1. Đạt cân nặng hợp lý
2. Thói quen ăn uống lành mạnh, thành phần cân đối hợp lý.
3. Hạn chế thực phẩm chứa purine , fructose (không bắt buộc phải ngưng hoàn toàn).
4. Bổ sung các thực phẩm giúp kiểm soát lượng acid uric máu.
********
1. GIẢM CÂN ĐỂ ĐẠT CÂN NẶNG HỢP LÝ:
- Thừa cân, béo phì làm tăng nguy cơ tiến triển bệnh gout. Nghiên cứu cho thấy khi giảm cân, cắt giảm năng lượng đưa vào sẽ giảm nồng độ acid uric máu và đợt gout cấp dù không kiêng purine.
- Giảm cân cũng tránh gánh nặng lên khớp và hạn chế biến dạng khớp. Tập thể dục thường xuyên vừa giúp giảm cân và cải thiện sức khỏe chung toàn thân.
2. THÓI QUEN ĂN UỐNG LÀNH MẠNH, CÂN ĐỐI:
- Dùng carbonhydrate thô chưa qua xay xát tốt hơn là đã tinh chế.
- Ăn nhiều trái cây, rau, ngũ cốc nguyên hạt.
- Tránh thực phẩm và nước giải khát chứa syrup bắp ngọt có đường fructose, hạn chế nước trái cây ngọt tự nhiên.
- Uống nhiều nước giúp lợi tiểu, hạn chế lắng đọng acid uric ở thận gây sỏi thận.
- Cắt giảm chất béo bão hòa từ mỡ thịt đỏ (heo, bò, cừu), mỡ gia cầm (gà, vịt, ngỗng) và sữa béo nguyên kem.
- Đạm ăn vào nên chú ý ăn thịt nạc vừa phải, thịt trắng gia cầm (không quá 200g/ngày), sữa ít béo hoặc tách béo, yogurt, đậu lăng, đậu hủ.
3. HẠN CHẾ THỰC PHẨM CHỨA PURINE (không bắt buộc ngưng hoàn toàn):
- Nội tạng động vật và các tuyến: gan, thận, tim…, thịt đỏ
- Hải sản: chế độ ăn cá vừa phải. Cần chú ý lượng purin có nhiều trong cá cơm, nghêu, sò, ốc, hến, cá mòi, cá ngừ và tôm.
- Bánh mì ngọt.
- Các loại rau nhiều purine: măng tây, cải bó xôi tuy nhiều purine nhưng không làm tăng nguy cơ gout và đợt gout cấp.
- Chất cồn (rượu bia) : làm tăng nguy cơ gout và tái phát đợt gout cấp. Tuy nhiên nếu dùng lượng vừa phải rượu vang có vẽ không làm tăng nguy cơ đợt gout cấp.Tránh dùng rượu bia trong cơn gout cấp.
- Thức ăn, thức uống ngọt cần hạn chế, các loại ngủ cốc ngọt, kẹo, bánh nướng. Hạn chế nước ép trái cây ngọt tự nhiên có chứa nhiều fructose. Các loại trái cây giàu fructose gồm chuối, xoài, nho, dưa hấu, thơm, ổi, táo, cam....chỉ nên ăn lượng vừa phải. Các trái ít đường fructose như bưởi, trái bơ, mận, dâu tây, mâm xôi, đào, chanh... thì tốt cho sức khỏe. Mật ong cũng chứa nhiều fructose.
4.BỔ SUNG THỰC PHẨM GIÚP KIỂM SOÁT ACID URIC MÁU:
- Vitamin C giúp hạ nồng độ acid uric máu. Cần bổ sung 500mg Vitamin C mỗi ngày (viên bổ sung, chế độ ăn).
- Cà phê: vài nghiên cứu cho thấy uống cà phê lượng vừa phải, đặc biệt cà phê không bị tách caffein, có thể giúp giảm nguy cơ diễn tiến đợt gout cấp. Cần lưu ý các tình trạng sức khỏe không uống được cà phê (tăng huyết áp, tim nhanh, mất ngủ…).
(Nguồn : Medic Hoà Hảo).
