14/09/2026
Chia sẻ về quá trình phối giống trong ngành chăn nuôi lợn tháng 9
🐖 Hiệp hội chăn nuôi Heo , Hiệp Hội Chăn Nuôi Lợn Việt Nam 🇻🇳🐷Mạng lưới Thú y trẻ Việt Nam (Vietnam Youth Vet Network)
- Vậy là chỉ còn hơn ba tháng nữa là Tết 🧧 rồi, năm nay bà con bước vào vụ mùa Đông Xuân với những hiện tượng thời tiết El-Nino cực đoan cùng những lo âu trăn trở riêng. “Mùa mưa bão, sương buốt sắp tới không biết sẽ ra sao, tình hình dự báo khí tượng thủy văn của báo đài như thế không biết chăn nuôi, phối giống sang năm liệu có ngô khoai gì không?”
Vâng hôm nay mình xin chia sẻ lại một số lưu ý cùng bà con làm sao cho đàn lợn nhà mình trong quá trình phối giống sẽ đạt năng suất tốt nhất và mong rằng cái tết tới cả nhà mình sẽ đón một cái Tết năng suất nhé:
Khi bà con đã có con giống tốt và nguồn tinh chất lượng, việc đảm bảo được 2 yếu tố then chốt trong phối giống gồm “Thời gian phối giống” và “Cách xác định heo nái lên giống” là bà con đã nắm trong tay đến trên 85% khả năng để có một vụ mùa thắng lợi.
1. Thời gian phối giống
- Phối giống cho lợn vào mùa đông cần chọn thời điểm ấm áp trong ngày (từ 8–10 giờ sáng hoặc 15–16 giờ chiều) và giữ ấm chuồng trại để nâng cao tỷ lệ thụ thai.
- Nên áp dụng phương thức phối lặp (dẫn tinh hai lần cho lợn nái trong một lần động dục, cách nhau từ 10-12 giờ). Nếu chỉ phối giống 1 lần/chu kỳ động dục, tỷ lệ thụ thai và số con đẻ/lứa sẽ thấp.
- Chuẩn bị lợn nái: cắt lông đuôi nếu quá dài, vệ sinh sạch sẽ lợn nái; rửa vùng mông, âm hộ bằng nước sạch, lau khô bằng giấy mềm.
2.Cách xác định heo nái lên giống và chịu cho phối
- Quan sát các biểu hiện lên giống của heo nái như: đứng nằm không yên, niêm mạc âm hộ ửng đỏ, có dịch nhờn, sờ vào âm hộ thấy dịch nhờn như keo dính.
- Thời điểm phối: Lúc âm hộ nái có màu đỏ hồng chuyển sang đỏ sậm, âm hộ nhăn lại. Dùng tay ấn lên lưng vùng mông nái thì nái đứng yên
- Chú ý: Dùng hai tay ấn mạnh lên lưng heo (vùng khum) thì heo nái đứng yên, mê ì, vểnh tai, cong lưng thì đây là thời điểm gieo tinh thích hợp nhất
- Nái lên giống được phối 2-3 lần (thường phối vào buổi sáng hoặc chiều mát). Nếu động dục vào buổi sáng thì gieo tinh vào buổi chiều, nếu động dục vào buổi chiều thì gieo tinh vào buổi sáng hôm sau.
3. Những tình huống lưu ý xảy ra khi dẫn tinh(phối giống) cho lợn nái: Khi dẫn tinh cho lợn nái thường gặp một số tình huống như tinh dịch không chảy vào hoặc chảy ra ngoài, lợn nái đi tiểu khi đang dẫn tinh…
4 . Cách khắc phục, xử lý: + Tinh dịch không chảy vào: Kiểm tra que phối (đạt chuẩn- không có bị móp méo, nhựa thừa gây xước tử cung khi đút que phối vào) và thao tác (xoay ngược kim đồng hồ khi đút que phối vào), mát-xa cho heo nái và kiểm tra đai phối. + Tinh dịch chảy ra ngoài: dừng thao tác và kiểm tra đưa dẫn tinh quản khớp vào cổ tử cung.
+ Lợn nái đi tiểu khi đang dẫn tinh: dừng thao tác, không rút dẫn tinh quản ra, đợi lợn tiểu xong thực hiện thao tác, kiểm tra đai phối, ống dẫn tinh.
+ Khi có sự cố máu chảy do que phối sâu thì phải ngay lập tức rút lõi phối sâu và chỉ dùng que phối nông cho trường hợp trên và chú ý quan sát để xác định tình trạng ( những tình trạng rách niêm mạc tử cung có thể dùng que phối nông để phối lần tiếp theo) hoặc khi đã phối lần 2 thì có thể bỏ lần 3 để hạn chế việc viêm nhiễm dẫn tới sẩy thai về sau.
5. Chăm sóc lợn nái mùa đông
* Giữ ấm chuồng: Che chắn gió lùa, giữ nền chuồng khô ráo và sạch sẽ.
* Vệ sinh sát trùng, tẩy kí sinh trùng định kì
* Dinh dưỡng: Tăng khẩu phần ăn giàu năng lượng (ngô, đậu tương) phù hợp với quá trình cải thiện thể trạng sau nuôi con và phôi thai phát triển để lợn đủ sức chống lại thời tiết lạnh cũng như duy trì phôi thai ổn định.
Trên đây là những kinh nghiệm thực tiễn, đúc rút trên thực tế của mình. Mong rằng khi nắm chắc được quy trình, bà con sẽ ứng dụng thật tốt trong quá trình làm việc sau này. Chúc bà con chuẩn bị một vụ mùa đông Xuân thật tốt, thắng lợi bội thu.