28/10/2024
RANH GIỚI GIỮA LẤY Ý TƯỞNG VÀ ĂN CẮP
Picasso had a saying – “good artists copy, great artists steal” – and we have always been shameless about stealing great ideas.
🔎Tạm dịch: Picasso đã có một câu nói – “Nghệ sĩ giỏi sẽ sao chép còn nghệ sĩ vĩ đại sẽ biết cách đánh cắp”. Và chúng tôi không xấu hổ về việc ăn cắp những ý tưởng tuyệt vời”
✏️Trước hết, mình sẽ nói về “originality” - “nguyên bản”
Ở trong kinh thánh có một câu như thế này: “there is nothing new under the sun” - “trên đời này chẳng có gì mới cả”. Chúng ta phải hiểu rằng mọi vật trên đời không thể xuất hiện từ hư không được, nó phải đến từ một cái điều gì đó.
Cho nên những thiết kế, mỹ thuật, âm nhạc, nhảy múa, thơ văn, phim ảnh,... thì đều được sáng tạo từ những gì có sẵn, dù ít hay là nhiều.
✏️Lấy cảm hứng có phải là ăn cắp hay không?
Trong thiết kế, vẽ, mình hay nhắc tới “studying” hay “copy”, tức là mình sẽ nhìn một bức tranh, poster hay logo,... và mình cố gắng làm giống theo như vậy. Thực tế của việc này là cách để chúng ta học cách bố trí, màu sắc, ánh sáng,... nhưng mục đích chính thì chỉ là để học mà thôi.
✏️Tại sao nói lấy cảm hứng giống ăn cắp?
Ở đây, ăn cắp không có nghĩa là lấy tác phẩm của người khác về gọi là cái của mình. Để tạo ra một sự khác biệt gì đó, điều đầu tiên là mình sẽ quan sát, học hỏi cái hay của những người đi trước. Nếu mà mình làm theo đúng, mix match để tạo ra sản phẩm mang style của riêng mình, Nhưng nếu lấy ý tưởng từ nhiều nơi mà vẫn không tạo ra sản phẩm để mà khi người khác nhìn vào và thấy mình góp nhặt từ nhiều nơi, không có cái style gì gọi là của riêng mình. Đây là ranh giới khá nhỏ giữa việc lấy ý tưởng và ăn cắp.
✏️Ăn cắp trong nghệ thuật là đúng hay sai?
“Art is theft” - Pablo picasso, ăn cắp trong nghệ thuật không có gì gọi là sai cả, nhưng phải ăn cắp có chọn lọc. Mỗi designer cũng cần phải có tư duy, sáng tạo nhất định để có thể mix nhiều ý tưởng khác nhau và tạo ra cái hoàn toàn mới.
Thế nên đừng sợ và kỳ thị việc “ăn cắp” ý tưởng, nên sợ việc sao chép mà chẳng một chút chất xám. Vì từ ý tưởng đến thành hiện thực, là một hành trình gian nan, chỉ có kẻ thực đi mới hiểu rõ con đường đó như thế nào.
Mình xin giới thiệu với mọi người cuốn sách “Steal like an artist” (cách để ăn cắp như một người nghệ sĩ) để ăn cắp một cách lịch sự và văn minh hơn. Chứ ăn cắp như kia là bị đánh á.
