Bác sĩ Đoàn Kim Nhựt

18/05/2026

DEXAMETHASONE TRONG THỰC HÀNH LÂM SÀNG NGOẠI THẦN KINH
“Con dao hai lưỡi” mà bác sĩ ngoại thần kinh dùng gần như mỗi ngày.

Dexamethasone là corticosteroid được sử dụng cực kỳ phổ biến trong ngoại thần kinh nhờ:
✓ Chống viêm mạnh
✓ Giảm phù não nhanh
✓ Giảm áp lực nội sọ hiệu quả
✓ Thấm tốt vào hệ thần kinh trung ương

Tác dụng quan trọng nhất: Ổn định hàng rào máu não → giảm phù não do cơ chế vận mạch.

Đó là lý do bệnh nhân u não phù nhiều sau vài liều dexamethasone có thể:
• Đỡ đau đầu
• Giảm nôn ói
• Tỉnh táo hơn
• Cải thiện yếu liệt
• Giảm nguy cơ tụt kẹt não

Thường cải thiện chỉ sau 12–24 giờ.

Ứng dụng phổ biến nhất:
• Glioblastoma
• Di căn não
• U màng não lớn
• Lymphoma CNS
• U hố sau

Liều ngoại thần kinh hay dùng:
• Phù vừa: 4 mg mỗi 6–8 giờ
• Tăng áp lực nội sọ nặng:
10 mg bolus IV → sau đó 4–6 mg mỗi 6 giờ

Trong mổ u não, dexamethasone giúp:
✓ Giảm phù quanh u
✓ Bộc lộ phẫu trường dễ hơn
✓ Giảm phù sau mổ
✓ Hồi phục thần kinh tốt hơn

NHƯNG…Steroid không phải “thuốc thần”.

Các biến chứng đáng ngại:
• Tăng đường huyết
• Nhiễm trùng
• Chậm lành vết thương
• Loét/xuất huyết tiêu hóa
• Yếu cơ do steroid
• Rối loạn tâm thần, mất ngủ
• Ức chế thượng thận nếu dùng kéo dài

Tranh cãi lớn nhất hiện nay:

1. Chấn thương sọ não nặng (TBI)
Nghiên cứu CRASH cho thấy steroid làm tăng tử vong.
→ Hiện không khuyến cáo dùng thường quy trong TBI nặng lan tỏa.
2. Chấn thương tủy sống cấp
Các nghiên cứu NASCIS từng ủng hộ steroid liều cao nếu dùng sớm.
Nhưng sau này phát hiện:
-Viêm phổi
-Sepsis
-Xuất huyết tiêu hóa
-Tăng tử vong ở một số nhóm bệnh nhân

Hiện nay:
Steroid trong chấn thương tủy không còn là “standard mandatory therapy”.
Xu hướng ngoại thần kinh hiện đại:
“Lowest effective dose for the shortest possible duration.”
→ Liều thấp hiệu quả tối thiểu, trong thời gian ngắn nhất có thể.

Trong ngoại thần kinh, dexamethasone vẫn là thuốc cực kỳ quan trọng.Nhưng càng dùng nhiều càng thấy: Kiểm soát phù não rất mạnh… nhưng cái giá phải trả đôi khi không nhỏ.

29/03/2026

Bệnh viện đa khoa Quảng Nam triển khai OLIF:
OLIF (Oblique Lateral Interbody Fusion) là kỹ thuật phẫu thuật cột sống tiên tiến. Thay vì đường mổ dài ở sau lưng hay trước bụng như phương pháp truyền thống, các bác sĩ sẽ tiếp cận cột sống qua một đường mổ rất nhỏ từ bên hông. Phương pháp này giúp lấy bỏ đĩa đệm hư hỏng và ghép xương một cách chính xác mà không cần cắt qua các khối cơ hay vén các rễ thần kinh quan trọng.

27/02/2026

Tản mạn về LOÃNG XƯƠNG

Có một điều rất lạ là người ta thường sợ bệnh tim, sợ ung thư, sợ đột quỵ… nhưng lại ít khi sợ loãng xương. Cho đến khi một cú trượt chân nhẹ cũng đủ làm gãy xương, một cái cúi người cũng khiến xẹp đốt sống, lúc đó mới giật mình tự hỏi: “Sao xương mình yếu vậy?”
Xương không kêu đau khi mất dần khoáng chất. Nó im lặng mục nát từ từ bên trong. Khi phát hiện thì không phải chỉ mới bắt đầu — mà đã âm thầm từ nhiều năm trước.

