09/06/2026
Thứ người trẻ uống mỗi ngày đang đẩy tuyến tụy đến giới hạn mà không ai nhận ra
Bạn 28 tuổi. Đi làm về mệt, ghé mua ly trà sữa size lớn thêm trân châu. Trưa làm thêm cốc cà phê sữa cho tỉnh. Cuối tuần cả nhóm gọi nước ngọt vào bàn nhậu. Không ai trong số đó nghĩ mình đang làm hại tuyến tụy của chính mình. Nhưng trong một tập vodcast của Doctor247, BS. Lê Đình Phương, Trưởng khoa Nội Tổng Quát Bệnh viện FV, nói rằng đó chính xác là những gì đang diễn ra.
Tiểu đường không còn là bệnh của người già
Bác sĩ Phương nhớ thời còn làm ở Bệnh viện Chợ Rẫy, tiểu đường gần như chỉ gặp ở cán bộ lão thành sáu, bảy mươi tuổi. Giờ thì khác. Ông nói thẳng, 30 tuổi đã có tiểu đường và điều đó không còn là ngoại lệ. Trong 10 đến 20 năm qua, tỷ lệ mắc ở Việt Nam tăng gấp 5 lần, khoảng 10 triệu người đang sống chung với nó. Đáng lo nhất là phần lớn không hề biết, vì bệnh đa phần không có triệu chứng rõ ràng.
Trà sữa và cái giá tuyến tụy phải trả
Đường trong trái cây là fructose, hấp thu chậm, lượng ít. Đường trong trà sữa, cà phê sữa, nước ngọt đóng chai là glucose tinh luyện, hấp thu cực nhanh. Mỗi lần đường huyết vọt lên, tuyến tụy phải làm việc hết công suất để bơm insulin. Lâu ngày nó kiệt sức, cơ thể kháng insulin, và tiểu đường xuất hiện từ đó.
Bác sĩ Phương có một hình ảnh khó quên trong tập vodcast: người bị tiểu đường giống như toàn bộ lục phủ ngũ tạng đều bị ngâm trong dung dịch nước đường, riết rồi hỏng hết. Thận, não, mắt, mạch máu tim đều là nạn nhân. Ông nói điều đáng sợ nhất không phải cái chết, mà là sống dở chết dở, nằm liệt hàng chục năm.
Telemedicine: 15 phút thay vì cả buổi xếp hàng
Nhưng câu chuyện không dừng ở cảnh báo. Bác sĩ Phương cho thấy một bức tranh khác. Máy đo đường huyết và huyết áp kết nối Bluetooth truyền dữ liệu thẳng về điện thoại, rồi tới bác sĩ. Thay vì mất cả buổi sáng chờ đợi, bác sĩ xem dữ liệu, đánh giá và chỉnh toa thuốc trong 15 đến 30 phút, hoàn toàn từ xa. Với bệnh mãn tính cần theo dõi liên tục, cách này đôi khi còn hiệu quả hơn khám trực tiếp.
Người bệnh chủ động, bác sĩ đồng hành
Điều bác sĩ Phương nhấn mạnh là vai trò chủ động của người bệnh. Ông không muốn họ chỉ chờ tới lịch tái khám rồi làm theo lời dặn, mà muốn họ hiểu cơ thể mình. Nhiều nhà thuốc hiện có dịch vụ đo đường huyết chỉ bằng một cú chích đầu ngón tay. Đường huyết buổi sáng lúc đói trên 126 là dấu hiệu cần đi khám ngay.
Sống và sống vui, không chỉ sống thọ
Bác sĩ Phương kết bằng triết lý hành nghề của mình: phải sống và phải vui. Ông dùng chữ điều độ thay vì kiêng, vì ông tin người bệnh hoàn toàn có thể sống như người bình thường nếu có ý thức và được hỗ trợ đúng cách. Vấn đề chưa bao giờ là ly trà sữa hôm nay. Vấn đề là ngày nào cũng có một ly như thế.
Toàn bộ chia sẻ của BS. Lê Đình Phương về tiểu đường, trà sữa và cách sống khỏe chủ động có trong tập vodcast của Doctor247 dưới đây.
Trong tập 15 vodcast Sức Khỏe Thị Dân: “4 mối lo sức khỏe thị dân thời nay là gì?", Host Anh Khang có dịp trò chuyện cùng Bác sĩ Lê Đình Phương - Trưởng khoa...