11/07/2026
ĐÁI THÁO ĐƯỜNG hay TIỂU ĐƯỜNG là một bệnh mạn tính cần được điều trị và theo dõi suốt đời, nhiều người bệnh cho rằng chỉ cần uống thuốc hoặc tiêm insulin đầy đủ là có thể kiểm soát bệnh. Tuy nhiên, nếu sử dụng thuốc không đúng cách hoặc không phù hợp với chế độ ăn uống, sinh hoạt và vận động, người bệnh có nguy cơ bị hạ đường huyết, thậm chí hôn mê, đe dọa tính mạng nếu không được cấp cứu kịp thời.
Theo ghi nhận tại Khoa Cấp cứu, Hồi sức tích cực và Chống độc - Trung tâm Y tế khu vực Cẩm Khê, chỉ trong tháng 5 và tháng 6 năm 2026, khoa đã tiếp nhận 11 trường hợp nhập viện cấp cứu vì hôn mê do hạ đường huyết. Đáng chú ý, tất cả các trường hợp đều có tiền sử mắc đái tháo đường và đang sử dụng thuốc điều trị (uống hoặc tiêm insulin).
Đây là lời cảnh báo cho người bệnh và người nhà không được chủ quan trong quá trình điều trị bệnh đái tháo đường.
HẠ ĐƯỜNG HUYẾT LÀ GÌ?
Hạ đường huyết là tình trạng nồng độ glucose trong máu giảm xuống dưới mức bình thường. Đây là một trong những biến chứng cấp tính thường gặp ở người mắc đái tháo đường, đặc biệt ở những người đang điều trị bằng insulin hoặc một số thuốc hạ đường huyết đường uống.
MỘT SỐ NGUYÊN NHÂN THƯỜNG GẶP:
🔹 Tiêm insulin hoặc uống thuốc không đúng liều, nhầm liều hoặc sai thời điểm.
🔹 Bỏ bữa hoặc ăn quá ít sau khi đã dùng thuốc hoặc tiêm insulin.
🔹 Lao động, vận động hoặc tập thể dục quá sức mà không bổ sung đủ năng lượng.
🔹 Uống rượu bia khi đói làm giảm khả năng giải phóng glucose của gan.
🔹 Suy gan, suy thận hoặc người cao tuổi khiến thuốc đào thải chậm, làm tăng nguy cơ hạ đường huyết.
🔹 Tự ý tăng liều hoặc phối hợp nhiều thuốc hạ đường huyết khi chưa có chỉ định của bác sĩ.
NHỮNG DẤU HIỆU CẢNH BÁO CẦN NHẬN BIẾT SỚM
Khi đường huyết bắt đầu giảm, người bệnh có thể xuất hiện:
• Vã mồ hôi, run tay chân.
• Tim đập nhanh, hồi hộp.
• Đói cồn cào.
• Chóng mặt, đau đầu.
• Mệt mỏi, yếu sức.
Nếu không được xử trí kịp thời, tình trạng có thể tiến triển nặng với các biểu hiện:
⚠️ Lú lẫn, nói khó.
⚠️ Co giật.
⚠️ Mất ý thức, hôn mê.
⚠️ Có thể dẫn đến tổn thương não hoặc tử vong.
Vì sao vẫn đang điều trị đái tháo đường mà vẫn bị hạ đường huyết?
Nhiều người bệnh nghĩ rằng thuốc càng làm giảm đường huyết thì càng tốt. Tuy nhiên, hiệu quả điều trị chỉ đạt được khi thuốc được sử dụng đúng cách và kết hợp với chế độ ăn uống, vận động cũng như theo dõi đường huyết phù hợp.
Việc dùng thuốc nhưng bỏ bữa, ăn quá ít, tự ý tăng liều, không kiểm tra đường huyết định kỳ hoặc không tái khám theo lịch hẹn đều có thể khiến đường huyết giảm quá mức, dẫn đến hạ đường huyết nguy hiểm.
LÀM GÌ KHI NGHI NGỜ HẠ ĐƯỜNG HUYẾT?
Nếu người bệnh còn tỉnh và nuốt được:
✔️ Nhanh chóng bổ sung khoảng 15–20 g carbohydrate hấp thu nhanh như nước đường, nước ngọt có đường hoặc viên glucose.
✔️ Sau khoảng 15 phút, kiểm tra lại đường huyết (nếu có máy đo) hoặc theo dõi triệu chứng. Nếu vẫn còn dấu hiệu hạ đường huyết, tiếp tục bổ sung đường và nhanh chóng đưa người bệnh đến cơ sở y tế.
Nếu người bệnh lơ mơ, co giật hoặc hôn mê:
❌ Không cố cho người bệnh uống nước, sữa hoặc ăn vì có nguy cơ sặc đường thở.
✔️ Đặt người bệnh nằm nghiêng an toàn.
✔️ Gọi cấp cứu hoặc nhanh chóng đưa người bệnh đến cơ sở y tế gần nhất để được xử trí kịp thời.
PHÒNG NGỪA HẠ ĐƯỜNG HUYẾT Ở NGƯỜI ĐÁI THÁO ĐƯỜNG
✅ Dùng thuốc đúng loại, đúng liều, đúng thời điểm theo chỉ định của bác sĩ; tuyệt đối không tự ý thay đổi liều.
✅ Không bỏ bữa, ăn đúng giờ, đặc biệt sau khi dùng thuốc hoặc tiêm insulin.
✅ Theo dõi đường huyết thường xuyên, nhất là khi mới điều chỉnh thuốc, khi bị ốm hoặc thay đổi chế độ sinh hoạt.
✅ Hạn chế uống rượu bia, đặc biệt khi bụng đói.
✅ Mang theo kẹo, viên glucose hoặc gói đường khi ra ngoài để xử trí khi có dấu hiệu hạ đường huyết.
✅ Tái khám đúng lịch hẹn để bác sĩ đánh giá hiệu quả điều trị và điều chỉnh thuốc khi cần.
✅ Duy trì chế độ dinh dưỡng hợp lý, vận động phù hợp và kiểm soát tốt các bệnh lý đi kèm.
📌 Hạ đường huyết là biến chứng hoàn toàn có thể phòng tránh nếu người bệnh tuân thủ điều trị, dùng thuốc đúng hướng dẫn, theo dõi đường huyết thường xuyên và duy trì lối sống khoa học. Đừng chủ quan với các dấu hiệu như run tay, vã mồ hôi, đói cồn cào hay mệt lả, bởi đó có thể là những tín hiệu đầu tiên cảnh báo một cơn hạ đường huyết nguy hiểm.
📌 Nếu bản thân hoặc người thân mắc đái tháo đường xuất hiện các dấu hiệu nghi ngờ hạ đường huyết, hãy đến ngay cơ sở y tế để được thăm khám và xử trí kịp thời. Kiểm soát tốt bệnh đái tháo đường không chỉ giúp phòng tránh hôn mê hạ đường huyết mà còn giảm nguy cơ mắc các biến chứng tim mạch, thận, mắt, thần kinh và nhiều hậu quả nghiêm trọng khác, góp phần bảo vệ sức khỏe, nâng cao chất lượng cuộc sống và giảm nguy cơ tử vong.