Nhận biết sớm bằng gì?
Loãng xương giai đoạn đầu hầu như không triệu chứng. Dấu hiệu cảnh báo muộn gồm: đau lưng âm ỉ, giảm chiều cao, lưng gù, dễ gãy xương sau va chạm nhẹ. Muốn biết chắc chắn phải đo mật độ xương (DEXA). Người trên 50 tuổi, phụ nữ sau mãn kinh, người dùng corticoid dài ngày là đối tương nguy cơ nên tầm soát.

Phòng ngừa không khó:
– Ăn đủ canxi và vitamin D (sữa, cá nhỏ ăn cả xương, trứng, rau xanh).
– Vận động chịu lực: đi bộ, leo cầu thang, tập tạ nhẹ.
– Phơi nắng buổi sáng 10–20 phút.
– Tránh hút thuốc, rượu bia nhiều, cà phê quá mức.
– Giữ cân nặng hợp lý.

Điều trị khi đã loãng xương:
Không chỉ uống canxi. Điều trị chuẩn phải gồm: bổ sung canxi + vitamin D, thuốc chống hủy xương hoặc tạo xương theo chỉ định bác sĩ, tập phục hồi chức năng, phòng té ngã trong nhà. Mục tiêu không phải làm xương “trẻ lại”, mà là giảm nguy cơ gãy xương — biến chứng nguy hiểm nhất.

Loãng xương không giết người ngay. Nó chỉ làm người ta yếu đi từng chút, bước chậm lại, sợ té ngã, sợ ra ngoài. Và đáng tiếc là phần lớn trường hợp hoàn toàn có thể phòng được nếu để ý sớm hơn.

Chăm xương đi, ngay từ bây giờ!
Đây là hình ảnh phương pháp bơm "xi-măng" sinh học điều trị xẹp đốt sống đa tầng do loãng xương.

19/12/2025

05/08/2023

https://www.facebook.com/100076362672278/posts/303383815550372/?mibextid=NOb6eG

18/05/2023

Một trong những chỉ định đeo đai cột sống thắt lưng là đau lưng do XẸP ĐỐT SỐNG.

👉 XẸP ĐỐT SỐNG: NGUYÊN NHÂN & ĐIỀU TRỊ
👉 Xẹp đốt sống hay lún đốt sống là tình trạng giảm chiều cao thân đốt sống do các nguyên nhân khác nhau gây ra.
👉 Xẹp đốt sống thường xảy ra ở người cao tuổi bị loãng xương, gây đau đớn, ảnh hưởng tới sinh hoạt, chất lượng cuộc sống và gánh nặng xã hội.
👉 Nguyên nhân và cách khắc phục tình trạng này thế nào?
1/ Nguyên nhân gây xẹp đốt sống
1.1/ Loãng xương
- Là nguyên nhân hàng đầu gây xẹp đốt sống. Loãng xương làm cấu trúc đốt sống dần trở nên yếu và dễ bị lún xẹp.
- Bệnh nhân chỉ cần cúi, ho, ngã đập mông, nhấc đồ nặng là đốt sống lún xẹp.
1.2/ Chấn thương
- Các tai nạn sinh hoạt hoặc giao thông làm cột sống tổn thương.
1.3/ Các nguyên nhân bệnh lí khác
- Một số bệnh lí khác làm chất lượng xương và cột sống yếu dẫn tới bị lún xẹp: ung thư, rối loạn chuyển hóa, bệnh lí máu…
2/ Triệu chứng xẹp đốt sống
- Đau vùng cột sống tổn thương.
- Đặc điểm đau: thường xảy ra sau tai nạn, nhấc, xách đồ nặng. Đau tăng lên khi thay đổi tư thế từ nằm sang ngồi, hoặc đi lại.
- Đau đôi khi lan buốt 2 mạng sườn.
- Một số xẹp đốt sống nặng chèn ép thần kinh có thể gây yếu liệt, tê bì chân .
3/ Điều trị xẹp đốt sống
3.1/ Điều trị bảo tồn
- Thường với trường hợp đau ít, xẹp nhẹ, ít ảnh hưởng tới chất lượng cột sống, chất lượng xương còn tốt
3.2/ Can thiệp b.ằng phương pháp phẫu thuật
- Bơm xi măng sinh học là phương pháp khá hữu hiệu giúp giảm đau cột sống do xẹp đốt sống trên loãng xương.
- Bơm xi măng bạn nằm viện 1 ngày trở lại lao động bình thường.
- Phẫu thuật nẹp vít: sử dụng với trường hợp nặng, chèn ép thần kinh.
Nếu các bác hoặc người thân gặp tình trạng trên, hãy liên hệ page để được tư vấn tận tình nhé!